ਵਿਮਾਨੇਨਾਪਿ ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸੀਤਾ ਤ੍ਰਿਜਟਯਾ ਸਹ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵਂ ਸੈਨ੍ਯਂ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍
ਸੀਤਾ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੇ ਨਾਲ ਰਥ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਈ ਤੇ ਉਸਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਮਰੀ ਪਈ ਵੇਖੀ।
ਪ੍ਰਹृष੍ਟਮਨਸਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਨ੍। ਵਾਨਰਾਂਸ਼੍ਚਾਤਿਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ
ਉਸਨੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਦੇਖਿਆ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਃ ਸੀਤਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ੋਭੌ ਸ਼ਯਾਨੌ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗੌ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚੈਵ ਰਾਮਂ ਚ ਵਿਸਂਜ੍ਞੌ ਸ਼ਰਪੀਡਿਤੌ
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹ ਵਿਚ ਪਏ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਕਵਚੌ ਵੀਰੌ ਵਿਪ੍ਰਵਿਦ੍ਧਸ਼ਰਾਸਨੌ। ਸਾਯਕੈਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੌ ਸ਼ਰਸ੍ਤਮ੍ਬਮਯੌ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਕਵਚ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਧਨੁਸ਼ ਵੱਖਰੇ ਪਏ ਸਨ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵੀਰੌ ਪੁਰੁषਰ੍षਭੌ। ਸ਼ਯਾਨੌ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ੌ ਕੁਮਾਰਾਵਿਵ ਪਾਵਕੀ
ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਅੱਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ,
ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗਤੌ ਵੀਰੌ ਤਥਾਭੂਤੌ ਨਰਰ੍षਭੌ। ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਕਰੁਣਂ ਸੀਤਾ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਵਿਲਲਾਪ ਹ
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸੇਜ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਵੀਰ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਈ ਹੋਈ ਕਰੂਣ ਰੋਈ।
ਭਰ੍ਤਾਰਮਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗੀ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚਾਸਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ। ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਂਸੁषੁ ਚੇष੍ਟਨ੍ਤੌ ਰੁਰੋਦ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾ
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਖਰਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਤੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮਿੱਟੀ 'ਚ ਤੜਫਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋ ਪਈ।
ਸਬਾष੍ਪਸ਼ੋਕਾਭਿਹਤਾ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਦੇਵਸੁਤਪ੍ਰਭਾਵੌ। ਵਿਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤੀ ਨਿਧਨਂ ਤਯੋਃ ਸਾ ਦੁਃਖਾਨ੍ਵਿਤਾ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਜਗਾਦ
ਅੰਸੂਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੀ, ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਚਾਲੀ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਚਾਲੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍। ਵਿਲਲਾਪ ਭृਸ਼ਂ ਸੀਤਾ ਕਰੁਣਂ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਕਰੂਣ ਰੋਈ।
ਊਚੁਰ੍ਲਾਕ੍ਸ਼ਣਿਕਾ ਯੇ ਮਾਂ ਪੁਤ੍ਰਿਣ੍ਯਵਿਧਵੇਤਿ ਚ। ਤੇऽਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤੇ ਰਾਮੇ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਨृਤਵਾਦਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੀ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਝੂਠੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਏ।
ਯਜ੍ਵਨੋ ਮਹਿषੀਂ ਯੇ ਮਾਮੂਚੁਃ ਪਤ੍ਨੀਂ ਚ ਸਤ੍ਰਿਣਃ। ਤੇऽਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤੇ ਰਾਮੇ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਨृਤਵਾਦਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਝੂਠੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਏ।
ਵੀਰਪਾਰ੍ਥਿਵਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਯੇ ਵਿਦੁਰ੍ਭਰ੍ਤृਪੂਜਿਤਾਮ੍। ਤੇऽਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤੇ ਰਾਮੇ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਨृਤਵਾਦਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਦਰਯੋਗ ਪਤਨੀ ਜਾਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਝੂਠੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਏ।
ਊਚੁਃ ਸਂਸ਼੍ਰਵਣੇ ਯੇ ਮਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਕਾਰ੍ਤਾਨ੍ਤਿਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਤੇऽਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਹਤੇ ਰਾਮੇ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋऽਨृਤਵਾਦਿਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੁਜਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਰੋਹਾਂ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਭਾਗਵਤੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨੀ ਅੱਜ ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਝੂਠੇ ਸਾਬਤ ਹੋ ਗਏ।
ਇਮਾਨਿ ਖਲੁ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਪਾਦਯੋਰ੍ਵੈ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਆਧਿਰਾਜ੍ਯੇऽਭਿषਿਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਃ ਪਤਿਭਿਃ ਸਹ
ਇਹ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਜੋ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿਚ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵੈਧਵ੍ਯਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੈਰ੍ਨਾਰ੍ਯੋऽਲਕ੍ਸ਼ਣੈਰ੍ਭਾਗ੍ਯਦੁਰ੍ਲਭਾਃ। ਨਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਾਨਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਹਤਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝੀਆਂ, ਭਾਗ ਰਹਿਤ ਔਰਤਾਂ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਆਪਣਾ ਭਾਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਯਨਾਮਾਨਿ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮੁਕ੍ਤਾਨਿ ਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ। ਤਾਨ੍ਯਦ੍ਯ ਨਿਹਤੇ ਰਾਮੇ ਵਿਤਥਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਜੋ ਚਿੰਨ੍ਹ ਔਰਤਾਂ ਦੇ 'ਸੱਚੇ ਕਮਲ' ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਅੱਜ, ਰਾਮ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਝੂਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
