ਰਾਵਣਸ਼੍ਚਾਪਿ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਭਾਸ੍ਵਰਂ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਮਹਤ੍। ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਰਾਮਸ੍ਯੈਤਦਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਰਾਵਣ ਨੇ ਚਮਕਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਹੈ।'
ਇਦਂ ਤਤ੍ ਤਵ ਰਾਮਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਂ ਜ੍ਯਾਸਮਾਵृਤਮ੍। ਇਹ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੇਨਾਨੀਤਂ ਤਂ ਹਤ੍ਵਾ ਨਿਸ਼ਿ ਮਾਨੁषਮ੍
ਇਹ ਰਾਮ ਦਾ ਉਹੀ ਧਨੁਸ਼ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਤੰਦ ਚੜ੍ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਇਹ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ।
ਸ ਵਿਦ੍ਯੁਜ੍ਜਿਹ੍ਵੇਨ ਸਹੈਵ ਤਚ੍ਛਿਰੋ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਭੂਮੌ ਵਿਨਿਕੀਰ੍ਯਮਾਣਃ। ਵਿਦੇਹਰਾਜਸ੍ਯ ਸੁਤਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਂ ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਾਂ ਭਵ ਮੇ ਵਸ਼ਾਨੁਗਾ
ਵਿਦਯੁੱਜਿਹਵਾ ਨੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਜੀਭ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਸਿਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਧੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਜਾ।'
thumb|ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਬਤੀਸਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸਾ ਸੀਤਾ ਤਚ੍ਛਿਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਮੁਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਪ੍ਰਤਿਸਂਸਰ੍ਗਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਚ ਹਨੂਮਤਾ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਉਹ ਸਿਰ ਤੇ ਵਧੀਆ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣਿਆ।
ਨਯਨੇ ਮੁਖਵਰ੍ਣਂ ਚ ਭਰ੍ਤੁਸ੍ਤਤ੍ਸਦृਸ਼ਂ ਮੁਖਮ੍। ਕੇਸ਼ਾਨ੍ ਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਦੇਸ਼ਂ ਚ ਤਂ ਚ ਚੂਡਾਮਣਿਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ, ਚਿਹਰੇ ਦਾ ਰੰਗ, ਵਾਲ, ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲਕੀਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਚੂੜਾਮਣੀ ਵੇਖੀ।
ਏਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰਭਿਜ੍ਞਾਨੈਰਭਿਜ੍ਞਾਯ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ। ਵਿਜਗਰ੍ਹੇऽਤ੍ਰ ਕੈਕੇਯੀਂ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀ ਕੁਰਰੀ ਯਥਾ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਕਈਕੇਈ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀ, ਚੀਲ ਵਾਂਗ ਰੋਈ।
ਸਕਾਮਾ ਭਵ ਕੈਕੇਯਿ ਹਤੋऽਯਂ ਕੁਲਨਨ੍ਦਨਃ। ਕੁਲਮੁਤ੍ਸਾਦਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕਲਹਸ਼ੀਲਯਾ
ਕਈਕੇਈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਾਰੀ ਗਈ; ਤੇਰੇ ਝਗੜਾਲੂ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਰ੍ਯੇਣ ਕਿਂ ਨੁ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਕृਤਂ ਰਾਮੇਣ ਵਿਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਯਨ੍ਮਯਾ ਚੀਰਵਸਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਆਦਰਯੋਗ ਰਾਮ ਨੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਾਸਤੇ ਨਿਕਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀ ਵੇਪਮਾਨਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ। ਜਗਾਮ ਜਗਤੀਂ ਬਾਲਾ ਛਿਨ੍ਨਾ ਤੁ ਕਦਲੀ ਯਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਕੇ, ਕੰਪਦੀ ਹੋਈ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਵੈਦੇਹੀ, ਨੌਜਵਾਨ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਈ।
ਸਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਪਰਿਲਭ੍ਯਾਥ ਚੇਤਨਾਮ੍। ਤਚ੍ਛਿਰਃ ਸਮੁਪਾਸ੍ਥਾਯ ਵਿਲਲਾਪਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾਇਆ, ਉਹ ਉਸ ਸਿਰ ਕੋਲ ਆਈ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਹਾ ਹਤਾਸ੍ਮਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰਵ੍ਰਤਮਨੁਵ੍ਰਤ। ਇਮਾਂ ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਵਸ੍ਥਾਂ ਗਤਾਸ੍ਮਿ ਵਿਧਵਾ ਕृਤਾ
ਹਾਏ, ਮੈਂ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਸਚਾਈ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਖਰੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹਾਂ, ਵਿਧਵਾ ਬਣ ਗਈ।
ਪ੍ਰਥਮਂ ਮਰਣਂ ਨਾਰ੍ਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਵੈਗੁਣ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਸੁਵृਤ੍ਤਃ ਸਾਧੁਵृਤ੍ਤਾਯਾਃ ਸਂਵृਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਮੌਤ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਵੀ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ, ਮਰ ਗਿਆ।
ਮਹਦ੍ ਦੁਃਖਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਯਾ ਮਗ੍ਨਾਯਾਃ ਸ਼ੋਕਸਾਗਰੇ। ਯੋ ਹਿ ਮਾਮੁਦ੍ਯਤਸ੍ਤ੍ਰਾਤੁਂ ਸੋऽਪਿ ਤ੍ਵਂ ਵਿਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ 'ਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਉੱਠਿਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਸਾ ਸ਼੍ਵਸ਼੍ਰੂਰ੍ਮਮ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਰਾਘਵ। ਵਤ੍ਸੇਨੇਵ ਯਥਾ ਧੇਨੁਰ੍ਵਿਵਤ੍ਸਾ ਵਤ੍ਸਲਾ ਕृਤਾ
ਮੇਰੀ ਸਾਸ ਕੌਸਲਿਆ, ਤੇਰੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਛੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਗਾਂ ਵਾਂਗ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਬਣ ਗਈ।
ਉਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ੍ਤੇ ਦੈਵਜ੍ਞੈਰਪਿ ਰਾਘਵ। ਅਨृਤਂ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਮਲ੍ਪਾਯੁਰਸਿ ਰਾਘਵ
ਰਾਘਵ, ਭਾਵੀ ਦੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਤੇਰੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇਰੀ ਉਮਰ ਛੋਟੀ ਰਹੀ।
ਅਥਵਾ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਯਾਪਿ ਸਤਸ੍ਤਵ। ਪਚਤ੍ਯੇਨਂ ਤਥਾ ਕਾਲੋ ਭੂਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵੋ ਹ੍ਯਯਮ੍
ਸ਼ਾਇਦ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਮਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦृष੍ਟਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਾਪਨ੍ਨਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ ਤ੍ਵਂ ਨਯਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍। ਵ੍ਯਸਨਾਨਾਮੁਪਾਯਜ੍ਞਃ ਕੁਸ਼ਲੋ ਹ੍ਯਸਿ ਵਰ੍ਜਨੇ
ਤੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਟਾਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਅਣਦੇਖੀ ਮੌਤ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਫਸ ਗਿਆ?
