ਪ੍ਰਮਦਾਜਨਸਮ੍ਬਾਧਂ ਪ੍ਰਜਲ੍ਪਿਤਮਹਾਪਥਮ੍। ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਨਿਰ੍ਯੂਹਂ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਮ੍
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ-ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਮਿਵਾਵਾਸਮਾਲਯਂ ਮਰੁਤਾਮਿਵ। ਰਤ੍ਨਸਂਚਯਸਮ੍ਬਾਧਂ ਭਵਨਂ ਭੋਗਿਨਾਮਿਵ
ਇਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਾਂਗ, ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਂ ਮਹਾਭ੍ਰਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤੇਜੋਵਿਸ੍ਤृਤਰਸ਼੍ਮਿਵਾਨ੍। ਅਗ੍ਰਜਸ੍ਯਾਲਯਂ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ ਪੁਣ੍ਯਾਹਘੋषਾਂਸ਼੍ਚ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਰੁਦਾਹृਤਾਨ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਸੁਮਹਾਤੇਜਾ ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਿਜਯਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਤੇ ਧੁਨੀਆਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੂਜਿਤਾਨ੍ ਦਧਿਪਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਪਿਭਿਃ ਸੁਮਨੋਕ੍ਸ਼ਤੈਃ। ਮਨ੍ਤ੍ਰਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਦਹੀਂ ਦੇ ਪਿਆਲਿਆਂ, ਘੀ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸ ਰਾਜਦृष੍ਟਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਮਾਸਨਂ ਹੇਮਭੂषਿਤਮ੍। ਜਗਾਮ ਸਮੁਦਾਚਾਰਂ ਪ੍ਰਯੁਜ੍ਯਾਚਾਰਕੋਵਿਦਃ
ਉਹ ਆਚਾਰ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਜਸੀ ਆਸਣ ਵੱਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਬੈਠਾ।
ਸ ਰਾਵਣਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਜਨੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਂਨਿਧੌ। ਉਵਾਚ ਹਿਤਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਚਨਂ ਹੇਤੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਤੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵੇਨੋਪਸ੍ਥਿਤਕ੍ਰਮਃ। ਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਸਂਵਾਦਿ ਦृष੍ਟਲੋਕਪਰਾਵਰਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਜੀ ਕਰਕੇ, ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਮਕਸਦ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਲਣ-ਚਾਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਹ ਪਰਂਤਪ। ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯਸ਼ੁਭਾਨਿ ਨਃ
ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਮੰਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਸਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਃ ਸਧੂਮਾਰ੍ਚਿਃ ਸਧੂਮਕਲੁषੋਦਯਃ। ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਂਧੁਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਪ੍ਯਗ੍ਨਿਰ੍ਨ ਸਮ੍ਯਗਭਿਵਰ੍ਧਤੇ
ਅੱਗ, ਭਾਵੇਂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਚਿੰਗਾਰੀਆਂ, ਧੂੰਆਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਸਲਗਦੀ।
ਅਗ੍ਨਿष੍ਟੇष੍ਵਗ੍ਨਿਸ਼ਾਲਾਸੁ ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਥਲੀषੁ ਚ। ਸਰੀਸृਪਾਣਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਹਵ੍ਯੇषੁ ਚ ਪਿਪੀਲਿਕਾਃ
ਤੇਰੇ ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਚੀਟੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗਵਾਂ ਪਯਾਂਸਿ ਸ੍ਕਨ੍ਨਾਨਿ ਵਿਮਦਾ ਵਰਕੁਞ੍ਜਰਾਃ। ਦੀਨਮਸ਼੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਹੇषਨ੍ਤੇ ਨਵਗ੍ਰਾਸਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨਃ
ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਹਾਥੀ ਮਸਤ ਹੋਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਘੋੜੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਚਾਰਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਹਿਨ੍ਹਿਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਖਰੋष੍ਟ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਰਾ ਰਾਜਨ੍ ਭਿਨ੍ਨਰੋਮਾਃ ਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਨ ਸ੍ਵਭਾਵੇऽਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਵਿਧਾਨੈਰਪਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਃ
ਉਠ, ਓਂਠ ਅਤੇ ਖਚਰ, ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਮ ਝੜ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭੀਨੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
ਵਾਯਸਾਃ ਸਂਘਸ਼ਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਸਮਵੇਤਾਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਮਾਨਾਗ੍ਰੇषੁ ਸਂਘਸ਼ਃ
ਕਰੂੜ ਕਾਂ, ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਕਾਂ-ਕਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ; ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗृਧ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਲੀਯਨ੍ਤੇ ਪੁਰੀਮੁਪਰਿ ਪਿਣ੍ਡਿਤਾਃ। ਉਪਪਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਸਂਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਤ੍ਯਸ਼ਿਵਂ ਸ਼ਿਵਾਃ
ਗਿੱਧ, ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਵੱਸ ਰਹੇ ਹਨ; ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ 'ਤੇ, ਚੰਗਾ-ਚੰਗਾ ਪੰਛੀ ਵੀ ਮੰਦੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾਨਾਂ ਮृਗਾਣਾਂ ਚ ਪੁਰੀਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਸਂਘਸ਼ਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਵਿਪੁਲਾ ਘੋषਾਃ ਸਵਿਸ੍ਫੂਰ੍ਜਿਤਨਿਃਸ੍ਵਨਾਃ
ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ, ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਤੇ ਚਟਕਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦੇਵਂ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਤੇ ਕਾਰ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਿਦਂ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍। ਰੋਚਯੇ ਵੀਰ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਘਵਾਯ ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਵੀਰ, ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਇਦਂ ਚ ਯਦਿ ਵਾ ਮੋਹਾਲ੍ਲੋਭਾਦ੍ ਵਾ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਮਯਾ। ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਚ ਮਹਾਰਾਜ ਨ ਦੋषਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਭੁਲੇਖੇ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਓ।
ਅਯਂ ਹਿ ਦੋषਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਨਸ੍ਯਾਸ੍ਯੋਪਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਨਾਂ ਚ ਪੁਰਸ੍ਯਾਨ੍ਤਃਪੁਰਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਗਲਤੀ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਪ੍ਰਾਪਣੇ ਚਾਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਃ। ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਚ ਮਯਾ ਵਾਚ੍ਯਂ ਯਦ੍ ਦृष੍ਟਮਥਵਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਤਦ੍ ਭਵਾਨ੍ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਸ ਸਲਾਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ੍ਵਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਭ੍ਰਾਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰਮੂਚਿਵਾਨ੍। ਰਾਵਣਂ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਥ੍ਯਮੇਤਦ੍ ਵਿਭੀषਣਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਇਹ ਲਾਭਦਾਇਕ ਤੇ ਠੀਕ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ।
ਹਿਤਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਮृਦੁ ਹੇਤੁਸਂਹਿਤਂ ਵ੍ਯਤੀਤਕਾਲਾਯਤਿਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਕ੍ਸ਼ਮਮ੍। ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਜ੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਵਾਨੁਤ੍ਤਰਮੇਤਦਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਨਰਮ, ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ, ਜੋ ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਭਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਤਸ਼੍ਚਿਦਪ੍ਯਹਂ ਨ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਜਾਤੁ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਸੁਰੈਃ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰਪਿ ਸਂਗਰੇ ਕਥਂ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ
ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸੋਂ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਰਾਘਵ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਜੇਕਰ ਇੰਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਵੇਂ ਖੜਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਸੈਨ੍ਯਨਾਸ਼ਨੋ ਮਹਾਬਲਃ ਸਂਯਤਿ ਚਣ੍ਡਵਿਕ੍ਰਮਃ। ਦਸ਼ਾਨਨੋ ਭ੍ਰਾਤਰਮਾਪ੍ਤਵਾਦਿਨਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਿਭੀषਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੜਕਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਥੋਂ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
thumb|ਏਕਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਗਿਆਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਬਭੂਵ ਕृਸ਼ੋ ਰਾਜਾ ਮੈਥਿਲੀਕਾਮਮੋਹਿਤਃ। ਅਸਨ੍ਮਾਨਾਚ੍ਚ ਸੁਹृਦਾਂ ਪਾਪਃ ਪਾਪੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ, ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੇਇਜ਼ਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਦ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਪਾਪੀ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਤੀਵ ਕਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵੈਦੇਹੀਮਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍। ਅਤੀਤਸਮਯੇ ਕਾਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵੈ ਯੁਧਿ ਰਾਵਣਃ। ਅਮਾਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਮਮਨ੍ਯਤ
ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦਾ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸਮਝਿਆ।
ਸ ਹੇਮਜਾਲਵਿਤਤਂ ਮਣਿਵਿਦ੍ਰੁਮਭੂषਿਤਮ੍। ਉਪਗਮ੍ਯ ਵਿਨੀਤਾਸ਼੍ਵਮਾਰੁਰੋਹ ਮਹਾਰਥਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੂंगा ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਵੱਡਾ ਰਥ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੁਧਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਮਹਾਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਰਥਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਮਹਾਮੇਘਸਮਸ੍ਵਨਮ੍। ਪ੍ਰਯਯੌ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਃ ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਸ ਵਧੀਆ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ, ਦਸ ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸਭਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਸਿਚਰ੍ਮਧਰਾ ਯੋਧਾਃ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਾਸ੍ਤਤਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਸ੍ਥਿਰੇ
ਤਲਵਾਰ ਤੇ ਢਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਯੋਧੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।