ਪ੍ਰਣਿਧੀ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਭਵੇਦਯਮ੍। ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਸੋऽਸ੍ਮਾਸੁ ਭੇਦਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਰਾਵਣ ਦਾ ਜਾਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਫੁਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਥ ਵਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵੈष ਛਿਦ੍ਰਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍। ਅਨੁਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੇ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਹਰੇਦਪਿ
ਜਾਂ ਇਹ ਚਤੁਰ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਭਰੋਸਾ ਜਤਾਉਣ 'ਤੇ ਅੰਦਰ ਆ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਿਤ੍ਰਾਟਵਿਬਲਂ ਚੈਵ ਮੌਲਭृਤ੍ਯਬਲਂ ਤਥਾ। ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ ਬਲਂ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਂ ਵਰ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿषਦ੍ਬਲਮ੍
ਮਿੱਤਰਾਂ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਹ੍ਯੇष ਭ੍ਰਾਤਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵੈ ਪ੍ਰਭੋ। ਆਗਤਸ਼੍ਚ ਰਿਪੁਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਕਥਮਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਤ੍
ਮਾਲਕੋ, ਇਹ ਆਪਣੀ ਜਾਤਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੁਦ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਭਰੋਸਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਨੁਜੋ ਭ੍ਰਾਤਾ ਵਿਭੀषਣ ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਹ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਭਵਨ੍ਤਂ ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਸਮੇਤ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।
ਰਾਵਣੇਨ ਪ੍ਰਣੀਤਂ ਹਿ ਤਮਵੇਹਿ ਵਿਭੀषਣਮ੍। ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਕ੍ਸ਼ਮਵਤਾਂ ਵਰ
ਇਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ। ਮੇਰੀ ਰਾਏ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਠੀਕ ਰਹੇਗਾ, ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋ ਜਿਹ੍ਮਯਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਂਦਿष੍ਟੋऽਯਮਿਹਾਗਤਃ। ਪ੍ਰਹਰ੍ਤੁਂ ਮਾਯਯਾ ਛਨ੍ਨੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤੇ ਤ੍ਵਯਿ ਚਾਨਘ
ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ ਤੇ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਭਰੋਸਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਦ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਨਿਰਦੋਸ਼।
ਵਧ੍ਯਤਾਮੇष ਤੀਵ੍ਰੇਣ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸਚਿਵੈਃ ਸਹ। ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਨृਸ਼ਂਸਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਾ ਹ੍ਯੇष ਵਿਭੀषਣਃ
ਇਸ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਰਦਈ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਖਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਂ ਰਾਮਂ ਸਂਰਬ੍ਧੋ ਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ। ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਾਕ੍ਯਕੁਸ਼ਲਂ ਤਤੋ ਮੌਨਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਫੌਜ ਦਾ ਉਤਾਵਲਾ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਤੁ ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸਮੀਪਸ੍ਥਾਨੁਵਾਚੇਦਂ ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਨ੍ ਕਪੀਨ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਮ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ ਆਦਿ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਕਪਿਰਾਜੇਨ ਰਾਵਣਾਵਰਜਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਵਾਕ੍ਯਂ ਹੇਤੁਮਦਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਭਵਦ੍ਭਿਰਪਿ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਵਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਗੱਲ ਵਜੀਬ ਤੇ ਮੱਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨੇ ਵੀ ਉਹ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਸੁਹृਦਾਮਰ੍ਥਕृਚ੍ਛ੍ਰੇषੁ ਯੁਕ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ ਸਦਾ। ਸਮਰ੍ਥੇਨੋਪਸਂਦੇष੍ਟੁਂ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ, ਜੋ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਯੋਗ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਪਰਿਪृष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਮਤਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾਃ। ਸੋਪਚਾਰਂ ਤਦਾ ਰਾਮਮੂਚੁਃ ਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਹਰ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਆਦਰ ਨਾਲ ਦੱਸੀ।
ਅਜ੍ਞਾਤਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤੇ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਰਾਘਵ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪੂਜਯਨ੍ ਰਾਮ ਪृਚ੍ਛਸ੍ਯਸ੍ਮਾਨ੍ ਸੁਹृਤ੍ਤਯਾ
ਰਾਘਵ, ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਮੰਨ ਕੇ, ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਕੇ ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਃ ਸ਼ੂਰੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕੋ ਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਕਾਰੀ ਸ੍ਮृਤਿਮਾਨ੍ ਨਿਸृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਸੁਹृਤ੍ਸੁ ਚ
ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਹਾਦਰ, ਧਰਮੀ, ਡਿੱਠਾ-ਸੁਥਰਾ, ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦੇਕੈਕਸ਼ਸ੍ਤਾਵਦ੍ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤੁ ਸਚਿਵਾਸ੍ਤਵ। ਹੇਤੁਤੋ ਮਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸਮਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਲਈ ਤੇਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਕਾਰਨ ਸਮੇਤ ਦੱਸਣ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਰਾਘਵਾਯਾਥ ਮਤਿਮਾਨਙ੍ਗਦੋऽਗ੍ਰਤਃ। ਵਿਭੀषਣਪਰੀਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮੁਵਾਚ ਵਚਨਂ ਹਰਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਅੰਗਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ਸਕਾਸ਼ਾਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਤਰ੍ਕ੍ਯ ਏਵ ਹਿ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਨੀਯਃ ਸਹਸਾ ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਭੀषਣਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪਾਸੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ 'ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ 'ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਛਾਦਯਿਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਭਾਵਂ ਹਿ ਚਰਨ੍ਤਿ ਸ਼ਠਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਪ੍ਰਹਰਨ੍ਤਿ ਚ ਰਨ੍ਧ੍ਰੇषੁ ਸੋऽਨਰ੍ਥਃ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਭਵੇਤ੍
ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਛੁਪਾ ਕੇ, ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ 'ਤੇ وار ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥੌ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਵ੍ਯਵਸਾਯਂ ਭਜੇਤ ਹ। ਗੁਣਤਃ ਸਂਗ੍ਰਹਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਦੋषਤਸ੍ਤੁ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਫਾਇਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਫੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਹੋਣ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਦੋषੋ ਮਹਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤ੍ਯਜ੍ਯਤਾਮਵਿਸ਼ਙ੍ਕਿਤਮ੍। ਗੁਣਾਨ੍ ਵਾਪਿ ਬਹੂਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਂਗ੍ਰਹਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਨृਪ
ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਜਾਂ, ਉਸ ਦੇ ਕਈ ਗੁਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਲਵੋ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਸ਼ਰਭਸ੍ਤ੍ਵਥ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਸਾਰ੍ਥਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਚਾਰਃ ਪ੍ਰਤਿਵਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਸ਼ਰਭ ਨੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੱਤ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹੀ: 'ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਇਸ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਜਾਸੂਸ ਲਗਾਇਆ ਜਾਵੇ।'
ਪ੍ਰਣਿਧਾਯ ਹਿ ਚਾਰੇਣ ਯਥਾਵਤ੍ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਨਾ। ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਤਤਃ ਕਾਰ੍ਯੋ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਚਤੁਰ ਜਾਸੂਸ ਰਾਹੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜਾਮ੍ਬਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਥ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਗੁਣਵਦ੍ ਦੋषਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚਤੁਰ ਸੀ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਰਹਿਤ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਬਦ੍ਧਵੈਰਾਚ੍ਚ ਪਾਪਾਚ੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਭੀषਣਃ। ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਥਾ ਸ਼ਂਕ੍ਯਤਾਮਯਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਗਲਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮੈਨ੍ਦਸ੍ਤੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਯਾਪਨਯਕੋਵਿਦਃ। ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਚਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਭਾषੇ ਹੇਤੁਮਤ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ ਮੈੰਦ, ਜੋ ਨੀਤੀ ਤੇ ਉਲਟ ਨੀਤੀ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਤਰਕ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਅਨੁਜੋ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯੈष ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਿਭੀषਣਃ। ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਂ ਮਧੁਰੇਣਾਯਂ ਸ਼ਨੈਰ੍ਨਰਪਤੀਸ਼੍ਵਰ
ਇਹ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਰਾਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਲੇ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛੋ।
ਭਾਵਮਸ੍ਯ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਸ੍ਤਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ। ਯਦਿ ਦੁष੍ਟੋ ਨ ਦੁष੍ਟੋ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਂ ਨਰਰ੍षਭ
ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਨੀਅਤ ਜਾਣੋ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਾੜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਫਿਰ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਅਥ ਸਂਸ੍ਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਸਚਿਵੋਤ੍ਤਮਃ। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਮਰ੍ਥਵਨ੍ਮਧੁਰਂ ਲਘੁ
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨਰਮ, ਅਰਥਪੂਰਨ, ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਨ ਭਵਨ੍ਤਂ ਮਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਸਮਰ੍ਥਂ ਵਦਤਾਂ ਵਰਮ੍। ਅਤਿਸ਼ਾਯਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਰਪਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਮਤਿ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਰਥ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਭੀ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਵੀ ਬੋਲ ਕੇ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।