ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਿਂਹਾਵਿਵ ਜਾਤਦਂष੍ਟ੍ਰੌ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੋਤਾਵਿਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ। ਸਂਹਤ੍ਯ ਸਂਵੇਦ੍ਯ ਚ ਤੌ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੌ ਪੇਤਤੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗਪਦ੍ ਧਰਾਯਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਸਂਚਕ੍ਰਮਾਤੇ ਬਹੁ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੇ। ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਕ੍ਲਮਂ ਨ ਤੌ ਜਗ੍ਮਤੁਰਾਸ਼ੁ ਵੀਰੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟਦੇ ਤੇ ਕਈ ਜੰਗੀ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੀਰ ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ।
ਬਾਹੂਤ੍ਤਮੈਰ੍ਵਾਰਣਵਾਰਣਾਭੈ- ਰ੍ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤੌ ਪਰਵਾਰਣਾਭੌ। ਚਿਰੇਣ ਕਾਲੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯੁਦ੍ਧੌ ਸਂਚੇਰਤੁਰ੍ਮਣ੍ਡਲਮਾਰ੍ਗਮਾਸ਼ੁ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂੰਡ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸੂਦਨੇ। ਮਾਰ੍ਜਾਰਾਵਿਵ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇऽਵਤਸ੍ਥਾਤੇ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਚਾਹ 'ਚ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਬਿਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣ ਲਈ ਲੜਦੇ।
ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਗੋਮੂਤ੍ਰਕਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਗਤਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੱਕਰ, ਨਵੇਂ ਢੰਗ, ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਚਾਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਗੋ-ਮੂਤਰ ਦੀ ਆਕৃতি ਵਾਂਗ ਅਜੀਬ ਹਲਚਲ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਹੋਦੇ।
ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਗਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਵਕ੍ਰਗਤਾਨਿ ਚ। ਪਰਿਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਹਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਜਨਂ ਪਰਿਧਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਦੇ ਪਾਸੇ, ਕਦੇ ਵਕਰੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਚੱਲਦੇ, ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦੇ।
ਅਭਿਦ੍ਰਵਣਮਾਪ੍ਲਾਵਮਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸਵਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਪਰਾਵृਤ੍ਤਮਪਾਵृਤ੍ਤਮਪਦ੍ਰੁਤਮਵਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਉੱਚਲਦੇ, ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਦੇ, ਕਦੇ ਹਟਦੇ, ਕਦੇ ਭੱਜਦੇ, ਕਦੇ ਉੱਡਦੇ।
ਉਪਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਵਿਸ਼ਾਰਦੌ। ਤੌ ਵਿਚੇਰਤੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਰਾਵਣਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਵਣ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਯਾਬਲਮਥਾਤ੍ਮਨਃ। ਆਰਬ੍ਧੁਮੁਪਸਮ੍ਪੇਦੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਖਸ਼ ਨੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਤਦਾऽऽਕਾਸ਼ਂ ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਜਿਤਕ੍ਲਮਃ। ਰਾਵਣਃ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵਾਤ੍ਰ ਹਰਿਰਾਜੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਅਥ ਹਰਿਵਰਨਾਥਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਗ੍ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਿ- ਰ੍ਨਿਸ਼ਿਚਰਪਤਿਮਾਜੌ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਮੇਣ। ਗਗਨਮਤਿਵਿਸ਼ਾਲਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਕਸੂਨੁ- ਰ੍ਹਰਿਗਣਬਲਮਧ੍ਯੇ ਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਜਗਾਮ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਲੰਘ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ ਸਵਿਤृਸੂਨੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਵਨਗਤਿਰਨੀਕਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ। ਰਘੁਵਰਨृਪਸੂਨੋਰ੍ਵਰ੍ਧਯਨ੍ ਯੁਦ੍ਧਹਰ੍षਂ ਤਰੁਮृਗਗਣਮੁਖ੍ਯੈਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਹਰੀਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੌਜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਈ, ਤੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ।
ਅਸਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਦਿਦਂ ਸਾਹਸਂ ਕृਤਮ੍। ਏਵਂ ਸਾਹਸਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਸਮਝੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸਂਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਾਂ ਚੇਦਂ ਬਲਂ ਚੇਮਂ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਕष੍ਟਂ ਕृਤਮਿਦਂ ਵੀਰ ਸਾਹਸਂ ਸਾਹਸਪ੍ਰਿਯ
ਮੈਨੂੰ, ਇਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ, ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮਾ ਕृਥਾ ਵੀਰ ਏਵਂਵਿਧਮਰਿਂਦਮ। ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਪਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾ ਮਮ
ਹੁਣ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਐਸਾ ਕੰਮ ਮੁੜ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ?
