ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਰੋਚਤੇ ਯਤ੍ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੋ ਸੋਚ ਕੇ ਚੰਗਾ ਸਮਝੋ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੌ ਤਤੋ ਵੀਰਾਵੁਭੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਸਮੁਦਾਚਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਚਨਮੂਚਤੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸਰੀਰਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨੌ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਨ ਰੋਚਿष੍ਯਤਿ ਰਾਘਵ। ਵਿਭੀषਣੇਨ ਯਤ੍ ਤੂਕ੍ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
'ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਘਵ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਹੁਣ ਸੁਖ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਆਉਣੀ?'
ਅਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਾਗਰੇ ਸੇਤੁਂ ਘੋਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰੁਣਾਲਯੇ। ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਸਾਦਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਪਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
'ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਏ ਬਿਨਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।'
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਸ਼ੂਰਸ੍ਯ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਚਃ। ਅਲਂ ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰੋऽਯਂ ਨਿਯੁਜ੍ਯਤਾਮ੍। ਯਥਾ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮ ਪੁਰੀਂ ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍
ਵੀਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਲਏ ਜਾਣ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਤੀਰੇ ਨਦਨਦੀਪਤੇਃ। ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਵੇਦ੍ਯਾਮਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੂਸਾ ਦੀ ਘਾਹ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਉਂ ਲੇਟ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਲੇਟਦਾ ਹੈ।
thumb|ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਵੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਨਿਵਿष੍ਟਾਂ ਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਾਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਪਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ।
ਚਾਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੋऽਵ੍ਯਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਹ ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਜਾਸੂਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵੇਗੇਨ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਏष ਵੈ ਵਾਨਰਰ੍ਕ੍ਸ਼ੌਘੋ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।"
ਅਗਾਧਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਮੇਯਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਸਾਗਰਃ। ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯੇਮੌ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ
"ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬੜੇ ਅਪਾਰ ਤੇ ਅਥਾਹ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੂਜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੋਵੇ।"
ਉਤ੍ਤਮੌ ਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਦਮਾਗਤੌ। ਏਤੌ ਸਾਗਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਂਨਿਵਿष੍ਟੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
"ਦੋਵੇਂ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਭਾ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਿਕਟ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ ਹੈ।"
ਬਲਂ ਚਾਕਾਸ਼ਮਾਵृਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤੋ ਦਸ਼ਯੋਜਨਮ੍। ਤਤ੍ਤ੍ਵਭੂਤਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਵੇਦਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
"ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਸ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਹਰ ਪਾਸੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਜਾਣ ਲਵੋ।"
ਤਵ ਦੂਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਰ੍ਹਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤੁਮ੍। ਉਪਪ੍ਰਦਾਨਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਭੇਦੋ ਵਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਤਾਮ੍
"ਤੁਹਾਡੇ ਦੂਤ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਜੋਗੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਤੋਹਫਾ ਦੇਣਾ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ ਜਾਂ ਫੁਟ ਪਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।"
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਉਵਾਚ ਸਹਸਾ ਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ੁਕਂ ਸਾਧੁ ਤਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਿਦਾਂ ਵਰਮ੍
ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਅਚਾਨਕ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਫਿਰ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਗਤ੍ਵਾऽऽਸ਼ੁ ਰਾਜਾਨਂ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ। ਯਥਾਸਂਦੇਸ਼ਮਕ੍ਲੀਬਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਪਰਯਾ ਗਿਰਾ
ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਬੜੀ ਨਰਮੀ ਤੇ ਡੌਲ ਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖੀਂ।
ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਮਹਾਰਾਜਕੁਲਪ੍ਰਸੂਤੋ ਮਹਾਬਲਸ਼੍ਚਰ੍ਕ੍ਸ਼ਰਜਃਸੁਤਸ਼੍ਚ। ਨ ਕਸ਼੍ਚਨਾਰ੍ਥਸ੍ਤਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨਰ੍ਥ- ਸ੍ਤਥਾਪਿ ਮੇ ਭ੍ਰਾਤृਸਮੋ ਹਰੀਸ਼
ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੈਂ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈਂ ਤੇ ਰਿਕਸ਼ਰਾਜ ਦਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ। ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।
ਅਹਂ ਯਦ੍ਯਹਰਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਕਿਂ ਤਤ੍ਰ ਤਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾ।
ਨਹੀਯਂ ਹਰਿਭਿਰ੍ਲਙ੍ਕਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਕਥਂਚਨ। ਦੇਵੈਰਪਿ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਨਰਵਾਨਰੈਃ
ਇਹ ਲੰਕਾ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਦੇਵਤੇਆਂ ਜਾਂ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲੋਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਸ ਤਦਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸਂਦਿष੍ਟੋ ਰਜਨੀਚਰਃ। ਸ਼ੁਕੋ ਵਿਹਂਗਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤੂਰ੍ਣਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਚਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੁਕ ਪੰਛੀ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਦੂਰਮਧ੍ਵਾਨਮੁਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਸਾਗਰਮ੍। ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਹ੍ਯਮ੍ਬਰੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤੇ ਉੱਚੀ ਉੱਡਦਿਆਂ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਯਥਾऽऽਦਿष੍ਟਂ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਤਤ੍ ਪ੍ਰਾਪਯਨ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਤੂਰ੍ਣਮਾਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵਾਨਰਾਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹੀ, ਵਾਨਰ ਜਲਦੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਪਏ।
ਪ੍ਰਾਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਤਦਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਲੋਪ੍ਤੁਂ ਹਨ੍ਤੁਂ ਚ ਮੁष੍ਟਿਭਿਃ। ਸਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਲਵਂਗੈਃ ਪ੍ਰਸਭਂ ਨਿਗृਹੀਤੋ ਨਿਸ਼ਾਚਰਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਤੇ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰਨ ਲਈ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਾਬੂ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਗਗਨਾਦ੍ ਭੂਤਲੇ ਚਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਾਵਤਾਰਿਤਃ। ਵਾਨਰੈਃ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤੁ ਸ਼ੁਕੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਤੁਰੰਤ ਖਿੱਚ ਲਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਨ ਦੂਤਾਨ੍ ਘ੍ਨਨ੍ਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਵਾਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਸਾਧੁ ਵਾਨਰਾਃ। ਯਸ੍ਤੁ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਤਂ ਭਰ੍ਤੁਃ ਸ੍ਵਮਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰਯੇਤ੍। ਅਨੁਕ੍ਤਵਾਦੀ ਦੂਤਃ ਸਨ੍ ਸ ਦੂਤੋ ਵਧਮਰ੍ਹਤਿ
ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਵਾਨਰੋ, ਆਪਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕੋ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਦੂਤ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਮਰਜ਼ੀ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉਹ ਗੱਲ ਕਹੇ ਜੋ ਆਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਦੂਤ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਰਾਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍। ਉਵਾਚ ਮਾਵਧਿष੍ਟੇਤਿ ਘ੍ਨਤਃ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਰ੍षਭਾਨ੍
ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਲਾਪ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਆਖਿਆ, 'ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਮਾਰੋ।'
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨ ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮ। ਕਿਂ ਮਯਾ ਖਲੁ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਰਾਵਣਃ
ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਾਵਣ—ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੁਝ ਕਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਸ ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਸ੍ਤਦਾ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਨਾਮृषਭੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਜਨੀਚਰਸ੍ਯ ਚਾਰਂ ਸ਼ੁਕਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਸੀ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਨ ਮੇऽਸਿ ਮਿਤ੍ਰਂ ਨ ਤਥਾਨੁਕਮ੍ਪ੍ਯੋ ਨ ਚੋਪਕਰ੍ਤਾਸਿ ਨ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ। ਅਰਿਸ਼੍ਚ ਰਾਮਸ੍ਯ ਸਹਾਨੁਬਨ੍ਧ- ਸ੍ਤਤੋऽਸਿ ਵਾਲੀਵ ਵਧਾਰ੍ਹ ਵਧ੍ਯਃ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਮੇਰਾ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਰਾਮ ਦਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ, ਵਾਲੀ ਵਾਂਗ, ਤੂੰ ਮਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਨਿਹਨ੍ਮ੍ਯਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਸਸੁਤਂ ਸਬਨ੍ਧੁਂ ਸਜ੍ਞਾਤਿਵਰ੍ਗਂ ਰਜਨੀਚਰੇਸ਼। ਲਙ੍ਕਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਾਂ ਮਹਤਾ ਬਲੇਨ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸਮੇਤ੍ਯ ਭਸ੍ਮ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਤੇਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਜਾਤੀ-ਵਰਗ ਸਮੇਤ, ਰਾਤ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਤੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।