ਤਾਂ ਰਤ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾਂ ਬਹੁਸਂਵਿਧਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਭਿਰਲਂਕृਤਾਂ ਚ। ਪੁਰੀਂ ਮਹਾਯਨ੍ਤ੍ਰਕਵਾਟਮੁਖ੍ਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਮੋ ਮਹਤਾ ਬਲੇਨ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯੰਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
thumb|ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸੁਵੇਲਾਗ੍ਰਂ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਉਪਾਰੋਹਤ੍ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹਰਿਯੂਥੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਵਿਅਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਵੀ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਵਿਲੋਕਯਨ੍। ਤ੍ਰਿਕੂਟਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸੁਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂ ਰਮ੍ਯਕਾਨਨਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਗੋਪੁਰਸ਼ृਙ੍ਗਸ੍ਥਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਜਯਚ੍ਛਤ੍ਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਲਿਪ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਛਤਰਾ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਂਕਾਸ਼ਂ ਹੇਮਸਂਛਾਦਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਐਰਾਵਤਵਿषਾਣਾਗ੍ਰੈਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਕਿਣਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਉਹ ਨੀਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਐਰਾਵਤ' ਦੇ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ਼ਸ਼ਲੋਹਿਤਰਾਗੇਣ ਸਂਵੀਤਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸਾ। ਸਂਧ੍ਯਾਤਪੇਨ ਸਂਛਨ੍ਨਂ ਮੇਘਰਾਸ਼ਿਮਿਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯਤਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਵੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਚਾਨਕ ਉਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਰੋਧਵੇਗੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਚ ਬਲੇਨ ਚ। ਅਚਲਾਗ੍ਰਾਦਥੋਤ੍ਥਾਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਗੋਪੁਰਸ੍ਥਲੇ
ਗੁੱਸੇ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਭਯੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਤृਣੀਕृਤ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਖਾ ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ। ਨ ਮਯਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਰਾਖਸ, ਮੈਂ ਰਾਮ — ਜੋ ਸਭ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ — ਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਅੱਜ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਤਸ੍ਯ ਚੋਪਰਿ। ਆਕृष੍ਯ ਮੁਕੁਟਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉੱਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਕੁਟ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੂਰ੍ਣਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਬਭਾषੇ ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਮੇ ਹੀਨਗ੍ਰੀਵੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ! ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ ਤਲੇ। ਕਨ੍ਦੁਵਤ੍ ਸ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਧਰਿਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ; ਪਰ ਵਾਨਰ ਕਾਂਡੇ ਵਾਂਗ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ੍ਵੇਦਵਿਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਰਕ੍ਤਦੇਹੌ। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਨਿਰੁਦ੍ਧਚੇष੍ਟੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਿਂਸ਼ੁਕਾਵਿਵ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਚਿੱਪ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਹਿਲਣ-ਚਲਣ ਰੋਕਦੇ, ਸਲਮਲ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਤਲਪ੍ਰਹਾਰੈ- ਰਰਤ੍ਨਿਘਾਤੈਸ਼੍ਚ ਕਰਾਗ੍ਰਘਾਤੈਃ। ਤੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਸਹ੍ਯਰੂਪਂ ਮਹਾਬਲੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੌ
ਮੁੱਕਿਆਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਕੋਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ — ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ — ਅਸਹਿਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਭृਸ਼ਮੁਗ੍ਰਵੇਗੌ ਕਾਲਂ ਚਿਰਂ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਨਮ੍ਯ ਦੇਹੌ ਪਾਦਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਲਗ੍ਨੌ
ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸੁੱਟ ਕੇ, ਮੋੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਦਬਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਪੀਡ੍ਯ ਵਿਲਗ੍ਨਦੇਹੌ ਤੌ ਪੇਤਤੁਃ ਸਾਲਨਿਖਾਤਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਪੇਤਤੁਰ੍ਭੂਮਿਤਲਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤੌ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤ੍ਵਭਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਢੰਡੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚ ਬਾਹੁਯੋਕ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਂਯੋਜਯਾਮਾਸਤੁਰਾਹਵੇ ਤੌ। ਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਸੁਚੇਰਤੁਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੇ ਤੇ ਜਕੜਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ, ਹੁਨਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤ ਕੇ, ਹੁਣ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸਿਂਹਾਵਿਵ ਜਾਤਦਂष੍ਟ੍ਰੌ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੋਤਾਵਿਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ। ਸਂਹਤ੍ਯ ਸਂਵੇਦ੍ਯ ਚ ਤੌ ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤੌ ਪੇਤਤੁਰ੍ਵੈ ਯੁਗਪਦ੍ ਧਰਾਯਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਦੰਦ ਨਿਕਾਲ ਕੇ, ਦੋ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਉਦ੍ਯਮ੍ਯ ਚਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤੌ ਸਂਚਕ੍ਰਮਾਤੇ ਬਹੁ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੇ। ਵ੍ਯਾਯਾਮਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਕ੍ਲਮਂ ਨ ਤੌ ਜਗ੍ਮਤੁਰਾਸ਼ੁ ਵੀਰੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਸੁੱਟਦੇ ਤੇ ਕਈ ਜੰਗੀ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਘੁੰਮਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਵੀਰ ਕਦੇ ਥੱਕੇ ਨਹੀਂ।
ਬਾਹੂਤ੍ਤਮੈਰ੍ਵਾਰਣਵਾਰਣਾਭੈ- ਰ੍ਨਿਵਾਰਯਨ੍ਤੌ ਪਰਵਾਰਣਾਭੌ। ਚਿਰੇਣ ਕਾਲੇਨ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯੁਦ੍ਧੌ ਸਂਚੇਰਤੁਰ੍ਮਣ੍ਡਲਮਾਰ੍ਗਮਾਸ਼ੁ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂੰਡ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਹਮਲੇ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
ਤੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਤ੍ਤਾਵਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸੂਦਨੇ। ਮਾਰ੍ਜਾਰਾਵਿਵ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੇऽਵਤਸ੍ਥਾਤੇ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਚਾਹ 'ਚ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਬਿਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣ ਲਈ ਲੜਦੇ।
ਮਣ੍ਡਲਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ੍ਥਾਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਗੋਮੂਤ੍ਰਕਾਣਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਗਤਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੱਕਰ, ਨਵੇਂ ਢੰਗ, ਤੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀਆਂ ਜੰਗੀ ਚਾਲਾਂ ਕਰਦੇ, ਗੋ-ਮੂਤਰ ਦੀ ਆਕৃতি ਵਾਂਗ ਅਜੀਬ ਹਲਚਲ, ਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਹੋਦੇ।
ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਗਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਵਕ੍ਰਗਤਾਨਿ ਚ। ਪਰਿਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਹਾਰਾਣਾਂ ਵਰ੍ਜਨਂ ਪਰਿਧਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਦੇ ਪਾਸੇ, ਕਦੇ ਵਕਰੇ ਰਸਤੇ 'ਚ ਚੱਲਦੇ, ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੌੜਦੇ।
ਅਭਿਦ੍ਰਵਣਮਾਪ੍ਲਾਵਮਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸਵਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਪਰਾਵृਤ੍ਤਮਪਾਵृਤ੍ਤਮਪਦ੍ਰੁਤਮਵਪ੍ਲੁਤਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਉੱਚਲਦੇ, ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਦੇ, ਕਦੇ ਹਟਦੇ, ਕਦੇ ਭੱਜਦੇ, ਕਦੇ ਉੱਡਦੇ।
ਉਪਨ੍ਯਸ੍ਤਮਪਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਵਿਸ਼ਾਰਦੌ। ਤੌ ਵਿਚੇਰਤੁਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਰਾਵਣਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ, ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਵਣ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਮਾਯਾਬਲਮਥਾਤ੍ਮਨਃ। ਆਰਬ੍ਧੁਮੁਪਸਮ੍ਪੇਦੇ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਾਨਰਾਧਿਪਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਰਾਖਸ਼ ਨੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਰਤਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਤਦਾऽऽਕਾਸ਼ਂ ਜਿਤਕਾਸ਼ੀ ਜਿਤਕ੍ਲਮਃ। ਰਾਵਣਃ ਸ੍ਥਿਤ ਏਵਾਤ੍ਰ ਹਰਿਰਾਜੇਨ ਵਞ੍ਚਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਧੋਖਾ ਖਾ ਕੇ ਰੁਕ ਗਿਆ।