ਭਰਤੇਨ ਮਹਾਬਾਹੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਯਵੀਯਸਾ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ—
ਤ੍ਵਯਿ ਚਾਨਾਗਤੇ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਮਤਿਃ। ਜਾਨਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮ
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਤ੍ਵਾਹਂ ਰਾਵਣਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਪੁਤ੍ਰਬਲਵਾਹਨਮ੍। ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਚ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਵਿਭੀषਣਮਥਾਪਿ ਚ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ—
ਭਰਤੇ ਰਾਜ੍ਯਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦੇਹਂ ਮਹਾਬਲ। ਤਮੇਵਂ ਵਾਦਿਨਂ ਰਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ; ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਝ ਕਿਹਾ।
ਤਵ ਭਾਰ੍ਯਾਪਹਰ੍ਤਾਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਘਵ ਰਾਵਣਮ੍। ਮਰ੍षਯਾਮਿ ਕਥਂ ਵੀਰ ਜਾਨਨ੍ ਵਿਕ੍ਰਮਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਝ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: 'ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਵਾਦਿਨਂ ਵੀਰਮਭਿਨਨ੍ਦ੍ਯ ਚ ਰਾਘਵਃ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੰਝ ਕਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਨੂੰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਸਵਾਗਤ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ:
ਪਰਿਗृਹ੍ਯੋਦਕਂ ਸ਼ੀਤਂ ਵਨਾਨਿ ਫਲਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਬਲੌਘਂ ਸਂਵਿਭਜ੍ਯੇਮਂ ਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਤਿष੍ਠਾਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ
ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੋਂ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰੀਏ, ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਕਤਾਰਾਂ ਬਣਾਈਏ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਈਏ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ।
ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਯਕਰਂ ਭੀਮਂ ਭਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਨਿਬਰ੍ਹਣਂ ਪ੍ਰਵੀਰਾਣਾਮृਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਮੈਂ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਡਰ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਰਿੱਛਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿਚਲੇ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਵਾਤਾ ਹਿ ਪਰੁषਂ ਵਾਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਵਸੁਂਧਰਾ। ਪਰ੍ਵਤਾਗ੍ਰਾਣਿ ਵੇਪਨ੍ਤੇ ਨਦਨ੍ਤਿ ਧਰਣੀਧਰਾਃ
ਹਵਾ ਤੇਜ਼ ਵੱਗ ਰਹੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੇਘਾਃ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਸਂਕਾਸ਼ਾਃ ਪਰੁषਾਃ ਪਰੁषਸ੍ਵਰਾਃ। ਕ੍ਰੂਰਾਃ ਕ੍ਰੂਰਂ ਪ੍ਰਵਰ੍षਨ੍ਤੇ ਮਿਸ਼੍ਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਬੱਦਲ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਨਾਲ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰ੍ਹਦੇ ਹਨ।
ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਕਾਸ਼ਾ ਸਂਧ੍ਯਾ ਪਰਮਦਾਰੁਣਾ। ਜ੍ਵਲਚ੍ਚ ਨਿਪਤਤ੍ਯੇਤਦਾਦਿਤ੍ਯਾਦਗ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਬਹੁਤ ਲਾਲ ਹੈ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਵਰਗੀ, ਤੇ ਇਹ ਜਲਦਾ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗੋਲ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮਭਿਵਾਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਨਯਨ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍। ਦੀਨਾ ਦੀਨਸ੍ਵਰਾ ਘੋਰਾ ਅਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਮृਗਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਮੰਦ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਚੀਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਤੇ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਹਨ।
ਰਜਨ੍ਯਾਮਪ੍ਰਕਾਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਂਤਾਪਯਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ। ਕृष੍ਣਰਕ੍ਤਾਂਸ਼ੁਪਰ੍ਯਨ੍ਤੋ ਯਥਾ ਲੋਕਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਚੰਦਨੀ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਹਾਜਰੀ ਨਾਲ ਤਕਲੀਫ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਕਾਲੀ ਤੇ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ ਮੁਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ।
ਹ੍ਰਸ੍ਵੋ ਰੂਕ੍ਸ਼ੋऽਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪਰਿਵੇषਃ ਸੁਲੋਹਿਤਃ। ਆਦਿਤ੍ਯਮਣ੍ਡਲੇ ਨੀਲਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ, ਕਰੜਾ ਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹਲਕਾ, ਗੂੜ੍ਹਾ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਇੱਕ ਨੀਲਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।