ਤੇ ਬਦ੍ਧਘਣ੍ਟਾ ਬਲਿਨੋ ਘੋਰਰੂਪਾ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਵਿਨਦ੍ਯਮਾਨਾਃ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ, ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਘੰਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਹਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣਯਃ। ਗਦਾਭਿਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਰ੍ਦਣ੍ਡੈਰਾਯਸੈਰ੍ਮੁਸਲੈਰਪਿ
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਭਾਲੇ, ਗਦਾ, ਡੰਡੇ, ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੱਟੇ ਤੇ ਮਸਲੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਪਰਿਘੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦਿਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਭਲ੍ਲੈਃ ਪਾਸ਼ੈਃ ਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ। ਨਿਰ੍ਯਯੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਘੋਰਾ ਨਰ੍ਦਨ੍ਤੋ ਜਲਦਾ ਯਥਾ
ਲੋਹੇ ਦੇ ਪਰੀਘ, ਸਲਿੰਗ, ਬਾਣ, ਫੰਦੇ, ਕੁਲ੍ਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸ ਗੜਗੜਾਉਂਦੇ ਬਾਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਰਥੈਃ ਕਵਚਿਨਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਧ੍ਵਜੈਸ਼੍ਚ ਸਮਲਂਕृਤੈਃ। ਸੁਵਰ੍ਣਜਾਲਵਿਹਿਤੈਃ ਖਰੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨਨੈਃ
ਕੁਝ ਰਾਖਸ ਕਵਚ ਪਾ ਕੇ, ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੇ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਖਚਰਾਂ 'ਤੇ ਵੀ।
ਹਯੈਃ ਪਰਮਸ਼ੀਘ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਗਜੈਸ਼੍ਚੈਵ ਮਦੋਤ੍ਕਟੈਃ। ਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਨੈਰ੍ऋਤਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਇਵ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਬਾਘ, ਬਾਘਾਂ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੇ, ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਵृਕਸਿਂਹਮੁਖੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਖਰੈਃ ਕਨਕਭੂषਿਤੈਃ। ਆਰੁਰੋਹ ਰਥਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਖਰਨਿਃਸ੍ਵਨਃ
ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਨੇ, ਭੇੜ ਤੇ ਸਿੰਘ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਖਚਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ ਨਿਰ੍ਯਾਤੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵृਤਃ। ਹਸਨ੍ ਵੈ ਪਸ਼੍ਚਿਮਦ੍ਵਾਰਾਦ੍ਧਨੂਮਾਨ੍ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਧੂਮਰਾਕਸ਼, ਰਾਖਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਪੱਛਮੀ ਦਰਵਾਜੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਖੜਾ ਸੀ।
ਰਥਪ੍ਰਵਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਖਰਯੁਕ੍ਤਂ ਖਰਸ੍ਵਨਮ੍। ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਘੋਰਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਭੀਮਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਥ 'ਤੇ, ਜੋ ਖਚਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਅਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਗਤਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਸ਼ਕੁਨਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯषੇਧਯਨ੍। ਰਥਸ਼ੀਰ੍षੇ ਮਹਾਭੀਮੋ ਗृਧ੍ਰਸ਼੍ਚ ਨਿਪਪਾਤ ਹ
ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਰਸਤਾ ਰੋਕਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਡਰਾਉਣਾ ਗਿਧ ਰਥ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਧ੍ਵਜਾਗ੍ਰੇ ਗ੍ਰਥਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿਪੇਤੁਃ ਕੁਣਪਾਸ਼ਨਾਃ। ਰੁਧਿਰਾਰ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਨ੍ ਸ਼੍ਵੇਤਃ ਕਬਨ੍ਧਃ ਪਤਿਤੋ ਭੁਵਿ
ਝੰਡੇ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ, ਮਾਸ ਤੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਟੁਕੜੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਚਿੱਟਾ, ਰਕਤ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ, ਸਿਰ-ਵਿਗਣ ਧੜ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ।
ਵਿਸ੍ਵਰਂ ਚੋਤ੍ਸृਜਨ੍ਨਾਦਾਨ੍ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਪਾਤਿਤਃ। ਵਵਰ੍ष ਰੁਧਿਰਂ ਦੇਵਃ ਸਂਚਚਾਲ ਚ ਮੇਦਿਨੀ
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਲਟ-ਪੁਲਟ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦਿਆਂ ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਤੇ ਆ ਗਿਰਿਆ; ਖੂਨ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਕੰਬੀ।
ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਂ ਵਵੌ ਵਾਯੁਰ੍ਨਿਰ੍ਘਾਤਸਮਨਿਃਸ੍ਵਨਃ। ਤਿਮਿਰੌਘਾਵृਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਨ ਚਕਾਸ਼ਿਰੇ
ਹਵਾ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੱਲੀ, ਗਰਜਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੀ; ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹਨੇਰਾ ਛਾ ਗਿਆ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਸ ਤੂਤ੍ਪਾਤਾਂਸ੍ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਭਯਾਵਹਾਨ੍। ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਾਨ੍ ਸੁਘੋਰਾਂਸ਼੍ਚ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਵ੍ਯਥਿਤੋऽਭਵਤ੍। ਮੁਮੁਹੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਪੁਰਃਸਰਾਃ
ਇਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਘਬਰਾਇਆ; ਧੂਮਰਾਕਸ਼ ਦੇ ਆਗੂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਭ ਹੱਕ-ਬੱਕ ਰਹਿ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸੁਭੀਮੋ ਬਹੁਭਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਚਰੈ- ਰ੍ਵृਤੋऽਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਣੋਤ੍ਸੁਕੋ ਬਲੀ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਾਂ ਰਾਘਵਬਾਹੁਪਾਲਿਤਾਂ ਮਹੌਘਕਲ੍ਪਾਂ ਬਹੁ ਵਾਨਰੀਂ ਚਮੂਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਤ ਦਾ ਜਣੀ, ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਵੱਡੀ ਵਾਨਰ ਫੌਜ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਸੈਲਾਬ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਸੀ, ਦੇਖੀ।
