ਸ ਹਿ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਭਾਰ੍ਯਾਹਰ੍ਤਾਰਮਾਗਤਮ੍। ਕਪੋਤੋ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਜਨਃ
ਉਸ ਕਬੂਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ! ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ?
ऋषੇਃ ਕਣ੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋਣ ਕਣ੍ਡੁਨਾ ਪਰਮਰ੍षਿਣਾ। ਸ਼ृਣੁ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਾ
ਕਣ੍ਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਕਣ੍ਡੂ ਨੇ ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਾਈਆਂ, ਉਹ ਸੁਣੋ।
ਬਦ੍ਧਾਞ੍ਜਲਿਪੁਟਂ ਦੀਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍। ਨ ਹਨ੍ਯਾਦਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਾਰ੍ਥਮਪਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਪਰਂਤਪ
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਸਹਾਇਤਾ ਲੱਭਣ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਵੀ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।
ਆਰ੍ਤੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦृਪ੍ਤਃ ਪਰੇषਾਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ। ਅਰਿਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਸ ਚੇਦ੍ ਭਯਾਦ੍ ਵਾ ਮੋਹਾਦ੍ ਵਾ ਕਾਮਾਦ੍ ਵਾਪਿ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ। ਸ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਤਤ੍ ਪਾਪਂ ਲੋਕਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਡਰ, ਭੁਲੇਖੇ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਹੈ।
ਵਿਨष੍ਟਃ ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ। ਆਨਾਯ ਸੁਕृਤਂ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛੇਦਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਆਪਣੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਮਰ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਦੋषੋ ਮਹਾਨਤ੍ਰ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਨਾਮਰਕ੍ਸ਼ਣੇ। ਅਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਚਾਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਚ ਬਲਵੀਰ੍ਯਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ: ਇਸ ਨਾਲ ਸੁਗਮ ਸਵਰਗ, ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਤਾਕਤ-ਵੀਰਤਾ ਸਭ ਖੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕਣ੍ਡੋਰ੍ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਂ ਚ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਗ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤੁ ਫਲੋਦਯੇ
ਮੈਂ ਕਣ੍ਡੂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਾਲੇ, ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਕृਦੇਵ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਯ ਤਵਾਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਯਾਚਤੇ। ਅਭਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦਾਮ੍ਯੇਤਦ੍ ਵ੍ਰਤਂ ਮਮ
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਆ ਕੇ 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ।
ਆਨਯੈਨਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਤ੍ਤਮਸ੍ਯਾਭਯਂ ਮਯਾ। ਵਿਭੀषਣੋ ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਯਦਿ ਵਾ ਰਾਵਣਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆਓ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਗਰੀਵ, ਜਾਂ ਰਾਵਣ ਆਪ ਹੀ ਹੋਵੇ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਂ ਸੌਹਾਰ੍ਦੇਨਾਭਿਪੂਰਿਤਃ
ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਕਾਕੁਤ੍ਸਥ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਲੋਕਨਾਥਸ਼ਿਖਾਮਣੇ। ਯਤ੍ ਤ੍ਵਮਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭਾषੇਥਾਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਸਤ੍ਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਹੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਤੇ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਉੱਚਾ ਬੋਲਦੇ ਹੋ?
