ਤੇ ਹਯਾਨ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਾਪੀਡਾਨ੍ ਧ੍ਵਜਾਂਸ਼੍ਚਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮਾਨ੍। ਆਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਦਸ਼ਨੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਭੀਮਕੋਪਾ ਵ੍ਯਦਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ ਵਾਲੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸੱਪ-ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਾਨਰਾ ਬਲਿਨੋ ਯੁਦ੍ਧੇऽਕ੍ਸ਼ੋਭਯਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਂ ਚਮੂਮ੍। ਕੁਞ੍ਜਰਾਨ੍ ਕੁਞ੍ਜਰਾਰੋਹਾਨ੍ ਪਤਾਕਾਧ੍ਵਜਿਨੋ ਰਥਾਨ੍
ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਾਰਾਂ, ਤੇ ਝੰਡੇ-ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਚਕਰ੍षੁਸ਼੍ਚ ਦਦਂਸ਼ੁਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਨੈਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਿਰ੍ਚ੍ਛਤਾਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ
ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਖਿੱਚਦੇ ਤੇ ਕੱਟਦੇ; ਇਥੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਰਾਮ ਵੀ ਸੱਪ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਦृਸ਼੍ਯਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਪ੍ਰਵਰਾਣਿ ਨਿਜਘ੍ਨਤੁਃ। ਤੁਰਂਗਖੁਰਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਂ ਰਥਨੇਮਿਸਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਦਿੱਖ ਰਹੇ ਤੇ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਉਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਨਾਲ ਉੱਡਦੀ ਧੂੜ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰੁਰੋਧ ਕਰ੍ਣਨੇਤ੍ਰਾਣਿ ਯੁਧ੍ਯਤਾਂ ਧਰਣੀਰਜਃ। ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤਥਾ ਘੋਰੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਲੋਮਹਰ੍षਣੇ। ਰੁਧਿਰੌਘਾ ਮਹਾਘੋਰਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਸੁਸ੍ਰੁਵੁਃ
ਜਦੋਂ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸੂਰਮੇ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਉੱਡੀ ਧੂੜ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਧੂੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਉਥੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਤਤੋ ਭੇਰੀਮृਦਙ੍ਗਾਨਾਂ ਪਣਵਾਨਾਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਨਃ। ਸ਼ਙ੍ਖਨੇਮਿਸ੍ਵਨੋਨ੍ਮਿਸ਼੍ਰਃ ਸਮ੍ਬਭੂਵਾਦ੍ਭੁਤੋਪਮਃ
ਫਿਰ ਢੋਲ, ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਅਤੇ ਪਣਵਿਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ, ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਦੀ ਖੜਕ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਕ ਅਜੀਬ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ।
ਹਤਾਨਾਂ ਸ੍ਤਨਮਾਨਾਨਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਨਃ। ਸ਼ਸ੍ਤਾਨਾਂ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਚ ਸਮ੍ਬਭੂਵਾਤ੍ਰ ਦਾਰੁਣਃ
ਉਥੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂ ਜਖਮੀ ਹੋਏ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਅਤੇ ਜਖਮੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ।
ਹਤੈਰ੍ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼ੂਲਪਰਸ਼੍ਵਧੈਃ। ਨਿਹਤੈਃ ਪਰ੍ਵਤਾਕਾਰੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਕਾਮਰੂਪਿਭਿਃ
ਉਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਭਾਲਿਆਂ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਏ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮਾਇਆ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਢੇਰ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪੁष੍ਪੋਪਹਾਰਾ ਚ ਤਤ੍ਰਾਸੀਦ੍ ਯੁਦ੍ਧਮੇਦਿਨੀ। ਦੁਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਦੁਰ੍ਨਿਵੇਸ਼ਾ ਚ ਸ਼ੋਣਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਵਕਰ੍ਦਮਾ
ਉਸ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਪਛਾਣਣ ਤੇ ਲੰਘਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਤੇ ਖੂਨ ਦੀ ਚਿਕੜ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾ ਬਭੂਵ ਨਿਸ਼ਾ ਘੋਰਾ ਹਰਿਰਾਕ੍ਸ਼ਸਹਾਰਿਣੀ। ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀਵ ਭੂਤਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਾ
ਉਹ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੋਵਾਂ ਲਈ ਨਾਸਕਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਾਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਮਸਿ ਦਾਰੁਣੇ। ਰਾਮਮੇਵਾਭ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਸਂਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਰਵृष੍ਟਿਭਿਃ
ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਹਨੇਰੀ ਵਿਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵੱਲ ਵਧੇ।
ਤੇषਾਮਾਪਤਤਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਨਾਮਪਿ ਗਰ੍ਜਤਾਮ੍। ਉਦ੍ਵਰ੍ਤ ਇਵ ਸਪ੍ਤਾਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਮਭੂਤ੍ ਸ੍ਵਨਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀ ਉੱਥਲ-ਪੁੱਥਲ ਵਰਗੀ ਸੀ।
ਤੇषਾਂ ਰਾਮਃ ਸ਼ਰੈਃ षਡ੍ਭਿਃ षਡ੍ ਜਘਾਨ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਨ੍। ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਛੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਜ੍ਞਸ਼ਤ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੋ ਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਹੋਦਰੌ। ਵਜ੍ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਮਹਾਕਾਯਸ੍ਤੌ ਚੋਭੌ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ
ਯਜ੍ਞਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ, ਮਹੋਦਰ, ਵਜਰਦੰਸ਼ਟਰ ਬੜੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ—