thumb|ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਪੰਜਵੀਂ-ਦੂਜੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਧੂਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਨ੍ਤਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍। ਵਿਨੇਦੁਰ੍ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਯੁਦ੍ਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਧੂਮਰਾਕਸ਼, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ, ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜੇ।
ਤੇषਾਂ ਸੁਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਂਜਜ੍ਞੇ ਕਪਿਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਪਾਦਪੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਨਿਘ੍ਨਤਾਂ ਸ਼ੂਲਮੁਦ੍ਗਰੈਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਲਚਲ ਭਰੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਦਰੱਖਤਾਂ, ਭਾਲਿਆਂ ਤੇ ਗੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਵੱਜਦੇ ਸਨ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵਾਨਰਾ ਘੋਰਾ ਵਿਨਿਕृਤ੍ਤਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਵਾਨਰੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦ੍ਰੁਮੈਰ੍ਭੂਮਿਸਮੀਕृਤਾਃ
ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤ੍ਵਭਿਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਨਿਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਃ। ਵਿਵ੍ਯਧੁਰ੍ਘੋਰਸਂਕਾਸ਼ੈਃ ਕਙ੍ਕਪਤ੍ਰੈਰਜਿਹ੍ਮਗੈਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕੀਲੇ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਬਗਲੇ ਦੇ ਪੰਨ੍ਹੇ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਜਦੇ ਸਨ।
ਤੇ ਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚ ਭੀਮਾਭਿਃ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੈਃ ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰੈਃ। ਘੋਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰਿਘੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤੈਃ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਗੱਡਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਗੱਡਿਆਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸੰਡਿਆਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਜਦੇ ਸਨ।
ਵਿਦਾਰ੍ਯਮਾਣਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਅਮਰ੍षਜਨਿਤੋਦ੍ਧਰ੍षਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭੀਤਵਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ-ਫਾੜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਸ਼ਰਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਗਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਸ਼ੂਲਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਦੇਹਿਨਃ। ਜਗृਹੁਸ੍ਤੇ ਦ੍ਰੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਲਾਸ਼੍ਚ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਚੀਰੇ ਹੋਏ, ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਅੰਗ ਵੱਜੇ ਹੋਏ, ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਉਥੇ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਲਏ।
ਤੇ ਭੀਮਵੇਗਾ ਹਰਯੋ ਨਰ੍ਦਮਾਨਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਮਮਨ੍ਥੂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਨਾਮਾਨਿ ਚ ਬਭਾषਿਰੇ
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਦੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਤਦ੍ ਬਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤਂ ਘੋਰਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਸ਼ਿਲਾਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧਾਭਿਸ਼੍ਚ ਬਹੁਸ਼ਾਖੈਸ਼੍ਚ ਪਾਦਪੈਃ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚ ਅਜੀਬ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕਈ ਪੱਥਰ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਸ਼ਾਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਵਰਤੇ ਗਏ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਮਥਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵਾਨਰੈਰ੍ਜਿਤਕਾਸ਼ਿਭਿਃ। ਪ੍ਰਵੇਮੂ ਰੁਧਿਰਂ ਕੇਚਿਨ੍ਮੁਖੈ ਰੁਧਿਰਭੋਜਨਾਃ
ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿੱਤੂ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੁਚਲੇ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਉਲਟੀ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਕੁਝ, ਜੋ ਖੂਨ ਖਾਂਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੂੰਹੋਂ ਖੂਨ ਵਗਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇषੁ ਦਾਰਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਰਾਸ਼ੀਕृਤਾ ਦ੍ਰੁਮੈਃ। ਸ਼ਿਲਾਭਿਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਿਤਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਦ੍ ਦਨ੍ਤੈਰ੍ਵਿਦਾਰਿਤਾਃ
ਕਈ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਚੀਰੇ ਗਏ, ਕੁਝ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਕੁਝ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰੇ ਗਏ।
ਧ੍ਵਜੈਰ੍ਵਿਮਥਿਤੈਰ੍ਭਗ੍ਨੈਃ ਖਡ੍ਗੈਸ਼੍ਚ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤੈਃ। ਰਥੈਰ੍ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤੈਃ ਕੇਚਿਦ੍ ਵ੍ਯਥਿਤਾ ਰਜਨੀਚਰਾਃ
ਕਈ ਰਾਤ ਦੇ ਜਣੀ, ਟੁੱਟੇ ਤੇ ਭੱਜੇ ਝੰਡਿਆਂ, ਡਿੱਗੇ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰੈਃ ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰੈਰ੍ਵਨੌਕਸਾਮ੍। ਮਥਿਤੈਰ੍ਵਾਜਿਭਿਃ ਕੀਰ੍ਣਂ ਸਾਰੋਹੈਰ੍ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੁਚਲੇ ਘੋੜੇ ਪਏ ਸਨ।
ਵਾਨਰੈਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੈਰਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵੇਗਿਤੈਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਰਜੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਮੁਖੇषੁ ਵਿਨਿਦਾਰਿਤਾਃ
ਭਿਆਨਕ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਛਲ-ਉੱਛਲ ਕੇ, ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਨੁਕਦਾਰ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਮੂੰਹ 'ਚ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿषਣ੍ਣਵਦਨਾ ਭੂਯੋ ਵਿਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਸ਼ਿਰੋਰੁਹਾਃ। ਮੂਢਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤਗਨ੍ਧੇਨ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਝੁਕੇ ਹੋਏ, ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਖੂਨ ਦੀ ਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।