ਮਮ ਚਾਪ੍ਯਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਯਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਅਨੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਭਾਵਾਚ੍ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸੁਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਮੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਮਨ ਵੀ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਚਲਣ ਤੇ ਆਚਰਨ ਤੋਂ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਭਵਤੁ ਰਾਘਵ। ਵਿਭੀषਣੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਖਿਤ੍ਵਂ ਚਾਭ੍ਯੁਪੈਤੁ ਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਸਾਡੀ ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਆ ਜਾਵੇ ਤੇ ਸਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚੋ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤ- ਦ੍ਧਰੀਸ਼੍ਵਰੇਣਾਭਿਹਿਤਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਵਿਭੀषਣੇਨਾਸ਼ੁ ਜਗਾਮ ਸਂਗਮਂ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਰਾਜੇਨ ਯਥਾ ਪੁਰਂਦਰਃ
ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਆਏ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਜਲਦੀ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb|ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨੀਵੀਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਰਾਘਵੇਣਾਭਯੇ ਦਤ੍ਤੇ ਸਂਨਤੋ ਰਾਵਣਾਨੁਜਃ। ਵਿਭੀषਣੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਭੂਮਿਂ ਸਮਵਲੋਕਯਤ੍
ਰਾਘਵ ਵਲੋਂ ਨਿਡਰਤਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ, ਝੁਕ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਖਾਤ੍ ਪਪਾਤਾਵਨਿਂ ਹृष੍ਟੋ ਭਕ੍ਤੈਰਨੁਚਰੈਃ ਸਹ। ਸ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਿਪਪਾਤ ਵਿਭੀषਣਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਝੁਕ ਗਿਆ।
ਪਾਦਯੋਰ੍ਨਿਪਪਾਤਾਥ ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਹ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ। ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਭੀषਣਃ
ਉਹ ਚਾਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਹਰ੍षਣਮ੍। ਅਨੁਜੋ ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਹਂ ਤੇਨ ਚਾਸ੍ਮ੍ਯਵਮਾਨਿਤਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆਉਣੀ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਭਵਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ। ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਾ ਮਯਾ ਲਙ੍ਕਾ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਧਨਾਨਿ ਚ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਲੰਕਾ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਮੈਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਭਵਦ੍ਗਤਂ ਹਿ ਮੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਸੁਖਾਨਿ ਚ। ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਰਾਜ, ਜਿੰਦਗੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਵਚਸਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਿਤ੍ਵੈਨਂ ਲੋਚਨਾਭ੍ਯਾਂ ਪਿਬਨ੍ਨਿਵ। ਆਖ੍ਯਾਹਿ ਮਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਂ ਤਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋ ਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ। ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਬਲਂ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਿਆ। ਤਦ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸਾਰੀ ਤਾਕਤ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਅਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍। ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਵਰਦਾਨਾਤ੍ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਃ
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਸਵੈਭੂ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਕਿਸੇ ਜੀਵ, ਗੰਧਰਵ, ਸੱਪ ਜਾਂ ਪੰਛੀ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਰਾਵਣਾਨਨ੍ਤਰੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਮਮ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਕੁਮ੍ਭਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼ਕ੍ਰਪ੍ਰਤਿਬਲੋ ਯੁਧਿ
ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਕੁੰਭਕਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜਵਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਰਾਮ ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਕੈਲਾਸੇ ਯੇਨ ਸਮਰੇ ਮਣਿਭਦ੍ਰਃ ਪਰਾਜਿਤਃ
ਰਾਮ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ ਪ੍ਰਹਸਤ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਨੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਣੀਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਬਦ੍ਧਗੋਧਾਙ੍ਗੁਲਿਤ੍ਰਾਣਸ੍ਤ੍ਵਵਧ੍ਯਕਵਚੋ ਯੁਧਿ। ਧਨੁਰਾਦਾਯ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਦृਸ਼੍ਯੋ ਭਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਜਿਤ੍
ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਭੇਧ ਕਵਚ ਤੇ ਹੱਥਾਂ 'ਤੇ ਗੋਧਾ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹਨ, ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਸੁਮਹਦ੍ਵ੍ਯੂਹੇ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍। ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਗਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਜਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਰਾਘਵ
ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਾਰੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰਜਿਤ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਖਿਆਤ ਹੈ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹੋਦਰਮਹਾਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਕਮ੍ਪਨਃ। ਅਨੀਕਪਾਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਯੈਤੇ ਲੋਕਪਾਲਸਮਾ ਯੁਧਿ
ਮਹੋਦਰ, ਮਹਾਪਾਰਸ਼ਵ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਕੰਪਨ, ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਫੌਜੀ ਸਰਦਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ-ਪਾਲਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।