ਇਦਂ ਤੁ ਸੁਮਹਚ੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਸ਼ਰੈਃ ਪਸ਼੍ਯਸ੍ਵ ਮੈਥਿਲਿ। ਵਿਸਂਜ੍ਞੌ ਪਤਿਤਾਵੇਤੌ ਨੈਵ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵਿਮੁਞ੍ਚਤਿ
ਹੁਣ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵੇਖ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਦੋਂ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਹੀਂ ਗੁਆਉਂਦੇ।
ਪ੍ਰਾਯੇਣ ਗਤਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਾਣਾਂ ਗਤਾਯੁषਾਮ੍। ਦृਸ਼੍ਯਮਾਨੇषੁ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਪਰਂ ਭਵਤਿ ਵੈਕृਤਮ੍
ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜਿੰਦਗੀ ਗੁਆ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਦੁਃਖਂ ਚ ਮੋਹਂ ਚ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜੇ। ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰਰ੍ਥੇ ਨਾਦ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਯਮਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ, ਗਮ ਤੇ ਭੁੱਲ ਭੁੱਲਾ ਦੇ; ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਅੱਜ ਜੀਉਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ। ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਵਾਚੇਮਾਮੇਵਮਸ੍ਤ੍ਵਿਤਿ ਮੈਥਿਲੀ
ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖੀ: 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,' ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਵਿਮਾਨਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਤਤ੍ਤੁ ਸਂਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਮਨੋਜਵਮ੍। ਦੀਨਾ ਤ੍ਰਿਜਟਯਾ ਸੀਤਾ ਲਙ੍ਕਾਮੇਵ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਫਿਰ, ਮਨ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਵਾਲਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨ ਵਾਪਸ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਸ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਲੰਕਾ ਵਿਚ ਲੈ ਗਈ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਰਿਜਟਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੁष੍ਪਕਾਦਵਰੁਹ੍ਯ ਸਾ। ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਮੇਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਃ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਫਿਰ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਤੋਂ ਉਤਰੀ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਣੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸੀਤਾ ਬਹੁਵृਕ੍ਸ਼ਖਣ੍ਡਾਂ ਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਹਾਰਭੂਮਿਮ੍। ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਚ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਪਰਂ ਵਿषਾਦਂ ਸਮੁਪਾਜਗਾਮ
ਸੀਤਾ, ਰਾਖਸ਼ਨ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਮੌਜ ਮਸਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਵਨ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ; ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਈ।
thumb|ਨਵਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿਚ, ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਘੋਰੇਣ ਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨ ਬਦ੍ਧੌ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜੌ। ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ ਯਥਾ ਨਾਗੌ ਸ਼ਯਾਨੌ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਖੂਨ ਵਿਚ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਜ਼ਖਮੀ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਭਾਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਮਹਾਬਲਾਃ। ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਤਸ੍ਥੁਃ ਸ਼ੋਕਪਰਿਪ੍ਲੁਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਸਮੇਤ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ, ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਬੁਧ੍ਯਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਸ੍ਥਿਰਤ੍ਵਾਤ੍ ਸਤ੍ਤ੍ਵਯੋਗਾਚ੍ਚ ਸ਼ਰੈਃ ਸਂਦਾਨਿਤੋऽਪਿ ਸਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦਿਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਆਪਣੀ ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਕਰਕੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰੁਧਿਰਂ ਨਿषਣ੍ਣਂ ਗਾਢਮਰ੍ਪਿਤਮ੍। ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦੀਨਵਦਨਂ ਪਰ੍ਯਦੇਵਯਦਾਤੁਰਃ
ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ, ਡੂੰਘੀ ਚੋਟਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠਾ, ਚਿਹਰਾ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਕਿਂ ਨੁ ਮੇ ਸੀਤਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲਬ੍ਧਯਾ ਜੀਵਿਤੇਨ ਵਾ। ਸ਼ਯਾਨਂ ਯੋऽਦ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਯੁਧਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਜਦ ਮੈਂ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਲੈਂਦਾ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ?
ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਸੀਤਾਸਮਾ ਨਾਰੀ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਾ। ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਮੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸਚਿਵਃ ਸਾਮ੍ਪਰਾਯਿਕਃ
ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਰਗਾ ਭਰਾ, ਸਾਥੀ ਜਾਂ ਮਿਤਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।
ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਤੁ ਪਸ਼੍ਯਤਾਮ੍। ਯਦਿ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਃ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦਵਰ੍ਧਨਃ
ਜੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਕਿਂ ਨੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾਂ ਮਾਤਰਂ ਕਿਂ ਨੁ ਕੈਕਯੀਮ੍। ਕਥਮਮ੍ਬਾਂ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਲਾਲਸਾਮ੍
ਮੈਂ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਕੈਕੇਈ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ? ਤੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਝਲਕ ਵਾਸਤੇ ਤਰਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦੇਵਾਂਗਾ?
