ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਭਯੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਤृਣੀਕृਤ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਖਾ ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ। ਨ ਮਯਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਰਾਖਸ, ਮੈਂ ਰਾਮ — ਜੋ ਸਭ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ — ਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਅੱਜ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਤਸ੍ਯ ਚੋਪਰਿ। ਆਕृष੍ਯ ਮੁਕੁਟਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉੱਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਕੁਟ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੂਰ੍ਣਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਬਭਾषੇ ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਮੇ ਹੀਨਗ੍ਰੀਵੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ! ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ ਤਲੇ। ਕਨ੍ਦੁਵਤ੍ ਸ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਧਰਿਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ; ਪਰ ਵਾਨਰ ਕਾਂਡੇ ਵਾਂਗ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ੍ਵੇਦਵਿਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਰਕ੍ਤਦੇਹੌ। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਨਿਰੁਦ੍ਧਚੇष੍ਟੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਿਂਸ਼ੁਕਾਵਿਵ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਚਿੱਪ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਹਿਲਣ-ਚਲਣ ਰੋਕਦੇ, ਸਲਮਲ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਤਲਪ੍ਰਹਾਰੈ- ਰਰਤ੍ਨਿਘਾਤੈਸ਼੍ਚ ਕਰਾਗ੍ਰਘਾਤੈਃ। ਤੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਸਹ੍ਯਰੂਪਂ ਮਹਾਬਲੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੌ
ਮੁੱਕਿਆਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਕੋਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ — ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ — ਅਸਹਿਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਭृਸ਼ਮੁਗ੍ਰਵੇਗੌ ਕਾਲਂ ਚਿਰਂ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਨਮ੍ਯ ਦੇਹੌ ਪਾਦਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਲਗ੍ਨੌ
ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸੁੱਟ ਕੇ, ਮੋੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਦਬਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਪੀਡ੍ਯ ਵਿਲਗ੍ਨਦੇਹੌ ਤੌ ਪੇਤਤੁਃ ਸਾਲਨਿਖਾਤਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਪੇਤਤੁਰ੍ਭੂਮਿਤਲਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤੌ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤ੍ਵਭਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਢੰਡੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚ ਬਾਹੁਯੋਕ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਂਯੋਜਯਾਮਾਸਤੁਰਾਹਵੇ ਤੌ। ਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਸੁਚੇਰਤੁਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੇ ਤੇ ਜਕੜਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ, ਹੁਨਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤ ਕੇ, ਹੁਣ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਿਂਹਾਵਿਵ ਜਾਤਦਂष੍ਟ੍ਰੌ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੋਤਾਵਿਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ। ਸਂਹਤ੍ਯ ਸਂਵੇਦ੍ਯ ਚ ਤੌ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੌ ਪੇਤਤੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗਪਦ੍ ਧਰਾਯਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਸਂਚਕ੍ਰਮਾਤੇ ਬਹੁ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੇ। ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਕ੍ਲਮਂ ਨ ਤੌ ਜਗ੍ਮਤੁਰਾਸ਼ੁ ਵੀਰੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟਦੇ ਤੇ ਕਈ ਜੰਗੀ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੀਰ ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ।
ਬਾਹੂਤ੍ਤਮੈਰ੍ਵਾਰਣਵਾਰਣਾਭੈ- ਰ੍ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤੌ ਪਰਵਾਰਣਾਭੌ। ਚਿਰੇਣ ਕਾਲੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯੁਦ੍ਧੌ ਸਂਚੇਰਤੁਰ੍ਮਣ੍ਡਲਮਾਰ੍ਗਮਾਸ਼ੁ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂੰਡ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸੂਦਨੇ। ਮਾਰ੍ਜਾਰਾਵਿਵ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇऽਵਤਸ੍ਥਾਤੇ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਚਾਹ 'ਚ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਬਿਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣ ਲਈ ਲੜਦੇ।
ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਗੋਮੂਤ੍ਰਕਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਗਤਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੱਕਰ, ਨਵੇਂ ਢੰਗ, ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਚਾਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਗੋ-ਮੂਤਰ ਦੀ ਆਕৃতি ਵਾਂਗ ਅਜੀਬ ਹਲਚਲ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਹੋਦੇ।
ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਗਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਵਕ੍ਰਗਤਾਨਿ ਚ। ਪਰਿਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਹਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਜਨਂ ਪਰਿਧਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਦੇ ਪਾਸੇ, ਕਦੇ ਵਕਰੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਚੱਲਦੇ, ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦੇ।
ਅਭਿਦ੍ਰਵਣਮਾਪ੍ਲਾਵਮਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸਵਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਪਰਾਵृਤ੍ਤਮਪਾਵृਤ੍ਤਮਪਦ੍ਰੁਤਮਵਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਉੱਚਲਦੇ, ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਦੇ, ਕਦੇ ਹਟਦੇ, ਕਦੇ ਭੱਜਦੇ, ਕਦੇ ਉੱਡਦੇ।
ਉਪਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਵਿਸ਼ਾਰਦੌ। ਤੌ ਵਿਚੇਰਤੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਰਾਵਣਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਵਣ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਯਾਬਲਮਥਾਤ੍ਮਨਃ। ਆਰਬ੍ਧੁਮੁਪਸਮ੍ਪੇਦੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਖਸ਼ ਨੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਤਦਾऽऽਕਾਸ਼ਂ ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਜਿਤਕ੍ਲਮਃ। ਰਾਵਣਃ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵਾਤ੍ਰ ਹਰਿਰਾਜੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਅਥ ਹਰਿਵਰਨਾਥਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸਂਗ੍ਰਾਮਕੀਰ੍ਤਿ- ਰ੍ਨਿਸ਼ਿਚਰਪਤਿਮਾਜੌ ਯੋਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਮੇਣ। ਗਗਨਮਤਿਵਿਸ਼ਾਲਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਰ੍ਕਸੂਨੁ- ਰ੍ਹਰਿਗਣਬਲਮਧ੍ਯੇ ਰਾਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਂ ਜਗਾਮ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਅਕਾਸ਼ ਲੰਘ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਇਤਿ ਸ ਸਵਿਤृਸੂਨੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਵਨਗਤਿਰਨੀਕਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ। ਰਘੁਵਰਨृਪਸੂਨੋਰ੍ਵਰ੍ਧਯਨ੍ ਯੁਦ੍ਧਹਰ੍षਂ ਤਰੁਮृਗਗਣਮੁਖ੍ਯੈਃ ਪੂਜ੍ਯਮਾਨੋ ਹਰੀਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੌਜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਜੰਗ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਈ, ਤੇ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਏਕਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਅਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ।
ਅਸਮ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਦਿਦਂ ਸਾਹਸਂ ਕृਤਮ੍। ਏਵਂ ਸਾਹਸਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਨ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਸਮਝੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਸਂਸ਼ਯੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਾਂ ਚੇਦਂ ਬਲਂ ਚੇਮਂ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਕष੍ਟਂ ਕृਤਮਿਦਂ ਵੀਰ ਸਾਹਸਂ ਸਾਹਸਪ੍ਰਿਯ
ਮੈਨੂੰ, ਇਸ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਅਣਜਾਣ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹਿੰਮਤ ਵਾਲੇ, ਹਿੰਮਤ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮਾ ਕृਥਾ ਵੀਰ ਏਵਂਵਿਧਮਰਿਂਦਮ। ਤ੍ਵਯਿ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਪਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾ ਮਮ
ਹੁਣ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਐਸਾ ਕੰਮ ਮੁੜ ਨਾ ਕਰੀਂ। ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੀਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ?
ਭਰਤੇਨ ਮਹਾਬਾਹੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਯਵੀਯਸਾ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨੇਨ ਚ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨ ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰੇਣ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ—
ਤ੍ਵਯਿ ਚਾਨਾਗਤੇ ਪੂਰ੍ਵਮਿਤਿ ਮੇ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾ ਮਤਿਃ। ਜਾਨਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੇ ਵੀਰ੍ਯਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮ
ਜੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੇਰਾ ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਸੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਹਤ੍ਵਾਹਂ ਰਾਵਣਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਸਪੁਤ੍ਰਬਲਵਾਹਨਮ੍। ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਚ ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਵਿਭੀषਣਮਥਾਪਿ ਚ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਫੌਜਾਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਂਦਾ—
ਭਰਤੇ ਰਾਜ੍ਯਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦੇਹਂ ਮਹਾਬਲ। ਤਮੇਵਂ ਵਾਦਿਨਂ ਰਾਮਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ; ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਝ ਕਿਹਾ।