ਸ਼ਤਮੋਘਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹੌਘਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਏਵਂ ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸ਼ਙ੍ਕੂਨਾਂ ਚ ਸ਼ਤੇਨ ਚ। ਮਹਾਸ਼ਙ੍ਕੁਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਥਾ ਵृਨ੍ਦਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਓਘਿਆਂ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਓਘਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਕਰੋੜ, ਸੌ ਸ਼ੰਕੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾ-ਸ਼ੰਕੂ, ਤੇ ਸੌ ਵ੍ਰਿੰਦ—
ਮਹਾਵृਨ੍ਦਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਥਾ ਪਦ੍ਮਸ਼ਤੇਨ ਚ। ਮਹਾਪਦ੍ਮਸਹਸ੍ਰੇਣ ਤਥਾ ਖਰ੍ਵਸ਼ਤੇਨ ਚ
ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾ-ਵ੍ਰਿੰਦ, ਸੌ ਪਦਮ, ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾ-ਪਦਮ, ਤੇ ਸੌ ਖਰਵ—
ਸਮੁਦ੍ਰੇਣ ਚ ਤੇਨੈਵ ਮਹੌਘੇਨ ਤਥੈਵ ਚ ਏष ਕੋਟਿਮਹੌਘੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਸਦृਸ਼ੇਨ ਚ
ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਮਹਾ-ਓਘਾ—ਇਹ ਗਿਣਤੀ, ਕਰੋੜ ਮਹਾ-ਓਘਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਵਿਭੀषਣੇਨ ਵੀਰੇਣ ਸਚਿਵੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਨੁਵਰ੍ਤਤੇ। ਮਹਾਬਲਵृਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਵੀਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਜੰਗ ਲਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰਤ ਵਾਲਾ।
ਇਮਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਹਿਨੀ- ਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਗ੍ਰਹੋਪਮਾਮ੍। ਤਤਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਃ ਪਰਮੋ ਵਿਧੀਯਤਾਂ ਯਥਾ ਜਯਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪਰੈਃ ਪਰਾਭਵਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਤਾਂ ਕਿ ਜਿੱਤ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਰ ਨਾ ਆਵੇ।
thumb|ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਹੁਣ ਉਣਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ਼ੁਕੇਨ ਤੁ ਸਮਾਦਿष੍ਟਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਂ ਭੁਜਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਜਦ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ, ਮਹਾ-ਵੀਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਰਾਮ ਦਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਵੇਖਿਆ।
ਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਸਰ੍ਵਵਾਨਰਰਾਜਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਅਙ੍ਗਦਂ ਚਾਪਿ ਬਲਿਨਂ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਾਤ੍ਮਜਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਜਾਮ੍ਬਵਨ੍ਤਂ ਚ ਦੁਰ੍ਜਯਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਅੰਗਦ, ਜੋ ਵਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਮਬਵੰਤ ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਸੁषੇਣਂ ਕੁਮੁਦਂ ਨੀਲਂ ਨਲਂ ਚ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਮ੍। ਗਜਂ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ਂ ਸ਼ਰਭਂ ਮੈਨ੍ਦਂ ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਕਮੁਦ, ਨੀਲ, ਨਲ ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਗਜ, ਗਵਾਕਸ਼, ਸ਼ਰਭ, ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਵਿਵਿਦ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਕਿਂਚਿਦਾਵਿਗ੍ਨਹृਦਯੋ ਜਾਤਕ੍ਰੋਧਸ਼੍ਚ ਰਾਵਣਃ। ਭਰ੍ਤ੍ਸਯਾਮਾਸ ਤੌ ਵੀਰੌ ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ
ਰਾਵਣ ਦਾ ਮਨ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ, ਦੋ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ, ਗੱਲ ਮੁਕਣ 'ਤੇ ਡਾਂਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਧੋਮੁਖੌ ਤੌ ਪ੍ਰਣਤਾਵਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛੁਕਸਾਰਣੌ। ਰੋषਗਦ੍ਗਦਯਾ ਵਾਚਾ ਸਂਰਬ੍ਧਂ ਪਰੁषਂ ਤਥਾ
ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ, ਦੋਵੇਂ ਮੁੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਤੇ ਰੁੱਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ।
ਨ ਤਾਵਤ੍ ਸਦृਸ਼ਂ ਨਾਮ ਸਚਿਵੈਰੁਪਜੀਵਿਭਿਃ। ਵਿਪ੍ਰਿਯਂ ਨृਪਤੇਰ੍ਵਕ੍ਤੁਂ ਨਿਗ੍ਰਹੇ ਪ੍ਰਗ੍ਰਹੇ ਪ੍ਰਭੋਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਨੌਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣਾ, ਚਾਹੇ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਣ ਸਮੇਂ, ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਰਿਪੂਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਨਾਂ ਯੁਦ੍ਧਾਰ੍ਥਮਭਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍। ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸਦृਸ਼ਂ ਨਾਮ ਵਕ੍ਤੁਮਪ੍ਰਸ੍ਤਵੇ ਸ੍ਤਵਮ੍
ਜੰਗ ਲਈ ਆਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨੀ, ਦੋਵੇਂ ਵੱਲੋਂ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਗਲਤ ਵੇਲੇ ਨਹੀਂ।
ਆਚਾਰ੍ਯਾ ਗੁਰਵੋ ਵृਦ੍ਧਾ ਵृਥਾ ਵਾਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਿਤਾਃ। ਸਾਰਂ ਯਦ੍ ਰਾਜਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਮਨੁਜੀਵ੍ਯਂ ਨ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਪਕ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤਾਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਅਸਲ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕੇ, ਜਦਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਹੋ।
ਗृਹੀਤੋ ਵਾ ਨ ਵਿਜ੍ਞਾਤੋ ਭਾਰੋऽਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਵਾਹ੍ਯਤੇ। ਈਦृਸ਼ੈਃ ਸਚਿਵੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਮੂਰ੍ਖੈਰ੍ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਧਰਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪੜ੍ਹੀ ਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝੀ ਨਹੀਂ; ਅਗਿਆਨਤਾ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੇ ਹੋ। ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੂਰਖ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਕਿਂ ਨੁ ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਭਯਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਮਾਂ ਵਕ੍ਤੁਂ ਪਰੁषਂ ਵਚਃ। ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਸ਼ਾਸਤੋ ਜਿਹ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍
ਕੀ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰੁੱਖੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ? ਜਦ ਮੈਂ ਹੁਕਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਜੀਭ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਬੋਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਪ੍ਯੇਵ ਦਹਨਂ ਸ੍ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਨੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪਾਃ। ਰਾਜਦਣ੍ਡਪਰਾਮृष੍ਟਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਨਾਪਰਾਧਿਨਃ
ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ ਵੀ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਦੋਸ਼ੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਰਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਹਨ੍ਯਾਮਹਂ ਤ੍ਵਿਮੌ ਪਾਪੌ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਿਨੌ। ਯਦਿ ਪੂਰ੍ਵੋਪਕਾਰੈਰ੍ਮੇ ਕ੍ਰੋਧੋ ਨ ਮृਦੁਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੇ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਪਿਛਲੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਨਰਮ ਨਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਪੱਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦਾ।
ਅਪਧ੍ਵਂਸਤ ਨਸ਼੍ਯਧ੍ਵਂ ਸਂਨਿਕਰ੍षਾਦਿਤੋ ਮਮ। ਨਹਿ ਵਾਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਮਰਾਮ੍ਯੁਪਕृਤਾਨਿ ਵਾਮ੍। ਹਤਾਵੇਵ ਕृਤਘ੍ਨੌ ਦ੍ਵੌ ਮਯਿ ਸ੍ਨੇਹਪਰਾਙ੍ਮੁਖੌ
ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਓ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਓ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਾ ਆਓ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਯਾਦ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਕ੍ਰਿਤਘਣ ਹੋ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਫੇਰ ਲਿਆ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੌ ਤੁ ਸਵ੍ਰੀਡੌ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕਸਾਰਣੌ। ਰਾਵਣਂ ਜਯਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪ੍ਰਤਿਨਨ੍ਦ੍ਯਾਭਿਨਿਃਸृਤੌ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਸਾਰਣ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਫਿਰ ਰਾਵਣ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਸਮੀਪਸ੍ਥਂ ਮਹੋਦਰਮ੍। ਉਪਸ੍ਥਾਪਯ ਮੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਚਾਰਾਨਿਤਿ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ। ਮਹੋਦਰਸ੍ਤਥੋਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਜ੍ਞਾਪਯਚ੍ਚਰਾਨ੍
ਫਿਰ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਮਹੋਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚਲਦੀ ਚਲਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਜਾਸੂਸ ਲਿਆਓ।' ਮਹੋਦਰ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਦੇ ਹੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਬੁਲਾ ਲਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਰਾਃ ਸਂਤ੍ਵਰਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼ਾਸਨਾਤ੍। ਉਪਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯੋ ਵਰ੍ਧਯਿਤ੍ਵਾ ਜਯਾਸ਼ਿषਃ
ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਜਾਸੂਸ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਏ ਤੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਜਿੱਤ ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ। ਚਾਰਾਨ੍ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਯਿਕਾਨ੍ ਸ਼ੂਰਾਨ੍ ਧੀਰਾਨ੍ ਵਿਗਤਸਾਧ੍ਵਸਾਨ੍
ਫਿਰ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਵਫਾਦਾਰ, ਬਹਾਦਰ, ਧੀਰ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਸਨ।
ਇਤੋ ਗਚ੍ਛਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸਾਯਂ ਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍। ਮਨ੍ਤ੍ਰੇष੍ਵਭ੍ਯਨ੍ਤਰਾ ਯੇऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਤੇਨ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਇਥੋਂ ਜਾਓ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਕਥਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਕਿਮਦ੍ਯ ਚ ਕਰਿष੍ਯਤਿ। ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨਿਪੁਣਂ ਸਰ੍ਵਮਾਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮਸ਼ੇषਤਃ
ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਦਾ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਗਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਜ ਕੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹਰ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੋ ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ ਨਾ ਆਓ।
ਚਾਰੇਣ ਵਿਦਿਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤੈਰ੍ਵਸੁਧਾਧਿਪੈਃ। ਯੁਦ੍ਧੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪੇਨ ਯਤ੍ਨੇਨ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨਿਰਸ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਵੈਰੀ ਜਾਸੂਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਲਾ ਕੇ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚਾਰਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਗ੍ਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਜਾਸੂਸਾਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਹਮਣੇ ਬਾਘ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚਾਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਤ੍ਤਮਮ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਃ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਚਰੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੀ।
ਤੇ ਸੁਵੇਲਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਪ੍ਰਚ੍ਛਨ੍ਨਾ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਸਸੁਗ੍ਰੀਵਵਿਭੀषਣੌ
ਉਹ ਸੁਵੇਲ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲੁਕ ਕੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।