ਤੇ ਤੁ ਰਾਮੇਣ ਬਾਣੌਘੈਃ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਮਸੁ ਤਾਡਿਤਾਃ। ਯੁਦ੍ਧਾਦਪਸृਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਾਵਸ਼ੇषਾਯੁषੋऽਭਵਨ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਰ ਨਾਜੁਕ ਅੰਗ ਤੇ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਹਟ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਬਚੀ ਸੀ।
ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਘੋਰੈਰਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖੋਪਮੈਃ। ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਕਾਰ ਵਿਮਲਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥਃ
ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਨੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟਾਂ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਕੋਣਿਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸਾਫ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯੇ ਤ੍ਵਨ੍ਯੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਵੀਰਾ ਰਾਮਸ੍ਯਾਭਿਮੁਖੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਤੇऽਪਿ ਨष੍ਟਾਃ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪਤਙ੍ਗਾ ਇਵ ਪਾਵਕਮ੍
ਤੇ ਹੋਰ ਵੀਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੰਗਾ ਅੱਗ ਵਿਚ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਸੁਵਰ੍ਣਪੁਙ੍ਖੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖੈਃ ਸਮ੍ਪਤਦ੍ਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਬਭੂਵ ਰਜਨੀ ਚਿਤ੍ਰਾ ਖਦ੍ਯੋਤੈਰਿਵ ਸ਼ਾਰਦੀ
ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਹਰੇਕ ਪਾਸੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਾਤ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੀ ਰਾਤ ਵਿਚ ਜੁਗਨੂ ਚਮਕਦੇ ਹੋਣ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਨਿਨਦੈਰ੍ਭੇਰੀਣਾਂ ਚੈਵ ਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ। ਸਾ ਬਭੂਵ ਨਿਸ਼ਾ ਘੋਰਾ ਭੂਯੋ ਘੋਰਤਰਾਭਵਤ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਜਣੀਆਂ ਤੇ ਢੋਲਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਰਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਡਰਾਉਣੀ ਬਣ ਗਈ।
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮਹਤਾ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਤ੍ਰਿਕੂਟਃ ਕਂਦਰਾਕੀਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਵ੍ਯਾਹਰਦਿਵਾਚਲਃ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ, ਜੋ ਗੁਫਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਸਮਾਨੀ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ।
ਗੋਲਾਙ੍ਗੂਲਾ ਮਹਾਕਾਯਾਸ੍ਤਮਸਾ ਤੁਲ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ। ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ ਰਜਨੀਚਰਾਨ੍
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਗੋਲਾਂਗੂਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹਨੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ ਖਾ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਗਦਸ੍ਤੁ ਰਣੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਰਾਵਣਿਂ ਨਿਜਘਾਨਾਸ਼ੁ ਸਾਰਥਿਂ ਚ ਹਯਾਨਪਿ
ਅੰਗਦ ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਰੰਤ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਤੁ ਰਥਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤਾਸ਼੍ਵੋ ਹਤਸਾਰਥਿਃ। ਅਙ੍ਗਦੇਨ ਮਹਾਕਾਯਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਉਸਦੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਆਪਣਾ ਰਥ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਗਦ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਹਰ੍षਿਭਿਃ। ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਪੂਜਨਾਰ੍ਹਸ੍ਯ ਤੌ ਚੋਭੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਇਸ ਯੋਗਯ ਕਾਰਜ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਵਿਦੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤੋ ਯੁਧਿ। ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪ੍ਰਧਰ੍षਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇੰਦਰਜਿੱਤ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਆਤਮਾ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਃ ਕਪਯਃ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਭੀषਣਾਃ। ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਨੇਦੁਸ਼੍ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪਰਾਜਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਸਮੇਤ, ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਾਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ 'ਵਧੀਆ! ਵਧੀਆ!' ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍ ਤੁ ਤਦਾਨੇਨ ਨਿਰ੍ਜਿਤੋ ਭੀਮਕਰ੍ਮਣਾ। ਸਂਯੁਗੇ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਇੰਦਰਜਿੱਤ, ਜੋ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਹਰਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸੋऽਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਗਤਃ ਪਾਪੋ ਰਾਵਣੀ ਰਣਕਰ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਵਰੋ ਵੀਰੋ ਰਾਵਣਿਃ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਉਹ ਰਾਵਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਸਮਰਥ ਸੀ, ਜੰਗ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਹੋ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਦृਸ਼੍ਯੋ ਨਿਸ਼ਿਤਾਨ੍ ਬਾਣਾਨ੍ ਮੁਮੋਚਾਸ਼ਨਿਵਰ੍ਚਸਃ। ਰਾਮਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚੈਵ ਘੋਰੈਰ੍ਨਾਗਮਯੈਃ ਸ਼ਰੈਃ
ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰ ਛੱਡੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਢਿਆ।
ਬਿਭੇਦ ਸਮਰੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ। ਮਾਯਯਾ ਸਂਵृਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮੋਹਯਨ੍ ਰਾਘਵੌ ਯੁਧਿ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲਭੁੱਲਾਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।