ਕੇਸ਼ਾਃ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਃ ਸਮਾ ਨੀਲਾ ਭ੍ਰੁਵੌ ਚਾਸਂਹਤੇ ਮਮ। ਵृਤ੍ਤੇ ਚਾਰੋਮਕੇ ਜਙ੍ਘੇ ਦਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਵਿਰਲਾ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਵਾਲ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ, ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਕਾਲੇ ਹਨ; ਮੇਰੀਆਂ ਭੁਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ; ਮੇਰੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਗੋਲ ਤੇ ਚਿੱਟੀਆਂ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਦੰਦ ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖੇ ਨੇਤ੍ਰੇ ਕਰੌ ਪਾਦੌ ਗੁਲ੍ਫਾਵੂਰੂ ਸਮੌ ਚਿਤੌ। ਅਨੁਵृਤ੍ਤਨਖਾਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਃ ਸਮਾਸ਼੍ਚਾਙ੍ਗੁਲਯੋ ਮਮ
ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸ਼ੰਖ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਸੁੰਦਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮੇਰੀਆਂ ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ ਰਾਨਾਂ ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਨਖ ਮ੍ਰਿਦੂ ਤੇ ਇਕਸਾਰ ਹਨ, ਤੇ ਮੇਰੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵੀ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹਨ।
ਸ੍ਤਨੌ ਚਾਵਿਰਲੌ ਪੀਨੌ ਮਾਮਕੌ ਮਗ੍ਨਚੂਚੁਕੌ। ਮਗ੍ਨਾ ਚੋਤ੍ਸੇਧਨੀ ਨਾਭਿਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੋਰਸ੍ਕਂ ਚ ਮੇ ਚਿਤਮ੍
ਮੇਰੇ ਸਤਨ ਗੋਲ ਤੇ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹਨ, ਤੇ ਨਿੱਪਲ ਅੰਦਰ ਵੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਗਹਿਰੀ ਤੇ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਛਾਤੀ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਮ ਵਰ੍ਣੋ ਮਣਿਨਿਭੋ ਮृਦੂਨ੍ਯਙ੍ਗਰੁਹਾਣਿ ਚ। ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਮਾਮੂਚੁਃ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਮੇਰਾ ਰੰਗ ਮਣੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਮ੍ਰਿਦੂ ਹਨ; ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਚੰਗੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਣਾਂ ਵਾਲੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ।
ਸਮਗ੍ਰਯਵਮਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਪਾਣਿਪਾਦਂ ਚ ਵਰ੍ਣਵਤ੍। ਮਨ੍ਦਸ੍ਮਿਤੇਤ੍ਯੇਵ ਚ ਮਾਂ ਕਨ੍ਯਾਲਾਕ੍ਸ਼ਣਿਕਾ ਵਿਦੁਃ
ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਤੇ ਪੈਰ ਸਾਰੇ ਜੌ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਾਂਗ, ਇਕਸਾਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹਨ; ਮੇਰੀ ਮੁਸਕਾਨ ਹੌਲੀ ਹੈ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਕੜਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ।
ਆਧਿਰਾਜ੍ਯੇऽਭਿषੇਕੋ ਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਪਤਿਨਾ ਸਹ। ਕृਤਾਨ੍ਤਕੁਸ਼ਲੈਰੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਤਥੀਕृਤਮ੍
ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਭਵਿੱਖਵਾਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਝੂਠਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਧਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮੁਪਲਭ੍ਯ ਚ। ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰਮਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਗੋष੍ਪਦੇ ਹਤੌ
ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰਕੇ ਤੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਅਟੱਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਦੋ ਭਰਾ ਗਊ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀਆਂ ਖੁੰਝੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਨਨੁ ਵਾਰੁਣਮਾਗ੍ਨੇਯਮੈਨ੍ਦ੍ਰਂ ਵਾਯਵ੍ਯਮੇਵ ਚ। ਅਸ੍ਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਘਵੌ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਦ੍ਯਤ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਘਵਾਂ ਨੇ ਵਾਰੁਣ, ਅੱਗ, ਇੰਦਰ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸ਼ਿਰਾ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਮਾਨੇਨ ਰਣੇ ਮਾਯਯਾ ਵਾਸਵੋਪਮੌ। ਮਮ ਨਾਥਾਵਨਾਥਾਯਾ ਨਿਹਤੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਪਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਦਿੱਖੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਰਾਖੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਮੈਨੂੰ ਅਸਹਾਇ ਛੱਡ ਕੇ।
ਨਹਿ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਰਣੇ ਰਿਪੁਃ। ਜੀਵਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਨਿਵਰ੍ਤੇਤ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਨੋਜਵਃ
ਜੋ ਵੀ ਵੈਰੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੰਦਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੋਚ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਨ ਕਾਲਸ੍ਯਾਤਿਭਾਰੋऽਸ੍ਤਿ ਕृਤਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸੁਦੁਰ੍ਜਯਃ। ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਃ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਸ਼ੇਤੇ ਯੁਧਿ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਕਾਲ ਲਈ ਕੋਈ ਭਾਰ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਮੌਤ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਜਦ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਤਥਾ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਰਥਮ੍। ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਨਨੀਂ ਚਾਪਿ ਯਥਾ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਲਈ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਜਿੰਨਾ ਆਪਣੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਸੱਸ ਲਈ।