ਦਸ਼ਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਾਮ੍। ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਾਂ ਲਙ੍ਕਾਪੁਰਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਸ ਕਰੋੜ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ ਤੈਸ੍ਤੁ ਸਹਿਤੋ ਰਾਜਾ ਲੋਕਪਾਲਾਨਯੋਧਯਤ੍। ਸਹ ਦੇਵੈਸ੍ਤੁ ਤੇ ਭਗ੍ਨਾ ਰਾਵਣੇਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੋਕ-ਪਾਲਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਵੱਲੋਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਤੁ ਵਚਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਘੁਸਤ੍ਤਮਃ। ਅਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਨਸਾ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਪਦਾਨਾਨਿ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਿਭੀषਣ। ਆਖ੍ਯਾਤਾਨਿ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਹ੍ਯਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾਨ੍ਯਹਮ੍
ਰਾਵਣ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਹੇ।
ਰਸਾਤਲਂ ਵਾ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਪਾਤਾਲਂ ਵਾਪਿ ਰਾਵਣਃ। ਪਿਤਾਮਹਸਕਾਸ਼ਂ ਵਾ ਨ ਮੇ ਜੀਵਨ੍ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ
ਰਾਵਣ ਚਾਹੇ ਰਸਾਤਲ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਜਿੰਦਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ।
ਅਹਤ੍ਵਾ ਰਾਵਣਂ ਸਂਖ੍ਯੇ ਸਪੁਤ੍ਰਜਨਬਾਨ੍ਧਵਮ੍। ਅਯੋਧ੍ਯਾਂ ਨ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤ੍ਰਿਭਿਸ੍ਤੈਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸ਼ਪੇ
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਸਮੇਤ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ। ਸ਼ਿਰਸਾऽऽਵਨ੍ਦ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵਕ੍ਤੁਮੇਵਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਧੇ ਸਾਹ੍ਯਂ ਲਙ੍ਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧਰ੍षਣੇ। ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਪ੍ਰਾਣਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚ ਵਾਹਿਨੀਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾ ਕੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਤੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਰਾਮਸ੍ਤੁ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪ੍ਰੀਤਃ ਸਮੁਦ੍ਰਾਜ੍ਜਲਮਾਨਯ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।'
ਤੇਨ ਚੇਮਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਮਭਿषਿਞ੍ਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਰਾਜਾਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਮਯਿ ਮਾਨਦ
ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਨਾਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਜਲਦੀ ਬਣਾਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਦ੍ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਮਧ੍ਯੇ ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਜਾਨਂ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਅਗਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤਂ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਪ੍ਰਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਾਧੁਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਇਹ ਮਿਹਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਤੁਰੰਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲੇ, 'ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!'
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਕਥਂ ਸਾਗਰਮਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਂ ਤਰਾਮ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍। ਸੈਨ੍ਯੈਃ ਪਰਿਵृਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਮਹੌਜਸਾਮ੍
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਅਡੋਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ?'
ਉਪਾਯੈਰਭਿਗਚ੍ਛਾਮ ਯਥਾ ਨਦਨਦੀਪਤਿਮ੍। ਤਰਾਮ ਤਰਸਾ ਸਰ੍ਵੇ ਸਸੈਨ੍ਯਾ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍
ਆਓ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਈਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਿਭੀषਣਃ। ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਰਾਘਵੋ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਣਂ ਗਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਰਾਘਵ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਵੇ।'
ਖਾਨਿਤਃ ਸਗਰੇਣਾਯਮਪ੍ਰਮੇਯੋ ਮਹੋਦਧਿਃ। ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਤੇਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਹੋਦਧਿਃ
ਇਹ ਅਤਿ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਸਗਰ ਨੇ ਖੁਦ ਖੋਦਿਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਇਹ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਔਲਾਦ ਹੈ, ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਭੀषਣੇਨੋਕ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਾ। ਆਜਗਾਮਾਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਃ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਖਸ਼ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਵਲੋਂ ਆਖਣ ਉਪਰੰਤ, ਸੁਗਰੀਵ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਸੀ, ਉਥੇ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਖ੍ਯਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਵਿਭੀषਣਵਚਃ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਪੁਲਗ੍ਰੀਵਃ ਸਾਗਰਸ੍ਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠਿਆਂ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਚੰਗੇ ਬਚਨ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਪ੍ਯਰੋਚਤ। ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਕੁਦਰਤਿ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆਇਆ।
ਸਤ੍ਕ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਰਿਯਾਦਕ੍ਸ਼ਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਭਾषਤ। ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਯਂ ਮਮ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਰੋਚਤੇ
ਚੰਗੀ ਰੀਤ ਲਈ, ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਮ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਬੋਲੇ, 'ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਸਲਾਹ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੀ ਹੈ।'
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਵਾਨ੍ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਉਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਰੋਚਤੇ ਯਤ੍ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ; ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜੋ ਸੋਚ ਕੇ ਚੰਗਾ ਸਮਝੋ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੌ ਤਤੋ ਵੀਰਾਵੁਭੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਸਮੁਦਾਚਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮਿਦਂ ਵਚਨਮੂਚਤੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਉਪਰੰਤ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸਰੀਰਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨੌ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਨ ਰੋਚਿष੍ਯਤਿ ਰਾਘਵ। ਵਿਭੀषਣੇਨ ਯਤ੍ ਤੂਕ੍ਤਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਸੁਖਾਵਹਮ੍
'ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ ਰਾਘਵ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਜੋ ਹੁਣ ਸੁਖ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਸੰਦ ਆਉਣੀ?'
ਅਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸਾਗਰੇ ਸੇਤੁਂ ਘੋਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰੁਣਾਲਯੇ। ਲਙ੍ਕਾ ਨਾਸਾਦਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਪਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
'ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਪੁਲ ਬਣਾਏ ਬਿਨਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਲੰਕਾ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ।'
ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯ ਸ਼ੂਰਸ੍ਯ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਵਚਃ। ਅਲਂ ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰੋऽਯਂ ਨਿਯੁਜ੍ਯਤਾਮ੍। ਯਥਾ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਾਮ ਪੁਰੀਂ ਰਾਵਣਪਾਲਿਤਾਮ੍
ਵੀਭੀਸ਼ਣ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਮੰਨ ਲਏ ਜਾਣ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੀਏ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਾਵਣ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਈਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣੇ ਤੀਰੇ ਨਦਨਦੀਪਤੇਃ। ਸਂਵਿਵੇਸ਼ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਵੇਦ੍ਯਾਮਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਕੂਸਾ ਦੀ ਘਾਹ ਵਿਛੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਇਉਂ ਲੇਟ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਲੇਟਦਾ ਹੈ।
thumb|ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਵੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤੋ ਨਿਵਿष੍ਟਾਂ ਧ੍ਵਜਿਨੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਪਾਲਿਤਾਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੋ ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਾਰਦੂਲ ਸੀ ਤੇ ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਪਈ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ।
ਚਾਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੋऽਵ੍ਯਗ੍ਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗਮ੍ਯ ਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ
ਉਹ ਰਾਵਣ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਜਾਸੂਸ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਆਵਿਸ਼੍ਯ ਲਙ੍ਕਾਂ ਵੇਗੇਨ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਏष ਵੈ ਵਾਨਰਰ੍ਕ੍ਸ਼ੌਘੋ ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਮਭਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਲੰਕਾ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।"