ਵਿਵਤ੍ਸਾਂ ਵੇਪਮਾਨਾਂ ਚ ਵੇਪਨ੍ਤੀਂ ਕੁਰਰੀਮਿਵ। ਕਥਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਦਿ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਵਿਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੜੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜ ਕੇ ਕੰਬਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਬ ਰਹੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਜੇ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵਾਪਸ ਗਿਆ, ਕਿਵੇਂ ਧੀਰਜ ਦਿਵਾਂਗਾ?
ਕਥਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਂ ਭਰਤਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍। ਮਯਾ ਸਹ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਵਿਨਾ ਤੇਨਾਹਮਾਗਤਃ
ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਭਰਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਗਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ?
ਉਪਾਲਮ੍ਭਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੋਢੁਮਮ੍ਬਾਸੁਮਿਤ੍ਰਯਾ। ਇਹੈਵ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਹਿ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਸੁਮੀਤਰਾ ਮਾਂ ਦੀ ਝਿੜਕ ਮੈਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਜੀਉਣਾ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ।
ਧਿਙ੍ਮਾਂ ਦੁष੍ਕृਤਕਰ੍ਮਾਣਮਨਾਰ੍ਯਂ ਯਤ੍ਕृਤੇ ਹ੍ਯਸੌ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਤਿਤਃ ਸ਼ੇਤੇ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇ ਗਤਾਸੁਵਤ੍
ਮੈਂ ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਯੋਗ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੁਵਿषਣ੍ਣਂ ਮਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਸਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਗਤਾਸੁਰ੍ਨਾਦ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮਾਮਾਰ੍ਤਮਭਿਭਾषਿਤੁਮ੍
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਮੰਝਲ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦ ਤੂੰ ਬੇਜਾਨ ਪਿਆ ਹੈਂ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖੀ ਭਰਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਯੇਨਾਦ੍ਯ ਬਹਵੋ ਯੁਦ੍ਧੇ ਨਿਹਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਤਸ੍ਯਾਮੇਵਾਦ੍ਯ ਸ਼ੂਰਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੇषੇ ਵਿਨਿਹਤਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਈ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਡਿੱਗ ਕੇ ਪਿਆ ਹੈਂ।
ਸ਼ਯਾਨਃ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਸ਼ੋਣਿਤਪਰਿਸ੍ਰੁਤਃ। ਸ਼ਰਭੂਤਸ੍ਤਤੋ ਭਾਸਿ ਭਾਸ੍ਕਰੋऽਸ੍ਤਮਿਵ ਵ੍ਰਜਨ੍
ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਉੱਤੇ ਲਹੂ ਵਗਦਾ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਦਸ਼ਾ ਐਵੇਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਬਾਣਾਭਿਹਤਮਰ੍ਮਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋषੀਹ ਭਾषਿਤੁਮ੍। ਰੁਜਾ ਚਾਬ੍ਰੁਵਤੋ ਯਸ੍ਯ ਦृष੍ਟਿਰਾਗੇਣ ਸੂਚ੍ਯਤੇ
ਤੀਰਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਅੰਗ ਵਿੱਛ ਘਾਵ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦਰਦ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਕੁਝ ਆਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਯਥੈਵ ਮਾਂ ਵਨਂ ਯਾਨ੍ਤਮਨੁਯਾਤੋ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਅਹਮਪ੍ਯਨੁਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਥੈਵੈਨਂ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਆਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਇष੍ਟਬਨ੍ਧੁਜਨੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਵ੍ਰਤਃ। ਇਮਾਮਦ੍ਯ ਗਤੋऽਵਸ੍ਥਾਂ ਮਮਾਨਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਨਯੈਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਿਹਾ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸੁਰੁष੍ਟੇਨਾਪਿ ਵੀਰੇਣ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਨ ਸਂਸ੍ਮਰੇ। ਪਰੁषਂ ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਚਾਪਿ ਸ਼੍ਰਾਵਿਤਂ ਤੁ ਕਦਾਚਨ
ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਦੇ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਕੁਝ ਰੁਖਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਆਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਸਸਰ੍ਜੈਕਵੇਗੇਨ ਪਞ੍ਚਬਾਣਸ਼ਤਾਨਿ ਯਃ। ਇष੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵਧਿਕਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕਾਰ੍ਤਵੀਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿਚ ਸੈਂਕੜੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਸੀ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰੈਰਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਹਨ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸੋऽਯਮੁਰ੍ਵ੍ਯਾਂ ਹਤਃ ਸ਼ੇਤੇ ਮਹਾਰ੍ਹਸ਼ਯਨੋਚਿਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸੇਜਾਂ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਦਾ ਆਦੀ ਸੀ।
ਤਤ੍ਤੁ ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਲਪ੍ਤਂ ਮਾਂ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯਨ੍ਮਯਾ ਨ ਕृਤੋ ਰਾਜਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਿਭੀषਣਃ
ਜੋ ਝੂਠ ਮੈਂ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਚਮੁੱਚ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।