ਸ਼ਤਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਵਿਮਲਂ ਚਾਰੁਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਮਹਚ੍ਚੈਵ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਸ਼ਕੁਨੈਰਪਿ
ਉਹ ਚੋਟੀ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ ਤੇ ਸੋਹਣੀ, ਮਿੱਠੀ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪੰਛੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਮਨਸਾਪਿ ਦੁਰਾਰੋਹਂ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਮਣਾ ਜਨੈਃ। ਨਿਵਿष੍ਟਾ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਲਙ੍ਕਾ ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾ
ਉਸ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਨਾ ਸੋਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਲੰਕਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਦਸ਼ਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾ ਵਿਂਸ਼ਦ੍ਯੋਜਨਮਾਯਤਾ। ਸਾ ਪੁਰੀ ਗੋਪੁਰੈਰੁਚ੍ਚੈਃ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਮ੍ਬੁਦਸਂਨਿਭੈਃ। ਕਾਞ੍ਚਨੇਨ ਚ ਸ਼ਾਲੇਨ ਰਾਜਤੇਨ ਚ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਵੀਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ, ਉੱਚੀਆਂ ਮੀਨਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਫਿੱਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਸ਼੍ਚ ਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਲਙ੍ਕਾ ਪਰਮਭੂषਿਤਾ। ਘਨੈਰਿਵਾਤਪਾਪਾਯੇ ਮਧ੍ਯਮਂ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍
ਲੰਕਾ ਮਹਲਾਂ ਤੇ ਹਵਾਈ ਮਹਿਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਮੱਧਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੁ ਲੋਕ, ਜੋ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭਸਹਸ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਸਾਦਃ ਸਮਲਂਕृਤਃ। ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਾਕਾਰੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਖਮਿਵੋਲ੍ਲਿਖਨ੍
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਚੈਤ੍ਯਃ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਪੁਰਭੂषਣਮ੍। ਸ਼ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਃ ਸਮਗ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਮੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੌ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਮਨੋਜ੍ਞਾਂ ਕਾਞ੍ਚਨਵਤੀਂ ਪਰ੍ਵਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍। ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਉਦ੍ਯਾਨੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ, ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖੀ।
ਨਾਨਾਵਿਹਗਸਂਘੁष੍ਟਾਂ ਨਾਨਾਮृਗਨਿषੇਵਿਤਾਮ੍। ਨਾਨਾਕੁਸੁਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਨਾਨਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸੇਵਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਂ ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਾਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ। ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਰਾਮੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਹ ਵਾਨਰੈਃ
ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਸ਼ਹਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਖੀ।
ਤਾਂ ਮਹਾਗृਹਸਮ੍ਬਾਧਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਪੂਰ੍ਵਜਃ। ਨਗਰੀਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਪ੍ਰਖ੍ਯਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪ੍ਰਾਪ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਉਹ ਵੱਡੇ ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਾਂਗ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਾਂ ਰਤ੍ਨਪੂਰ੍ਣਾਂ ਬਹੁਸਂਵਿਧਾਨਾਂ ਪ੍ਰਾਸਾਦਮਾਲਾਭਿਰਲਂਕृਤਾਂ ਚ। ਪੁਰੀਂ ਮਹਾਯਨ੍ਤ੍ਰਕਵਾਟਮੁਖ੍ਯਾਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਮੋ ਮਹਤਾ ਬਲੇਨ
ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਯੰਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
thumb|ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚਾਲੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਰਾਮਃ ਸੁਵੇਲਾਗ੍ਰਂ ਯੋਜਨਦ੍ਵਯਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਉਪਾਰੋਹਤ੍ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਹਰਿਯੂਥੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਜੋ ਦੋ ਯੋਜਨ ਵਿਅਪਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਵੀ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਦਿਸ਼ੋ ਦਸ਼ ਵਿਲੋਕਯਨ੍। ਤ੍ਰਿਕੂਟਸ਼ਿਖਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਦਸੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸੁਨ੍ਯਸ੍ਤਾਂ ਰਮ੍ਯਕਾਨਨਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਗੋਪੁਰਸ਼ृਙ੍ਗਸ੍ਥਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
ਸ਼੍ਵੇਤਚਾਮਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਂ ਵਿਜਯਚ੍ਛਤ੍ਰਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਰਕ੍ਤਚਨ੍ਦਨਸਂਲਿਪ੍ਤਂ ਰਤ੍ਨਾਭਰਣਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਮਰ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਛਤਰਾ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਂਕਾਸ਼ਂ ਹੇਮਸਂਛਾਦਿਤਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਐਰਾਵਤਵਿषਾਣਾਗ੍ਰੈਰੁਤ੍ਕृष੍ਟਕਿਣਵਕ੍ਸ਼ਸਮ੍
