ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਵਿਲਾਪਂ ਚ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ । ਕਬਨ੍ਧਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਪਮ੍ਪਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਘਵ ਦਾ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨਾ, ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਮੌਤ, ਕਬੰਧ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਅਤੇ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਸ਼ਬਰੀਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਫਲਮੂਲਾਸ਼ਨਂ ਤਥਾ । ਪ੍ਰਲਾਪਂ ਚੈਵ ਪਮ੍ਪਾਯਾਂ ਹਨੂਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਤਥਾ ॥੧-੩-
ਸ਼ਬਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਣਾ, ਪੰਪਾ ਉੱਤੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ।
ऋष੍ਯਮੂਕਸ੍ਯ ਗਮਨਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਮਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋਤ੍ਪਾਦਨਂ ਸਖ੍ਯਂ ਵਾਲਿਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਗ੍ਰਹਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜਾਣਾ, ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵਿਚ ਝਗੜਾ।
ਵਾਲਿਪ੍ਰਮਥਨਂ ਚੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍ ਤਾਰਾਵਿਲਾਪਂ ਸਮਯਂ ਵਰ੍षਰਾਤ੍ਰਨਿਵਾਸਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਵਾਲੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਮਿਲਣਾ, ਤਾਰਾ ਦਾ ਵਿਲਾਪ, ਵਾਅਦਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣਾ।
ਕੋਪਂ ਰਾਘਵਸਿਂਹਸ੍ਯ ਬਲਾਨਾਮੁਪਸਂਗ੍ਰਹਮ੍ ਦਿਸ਼ਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਨਂ ਚੈਵ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਵੇਦਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਘਵ ਸਿੰਘ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ, ਸੈਨਾ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਭੇਜਣਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੂਚਨਾ ਦੇਣੀ।
ਅਙ੍ਗੁਲੀਯਕਦਾਨਂ ਚ ऋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਬਿਲਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਸਂਪਾਤੇਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਅੰਗੂਠੀ ਦੇਣੀ, ਰਿੱਛ ਦੇ ਬਿਲ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਮੌਤ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਅਤੇ ਸੰਪਾਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ।
ਪਰ੍ਵਤਾਰੋਹਣਂ ਚੈਵ ਸਾਗਰਸ੍ਯਾਪਿ ਲਙ੍ਘਨਮ੍ ਸਮੁਦ੍ਰਵਚਨਾਚ੍ਚੈਵ ਮੈਨਾਕਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਪਹਾੜ ਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਲੰਘਣਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ ਅਤੇ ਮੈਨਾਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਤਰ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਚ੍ਛਾਯਾਗ੍ਰਾਹਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਸਿਂਹਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਨਿਧਨਂ ਲਙ੍ਕਾਮਲਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ, ਛਾਂ ਪਕੜਣ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਸਿੰਹਿਕਾ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਤੇ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਲਙ੍ਕਾਪ੍ਰਵੇਸ਼ਂ ਚ ਏਕਸ੍ਯਾਪਿ ਵਿਚਿਨ੍ਤਨਮ੍ ਆਪਾਨਭੂਮਿਗਮਨਮਵਰੋਧਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ, ਇਕੱਲੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ, ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਰੱਖਵਾਲੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁष੍ਪਕਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਅਸ਼ੋਕਵਨਿਕਾਯਾਨਂ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਵਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਾषਣਮ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਤਰ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਜਟਾਸ੍ਵਪ੍ਨਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇਣੀ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਜਟਾ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ।
ਮਣਿਪ੍ਰਦਾਨਂ ਸੀਤਾਯਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਭਙ੍ਗਂ ਤਥੈਵ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਵਿਦ੍ਰਵਂ ਚੈਵ ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ ॥੧-੩-
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮਣੀ ਦੇਣੀ, ਦਰਖ਼ਤ ਟੁੱਟਣਾ, ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਭੱਜਣੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿੰਕਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ।
ਗ੍ਰਹਣਂ ਵਾਯੁਸੂਨੋਸ਼੍ਚ ਲਙ੍ਕਾਦਾਹਾਭਿਗਰ੍ਜਨਮ੍ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਲਵਨਮੇਵਾਥ ਮਧੂਨਾਂ ਹਰਣਂ ਤਥਾ ॥੧-੩-
ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਫੜਾਈ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਗੱਜਣਾ, ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਮਧੂ ਲੈ ਆਉਣਾ।
ਰਾਘਵਾਸ਼੍ਵਾਸਨਂ ਚੈਵ ਮਣਿਨਿਰ੍ਯਾਤਨਂ ਤਥਾ ਸਂਗਮਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਨਲਸੇਤੋਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣਾ, ਮਣੀ ਸੌਂਪਣੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਨਲ ਦੇ ਪੁਲ ਦਾ ਬਣਾਉਣਾ।
ਪ੍ਰਤਾਰਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਤ੍ਰੌ ਲਙ੍ਕਾਵਰੋਧਨਮ੍ ਵਿਭੀषਣੇਨ ਸਂਸਰ੍ਗਂ ਵਧੋਪਾਯਨਿਵੇਦਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਘੇਰਾ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਮਾਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਦੱਸਣੇ।
ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਨਿਧਨਂ ਮੇਘਨਾਦਨਿਬਰ੍ਹਣਮ੍ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਚ ਸੀਤਾਵਾਪ੍ਤਿਮਰੇਃ ਪੁਰੇ ॥੧-੩-
ਕੰਭਕਰਨ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਮੇਘਨਾਦ ਦੀ ਹਾਰ, ਰਾਵਣ ਦਾ ਨਾਸ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ।
ਬਿਭੀषਣਾਭਿषੇਕਂ ਚ ਪੁष੍ਪਕਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ਅਯੋਧ੍ਯਾਯਾਸ਼੍ਚ ਗਮਨਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜਸਮਾਗਮਮ੍ ॥੧-੩-
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦਾ ਰਾਜਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਰਥ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ।
ਪ੍ਰੇषਣਂ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਰਤੇਨ ਸਮਾਗਮਮ੍ ਰਾਮਾਭਿषੇਕਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਸ੍ਵਰਾष੍ਟ੍ਰਰਞ੍ਜਨਂ ਚੈਵ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ॥੧-੩-
ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੇਜਣਾ, ਭਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜਤਿਲਕ, ਸਾਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਭੇਜਣਾ, ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾ-ਚੱਕਰ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਾਗਤਂ ਚ ਯਤ੍ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਸੁਧਾਤਲੇ ਤਚ੍ਚਕਾਰੋਤ੍ਤਰੇ ਕਾਵ੍ਯੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਭਗਵਾਨृषਿਃ ॥੧-੩-
ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜੇ ਹੋਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕਾਵਿ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ।
thumb|ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਰ੍ਥਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਥਾ ਸਰਗ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਰਾਜ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਰ੍ਭਗਵਾਨृषਿਃ । ਚਕਾਰ ਚਰਿਤਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਪਦਮਰ੍ਥਵਤ੍ ॥੧-੪-
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਗਤਿ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੋਹਣੇ ਅਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼੍ਲੋਕਾਨਾਮੁਕ੍ਤਵਾਨृषਿਃ । ਤਥਾ ਸਰ੍ਗਸ਼ਤਾਨ੍ ਪਞ੍ਚ षਟ੍ਕਾਣ੍ਡਾਨਿ ਤਥੋਤ੍ਤਰਮ੍ ॥੧-੪-
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਚੌਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ, ਪੰਜ ਸੌ ਸਰਗ, ਛੇ ਕਾਂਡ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਕਾਂਡ ਵੀ ਰਚੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਨ੍ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਭਵਿष੍ਯਂ ਸਹੋਤ੍ਤਰਮ੍ । ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਕੋ ਨ੍ਵੇਤਤ੍ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੀਯਾਦਿਤਿ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥੧-੪-
ਉਹ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ, ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਲਿਖ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਇਹ ਕੌਣ ਪੜ੍ਹੇਗਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਵੇਗਾ।
ਕੁਸ਼ੀਲਵੌ ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੌ । ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਸ੍ਵਰਸਂਪਨ੍ਨੌ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨੌ ॥੧-੪-
ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਕੁਸ਼ ਤੇ ਲਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਤੁ ਮੇਧਾਵਿਨੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵੇਦੇषੁ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤੌ । ਵੇਦੋਪਬृਂਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਾਯ ਤਾਵਗ੍ਰਾਹਯਤ ਪ੍ਰਭੁਃ ॥੧-੪-
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਾਵਿ ਸਿਖਾਇਆ।
ਕਾਵ੍ਯਂ ਰਾਮਾਯਣਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਸੀਤਾਯਾਸ਼੍ਚਰਿਤਂ ਮਹਤ੍ । ਪੌਲਸ੍ਤ੍ਯਵਧਮਿਤ੍ਯੇਵਂ ਚਕਾਰ ਚਰਿਤਵ੍ਰਤਃ ॥੧-੪-
ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੂਰਾ ਰਾਮਾਇਣ, ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਅਤੇ ਪੁਲਸਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ।
ਪਾਠ੍ਯੇ ਗੇਯੇ ਚ ਮਧੁਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਜਾਤਿਭਿਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਲਯਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍ ॥੧-੪-
ਇਹ ਕਾਵਿ ਪੜ੍ਹਨ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਿੱਠਾ, ਤਿੰਨ ਛੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੱਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਤੰਤੀਆਂ ਤੇ ਲੈ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਰਸੈਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਰਕਰੁਣਹਾਸ੍ਯਰੌਦ੍ਰਭਯਾਨਕੈਃ । ਵੀਰਾਦਿਭੀ ਰਸੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕਾਵ੍ਯਮੇਤਦਗਾਯਤਾਮ੍ ॥੧-੪-
ਇਸ ਕਾਵਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ, ਦਇਆ, ਹਾਸਾ, ਰੋਸ, ਡਰ, ਵੀਰਤਾ ਆਦਿ ਰਸ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ।
ਤੌ ਤੁ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੌ ਸ੍ਥਾਨਮੂਰ੍ਚ੍ਛਨਕੋਵਿਦੌ । ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਸ੍ਵਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਵਿਵ ਰੂਪਿਣੌ ॥੧-੪-
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸੁਰ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।
ਰੂਪਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਮਧੁਰਸ੍ਵਰਭਾषਿਣੌ । ਬਿਮ੍ਬਾਦਿਵੋਤ੍ਥਿਤੌ ਬਿਮ੍ਬੌ ਰਾਮਦੇਹਾਤ੍ ਤਥਾਪਰੌ ॥੧-੪-
ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਚਿੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ।