ਤਂ ਭੀਮਵੇਗਾ ਹਰਯੋ ਨਾਰਾਚੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤਵਿਕ੍ਸ਼ਤਾਃ। ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਨ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਮੇਘੈਃ ਸੂਰ੍ਯਮਿਵਾਵृਤਮ੍
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਵਾਨਰ ਜਥੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰੇਵ ਸਰ੍ਵਦੇਹਭਿਦਃ ਸ਼ਰਾਨ੍। ਭृਸ਼ਮਾਵੇਸ਼ਯਾਮਾਸ ਰਾਵਣਿਃ ਸਮਿਤਿਂਜਯਃ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਨਿਰਨ੍ਤਰਸ਼ਰੀਰੌ ਤੁ ਤਾਵੁਭੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਾ ਵੀਰੌ ਪਨ੍ਨਗੈਃ ਸ਼ਰਤਾਂ ਗਤੈਃ
ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ—ਦੇ ਸਰੀਰ ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਥਾਂ ਛੱਡੇ, ਸੱਪ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਲ ਦਿੱਤੇ।
ਤਯੋਃ ਕ੍ਸ਼ਤਜਮਾਰ੍ਗੇਣ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਰੁਧਿਰਂ ਬਹੁ। ਤਾਵੁਭੌ ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਤੇ ਪੁष੍ਪਿਤਾਵਿਵ ਕਿਂਸ਼ੁਕੌ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਵੱਧ ਕੇ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਪੂਰੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕਿੰਸੁਕ ਦੇ ਰੁੱਖ।
ਤਤਃ ਪਰ੍ਯਨ੍ਤਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਃ। ਰਾਵਣਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਵਾਕ੍ਯਮਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਗਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਤੇ ਟੁੱਟੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਮਨਾਲਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਾਸਾਦਿਤੁਂ ਵਾਪਿ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯੁਵਾਮ੍
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਲ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਪ੍ਰਾਪਿਤਾਵਿषੁਜਾਲੇਨ ਰਾਘਵੌ ਕਙ੍ਕਪਤ੍ਰਿਣਾ। ਏष ਰੋषਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਨਯਾਮਿ ਯਮਸਾਦਨਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਰਾਘਵ, ਮੇਰੇ ਸੱਪ-ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਗਿੱਧ ਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਨਿਰ੍ਬਿਭੇਦ ਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਃ ਪ੍ਰਜਹਰ੍ष ਨਨਾਦ ਚ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਚੀਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯਸ਼੍ਯਾਮੋ ਵਿਸ੍ਫਾਰ੍ਯ ਵਿਪੁਲਂ ਧਨੁਃ। ਭੂਯ ਏਵ ਸ਼ਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਮਹਾਮृਧੇ
ਟੁੱਟੇ ਕਾਜਲ ਵਰਗਾ ਕਾਲਾ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
ਤਤੋ ਮਰ੍ਮਸੁ ਮਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਮਜ੍ਜਯਨ੍ ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਸ਼ਰਾਨ੍। ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰ੍ਵੀਰੋ ਨਨਾਦ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਵੀਰ ਜੋ ਨਬਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਜਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀਆਂ ਨਬਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਵੱਜਾ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਗੂੰਜਦਾ ਰਿਹਾ।
ਬਦ੍ਧੌ ਤੁ ਸ਼ਰਬਨ੍ਧੇਨ ਤਾਵੁਭੌ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ। ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਨ ਸ਼ੇਕਤੁਰਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਪ-ਤੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕੇ।
ਤਤੋ ਵਿਭਿਨ੍ਨਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੌ ਸ਼ਰਸ਼ਲ੍ਯਾਚਿਤੌ ਕृਤੌ। ਧ੍ਵਜਾਵਿਵ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਜ੍ਜੁਮੁਕ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕਮ੍ਪਿਤੌ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਕੇ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਰੱਸੀ ਕੱਟੀ ਹੋਵੇ।
ਤੌ ਸਮ੍ਪ੍ਰਚਲਿਤੌ ਵੀਰੌ ਮਰ੍ਮਭੇਦੇਨ ਕਰ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਨਿਪੇਤਤੁਰ੍ਮਹੇष੍ਵਾਸੌ ਜਗਤ੍ਯਾਂ ਜਗਤੀਪਤੀ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਨਬਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮਾਂ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ—ਜਗਤ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੁਣ ਥੱਲੇ ਪਏ।
ਤੌ ਵੀਰਸ਼ਯਨੇ ਵੀਰੌ ਸ਼ਯਾਨੌ ਰੁਧਿਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੌ। ਸ਼ਰਵੇष੍ਟਿਤਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਾਵਾਰ੍ਤੌ ਪਰਮਪੀਡਿਤੌ
ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੈਜ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਉਹ ਦੋ ਜਣੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਨਹ੍ਯਵਿਦ੍ਧਂ ਤਯੋਰ੍ਗਾਤ੍ਰੇ ਬਭੂਵਾਙ੍ਗੁਲਮਨ੍ਤਰਮ੍। ਨਾਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਂ ਨ ਚਾਧ੍ਵਸ੍ਤਮਾਕਰਾਗ੍ਰਾਦਜਿਹ੍ਮਗੈਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਉਂਗਲ ਜਿੰਨੀ ਵੀ ਥਾਂ ਨਾ ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਛੇਦੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਸੀ ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਂ ਛੁਈ ਹੋਵੇ, ਨਾਂ ਟੁੱਟੀ ਹੋਵੇ।
ਤੌ ਤੁ ਕ੍ਰੂਰੇਣ ਨਿਹਤੌ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾ। ਅਸृਕ੍ ਸੁਸ੍ਰੁਵਤੁਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਜਲਂ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਵਿਵ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਉਸ ਕਰੂੜ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਰਾਛਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲਹੂ ਇੰਝ ਵਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਚਸ਼ਮੇ ਤੋਂ ਪਾਣੀ।
ਪਪਾਤ ਪ੍ਰਥਮਂ ਰਾਮੋ ਵਿਦ੍ਧੋ ਮਰ੍ਮਸੁ ਮਾਰ੍ਗਣੈਃ। ਕ੍ਰੋਧਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤਾ ਯੇਨ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤਃ
ਰਾਮ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਨਬਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਉਸੇ ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਰੁਕ੍ਮਪੁਙ੍ਖੈਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਗ੍ਰੈ ਰਜੋਗਤਿਭਿਰਾਸ਼ੁਗੈਃ। ਨਾਰਾਚੈਰਰ੍ਧਨਾਰਾਚੈਰ੍ਭਲ੍ਲੈਰਞ੍ਜਲਿਕੈਰਪਿ। ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਵਤ੍ਸਦਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਿਂਹਦਂष੍ਟ੍ਰੈਃ ਕ੍ਸ਼ੁਰੈਸ੍ਤਥਾ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ—ਚੌੜੇ, ਅੱਧੇ ਚੌੜੇ, ਅਰਧਚੰਦ, ਹਥੇਲੀ ਆਕਾਰ, ਬੱਛੜੇ ਦੇ ਦੰਦ, ਸਿੰਘ ਦੇ ਦੰਦ ਅਤੇ ਕਲੇਵਰ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ—ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ।
ਸ ਵੀਰਸ਼ਯਨੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯੇऽਵਿਜ੍ਯਮਾਵਿਧ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍। ਭਿਨ੍ਨਮੁष੍ਟਿਪਰੀਣਾਹਂ ਤ੍ਰਿਨਤਂ ਰੁਕ੍ਮਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਣਤਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਮੋਠੀ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਵਕਰੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਾਣਪਾਤਾਨ੍ਤਰੇ ਰਾਮਂ ਪਤਿਤਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍। ਸ ਤਤ੍ਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਜੀਵਿਤੇऽਭਵਤ੍
ਜਦ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਖੋ ਦਿੱਤੀ।
ਰਾਮਂ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਰਣਤੋषਿਣਮ੍। ਸ਼ੁਸ਼ੋਚ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਤਿਤਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਜੰਗ ਦਾ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਹਰਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਂਤਾਪਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾਃ। ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਤਾਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਘੋਰਮਸ਼੍ਰੁਪੂਰਿਤਲੋਚਨਾਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਪਾਇਆ; ਉਹ ਗਮ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਡਰਾਉਣੀ ਰੂਹ ਵਿਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਬਦ੍ਧੌ ਤੁ ਤੌ ਵੀਰਸ਼ਯੇ ਸ਼ਯਾਨੌ ਤੇ ਵਾਨਰਾਃ ਸਮ੍ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਤਸ੍ਥੁਃ। ਸਮਾਗਤਾ ਵਾਯੁਸੁਤਪ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾ ਵਿषਾਦਮਾਰ੍ਤਾਃ ਪਰਮਂ ਚ ਜਗ੍ਮੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪਏ ਸਨ, ਵਾਨਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਏ।
thumb|षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਛਿਆਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਦ੍ਯਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਵਨੌਕਸਃ। ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸਂਤਤੌ ਬਾਣੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋ ਭਰਾ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਵृष੍ਟ੍ਵੇਵੋਪਰਤੇ ਦੇਵੇ ਕृਤਕਰ੍ਮਣਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ। ਆਜਗਾਮਾਥ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਭੀषਣਃ
ਜਦ ਮੀਂਹ ਰੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦਾ ਕੰਮ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਨੀਲਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦੋ ਮੈਨ੍ਦਃ ਸੁषੇਣਃ ਕੁਮੁਦੋऽਙ੍ਗਦਃ। ਤੂਰ੍ਣਂ ਹਨੁਮਤਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨ੍ਵਸ਼ੋਚਨ੍ਤ ਰਾਘਵੌ
ਨੀਲ, ਦਵਿਵਿਦ, ਮੈੰਡ, ਸੁਸ਼ੇਣ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਅੰਗਦ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਆਏ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਭਰਾਵਾਂ ਲਈ ਸੋਗ ਕੀਤਾ।
ਅਚੇष੍ਟੌ ਮਨ੍ਦਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸੌ ਸ਼ੋਣਿਤੇਨ ਪਰਿਪ੍ਲੁਤੌ। ਸ਼ਰਜਾਲਾਚਿਤੌ ਸ੍ਤਬ੍ਧੌ ਸ਼ਯਾਨੌ ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਸਖਤ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ ਯਥਾ ਸਰ੍ਪੌ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੌ ਮਨ੍ਦਵਿਕ੍ਰਮੌ। ਰੁਧਿਰਸ੍ਰਾਵਦਿਗ੍ਧਾਙ੍ਗੌ ਤਪਨੀਯਾਵਿਵ ਧ੍ਵਜੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤੌ ਵੀਰਸ਼ਯਨੇ ਵੀਰੌ ਸ਼ਯਾਨੌ ਮਨ੍ਦਚੇष੍ਟਿਤੌ। ਯੂਥਪੈਃ ਸ੍ਵੈਃ ਪਰਿਵृਤੌ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਰਾਂ ਦੇ ਸੇਜ ਤੇ ਪਏ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਿਲਦੇ, ਆਪਣੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।