ਉਹ ਨੀਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਐਰਾਵਤ' ਦੇ ਦੰਦ ਦੀ ਨੋਕ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸ਼ਸ਼ਲੋਹਿਤਰਾਗੇਣ ਸਂਵੀਤਂ ਰਕ੍ਤਵਾਸਸਾ। ਸਂਧ੍ਯਾਤਪੇਨ ਸਂਛਨ੍ਨਂ ਮੇਘਰਾਸ਼ਿਮਿਵਾਮ੍ਬਰੇ
ਖਰਗੋਸ਼ ਦੇ ਲਹੂ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਣਾਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਪਿ ਪਸ਼੍ਯਤਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਹਸੋਤ੍ਥਿਤਃ
ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਵੀ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਅਚਾਨਕ ਉਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਰੋਧਵੇਗੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਚ ਬਲੇਨ ਚ। ਅਚਲਾਗ੍ਰਾਦਥੋਤ੍ਥਾਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਗੋਪੁਰਸ੍ਥਲੇ
ਗੁੱਸੇ, ਹੌਸਲੇ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਿਰ੍ਭਯੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਤृਣੀਕृਤ੍ਯ ਚ ਤਦ੍ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਸੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ
ਉਥੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਉਸ ਰਾਖਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ।
ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਖਾ ਦਾਸੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ। ਨ ਮਯਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ
ਰਾਖਸ, ਮੈਂ ਰਾਮ — ਜੋ ਸਭ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ — ਦਾ ਦੋਸਤ ਤੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ; ਅੱਜ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਪੁਪ੍ਲੁਵੇ ਤਸ੍ਯ ਚੋਪਰਿ। ਆਕृष੍ਯ ਮੁਕੁਟਂ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਤਦ੍ ਭੁਵਿ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਉੱਡਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਮਕੁਟ ਫੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤੂਰ੍ਣਮਾਯਾਨ੍ਤਂ ਬਭਾषੇ ਤਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰੋਕ੍ਸ਼ਂ ਮੇ ਹੀਨਗ੍ਰੀਵੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਜਦ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ! ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਥਾਯ ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਤ੍ ਤਲੇ। ਕਨ੍ਦੁਵਤ੍ ਸ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਮਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਧਰਿਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਉਠਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ; ਪਰ ਵਾਨਰ ਕਾਂਡੇ ਵਾਂਗ ਉਠ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ੍ਵੇਦਵਿਦਿਗ੍ਧਗਾਤ੍ਰੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ੋਣਿਤਰਕ੍ਤਦੇਹੌ। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਨਿਰੁਦ੍ਧਚੇष੍ਟੌ ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਕਿਂਸ਼ੁਕਾਵਿਵ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਿੱਪ ਚਿੱਪ ਹੋਏ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਹਿਲਣ-ਚਲਣ ਰੋਕਦੇ, ਸਲਮਲ ਤੇ ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਤਲਪ੍ਰਹਾਰੈ- ਰਰਤ੍ਨਿਘਾਤੈਸ਼੍ਚ ਕਰਾਗ੍ਰਘਾਤੈਃ। ਤੌ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਸਹ੍ਯਰੂਪਂ ਮਹਾਬਲੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੌ
ਮੁੱਕਿਆਂ, ਹਥੇਲੀਆਂ, ਕੋਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਬਲੀ — ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਰਾਖਸਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ — ਅਸਹਿਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਯੁਦ੍ਧਂ ਭृਸ਼ਮੁਗ੍ਰਵੇਗੌ ਕਾਲਂ ਚਿਰਂ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਚੋਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਨਮ੍ਯ ਦੇਹੌ ਪਾਦਕ੍ਰਮਾਦ੍ ਗੋਪੁਰਵੇਦਿਲਗ੍ਨੌ
ਗੋਪੁਰ ਦੇ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਕੁਸ਼ਤੀ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉਠਾ ਕੇ, ਸੁੱਟ ਕੇ, ਮੋੜ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਲੈਟਫਾਰਮ ਉੱਤੇ ਦਬਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਪੀਡ੍ਯ ਵਿਲਗ੍ਨਦੇਹੌ ਤੌ ਪੇਤਤੁਃ ਸਾਲਨਿਖਾਤਮਧ੍ਯੇ। ਉਤ੍ਪੇਤਤੁਰ੍ਭੂਮਿਤਲਂ ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਤੌ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤ੍ਵਭਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੌ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਕੜ ਕੇ, ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਢੰਡੀ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ ਉੱਠ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਖੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਰਹੇ ਸਨ।
ਆਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚਾਲਿਙ੍ਗ੍ਯ ਚ ਬਾਹੁਯੋਕ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸਂਯੋਜਯਾਮਾਸਤੁਰਾਹਵੇ ਤੌ। ਸਂਰਮ੍ਭਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਬਲਸਮ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੌ ਸੁਚੇਰਤੁਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ ਯੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗੈਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਲਪੇਟਦੇ ਤੇ ਜਕੜਦੇ, ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ, ਹੁਨਰ ਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵਰਤ ਕੇ, ਹੁਣ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।