ਤਥਾ ਤ੍ਵਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਰੌਦ੍ਰਯਾਤਿਨृਸ਼ਂਸਯਾ। ਕਾਲਰਾਤ੍ਰ੍ਯਾ ਮਮਾਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਹृਤਃ ਕਮਲਲੋਚਨ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਕਰੂੜ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਮੌਤ ਦੀ ਰਾਤ ਵੱਲੋਂ ਛੁੱਟ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ ਗਿਆ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ।
ਇਹ ਸ਼ੇषੇ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਾਂ ਵਿਹਾਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਪ੍ਰਿਯਾਮਿਵ ਯਥਾ ਨਾਰੀਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ
ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਰਹਾਂਗੀ, ਵੱਡੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਿਤਂ ਸਤਤਂ ਯਤ੍ਨਾਦ੍ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਰ੍ਮਯਾ ਤਵ। ਇਦਂ ਤੇ ਮਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਵੀਰ ਧਨੁਃ ਕਾਞ੍ਚਨਭੂषਿਤਮ੍
ਇਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਧਨੁ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਪੂਜਿਆ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦੀ ਹਾਂ, ਵੀਰ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਦਸ਼ਰਥੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰੇਣ ਮਮਾਨਘ। ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਪਿਤृਭਿਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਨੂਨਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਸਮਾਗਤਃ
ਤੂੰ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ-ਸਹੁਰ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦਿਵਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਭੂਤਂ ਚ ਮਹਤ੍ਕਰ੍ਮਕृਤਂ ਤਥਾ। ਪੁਣ੍ਯਂ ਰਾਜਰ੍षਿਵਂਸ਼ਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨਃ ਸਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜਸੀ ਤੇ ਪੁੰਨਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਂ ਮਾਂ ਨ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਸੇ ਰਾਜਨ੍ ਕਿਂ ਵਾ ਨ ਪ੍ਰਤਿਭਾषਸੇ। ਬਾਲਾਂ ਬਾਲੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਮਾਂ ਸਹਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬੋਲਦਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ—ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਆਈ ਹਾਂ?
ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਂ ਗृਹ੍ਣਤਾ ਪਾਣਿਂ ਚਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ। ਸ੍ਮਰ ਤਨ੍ਨਾਮ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਨਯ ਮਾਮਪਿ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਕਾਕੁਤਸਥ, ਯਾਦ ਕਰ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਵਾਂਗਾ।' ਮੈਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਚੱਲ।
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਮਪਹਾਯ ਤ੍ਵਂ ਗਤੋ ਗਤਿਮਤਾਂ ਵਰ। ਅਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਦਮੁਂ ਲੋਕਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਮਪਿ ਦੁਃਖਿਤਾਮ੍
ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਗਿਆ?
ਕਲ੍ਯਾਣੈ ਰੁਚਿਰਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਪਰਿष੍ਵਕ੍ਤਂ ਮਯੈਵ ਤੁ। ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦੈਸ੍ਤਚ੍ਛਰੀਰਂ ਤੇ ਨੂਨਂ ਵਿਪਰਿਕृष੍ਯਤੇ
ਤੇਰਾ ਸੋਹਣਾ ਸਰੀਰ, ਜੋ ਮੈਂ ਹੀ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਹੁਣ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਫਾੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਾਦਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰਿष੍ਟਵਾਨਾਪ੍ਤਦਕ੍ਸ਼ਿਣੈਃ। ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੇਣ ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨ ਤੁ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਵਰਗੇ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਅਗਨਿ-ਸੰਸਕਾਰ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?
ਪ੍ਰਵ੍ਰਜ੍ਯਾਮੁਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਤ੍ਰਯਾਣਾਮੇਕਮਾਗਤਮ੍। ਪਰਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਸ਼ੋਕਲਾਲਸਾ
ਕੌਸਲਿਆ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲਲਚਾਈ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੇਵਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੀ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖੇਗੀ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਗਏ ਸਨ।
ਸ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਾ ਵਧਂ ਮਿਤ੍ਰਬਲਸ੍ਯ ਤੇ। ਤਵ ਚਾਖ੍ਯਾਸ੍ਯਤੇ ਨੂਨਂ ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਵਧਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗੀ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਲੋਂ ਤੇਰੇ ਮਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੇਗਾ।