ਅਵਗਾਹ੍ਯਾਰ੍ਣਵਂ ਸ੍ਵਪ੍ਸ੍ਯੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਭਵਤਾ ਵਿਨਾ। ਏਵਂ ਚ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਨ੍ ਕਾਮੋ ਨ ਮਾ ਸੁਪ੍ਤਂ ਜਲੇ ਦਹੇਤ੍
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸੌਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਇੱਛਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭੜਕਦੀ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗੀ।
ਬਹ੍ਵੇਤਤ੍ ਕਾਮਯਾਨਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਯਮੇਤੇਨ ਜੀਵਿਤੁਮ੍। ਯਦਹਂ ਸਾ ਚ ਵਾਮੋਰੁਰੇਕਾਂ ਧਰਣਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤੌ
ਇਹ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਸੰਭਵ ਹੈ — ਜਦ ਉਹ ਤੇ ਮੈਂ, ਪਤਲੇ ਰੋੜਾਂ ਵਾਲੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਕੇਦਾਰਸ੍ਯੇਵਾਕੇਦਾਰਃ ਸੋਦਕਸ੍ਯ ਨਿਰੂਦਕਃ। ਉਪਸ੍ਨੇਹੇਨ ਜੀਵਾਮਿ ਜੀਵਨ੍ਤੀਂ ਯਚ੍ਛृਣੋਮਿ ਤਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਖੇਤ ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਖੇਤ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਜੀ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਉਹ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਮੇਰੀ ਜਿੰਦ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਕਦਾ ਨੁ ਖਲੁ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍। ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੀਤਾਂ ਸ੍ਫੀਤਾਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਸੋਹਣੀ ਕੁਮਰ ਤੇ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਕਿਸਮਤ ਵਾਂਗ, ਵੇਖਾਂਗਾ?
ਕਦਾ ਸੁਚਾਰੁਦਨ੍ਤੋष੍ਠਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਦ੍ਮਮਿਵਾਨਨਮ੍। ਈषਦੁਨ੍ਨਾਮ੍ਯ ਪਾਸ੍ਯਾਮਿ ਰਸਾਯਨਮਿਵਾਤੁਰਃ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਦੰਦ ਤੇ ਲੱਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਉਚਾ ਕਰਕੇ, ਬਿਮਾਰ ਵਾਂਗ ਰਸ ਪੀਵਾਂਗਾ?
ਤੌ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਹਿਤੌ ਪੀਨੌ ਸ੍ਤਨੌ ਤਾਲਫਲੋਪਮੌ। ਕਦਾ ਨ ਖਲੁ ਸੋਤ੍ਕਮ੍ਪੌ ਸ਼੍ਲਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਾਂ ਭਜਿष੍ਯਤਃ
ਕਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤਾਲ ਫਲ ਵਰਗੇ, ਕੰਪਦੇ ਸਤਨ, ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਏਗੀ, ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਬਣਨਗੇ?
ਸਾ ਨੂਨਮਸਿਤਾਪਾਙ੍ਗੀ ਰਕ੍ਸ਼ੋਮਧ੍ਯਗਤਾ ਸਤੀ। ਮਨ੍ਨਾਥਾ ਨਾਥਹੀਨੇਵ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਸੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਰਾਖੀ ਤੋਂ ਵੰਞੀ, ਜਿਵੇਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਲੱਭਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਬਚਾਊ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਕਥਂ ਜਨਕਰਾਜਸ੍ਯ ਦੁਹਿਤਾ ਮਮ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਮਧ੍ਯਗਾ ਸ਼ੇਤੇ ਸ੍ਨੁषਾ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ
ਜਨਕ ਰਾਜ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਨੂ, ਕਿਵੇਂ ਸੁੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ?
ਅਵਿਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯਾਣਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸਾ ਵਿਧੂਯੋਤ੍ਪਤਿष੍ਯਤਿ। ਵਿਧੂਯ ਜਲਦਾਨ੍ ਨੀਲਾਨ੍ ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ ਸ਼ਰਤ੍ਸ੍ਵਿਵ
ਉਹ ਅਟੱਲ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਚੜ੍ਹ ਉਠੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵਤਨੁਕਾ ਨੂਨਂ ਸ਼ੋਕੇਨਾਨਸ਼ਨੇਨ ਚ। ਭੂਯਸ੍ਤਨੁਤਰਾ ਸੀਤਾ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਪੈਦਾਇਸ਼ੀ ਪਤਲੀ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ, ਹੋਰ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਕਦਾ ਨੁ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਧਾਯੋਰਸਿ ਸਾਯਕਾਨ੍। ਸ਼ੋਕਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਰਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੋਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਾਨਸਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਵਾਪਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡਾਂਗਾ?
ਕਦਾ ਨੁ ਖਲੁ ਮੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਸੀਤਾਮਰਸੁਤੋਪਮਾ। ਸੋਤ੍ਕਣ੍ਠਾ ਕਣ੍ਠਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਨਨ੍ਦਜਂ ਜਲਮ੍
ਕਦੋਂ ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤਰਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਹੰਝੂ ਵਗਾਏਗੀ?
ਕਦਾ ਸ਼ੋਕਮਿਮਂ ਘੋਰਂ ਮੈਥਿਲੀਵਿਪ੍ਰਯੋਗਜਮ੍। ਸਹਸਾ ਵਿਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਸਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇਤਰਂ ਯਥਾ
ਕਦੋਂ ਮੈਂ ਮੈਥਿਲੀ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਤੋਂ, ਅਚਾਨਕ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕਾਲਾ ਕਪੜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਚਿੱਟਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਏਵਂ ਵਿਲਪਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ। ਦਿਨਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਦਵਪੁਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰੋऽਸ੍ਤਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਮ ਉਥੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਧੀਮੀ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਅਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਸ਼੍ਵਾਸਿਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਰਾਮਃ ਸਂਧ੍ਯਾਮੁਪਾਸਤ। ਸ੍ਮਰਨ੍ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਸੀਤਾਂ ਸ਼ੋਕਾਕੁਲੀਕृਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।
thumb|षष੍ਠਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਠਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਛੇਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਛੇਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਲਙ੍ਕਾਯਾਂ ਤੁ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਘੋਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਾਵਹਮ੍। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਹਨੁਮਤਾ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣੇਵ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਹ੍ਰਿਯਾ ਕਿਂਚਿਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਘਟਨਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਮਹਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋਵੇ।
ਧਰ੍षਿਤਾ ਚ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਚ ਲਙ੍ਕਾ ਦੁष੍ਪ੍ਰਸਹਾ ਪੁਰੀ। ਤੇਨ ਵਾਨਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਦृष੍ਟਾ ਸੀਤਾ ਚ ਜਾਨਕੀ
ਲੰਕਾ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ, ਉਸ ਇਕ ਵਾਨਰ ਨੇ ਘੁਸ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੋ ਧਰ੍षਿਤਸ਼੍ਚੈਤ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹਤਾਃ। ਆਵਿਲਾ ਚ ਪੁਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਸਰ੍ਵਾ ਹਨੁਮਤਾ ਕृਤਾ
ਮਹਿਲ ਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਹੋਈ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਾਰੀ ਲੰਕਾ ਸ਼ੋਰਗੁਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ।
ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਭਦ੍ਰਂ ਵਃ ਕਿਂ ਵੋ ਯੁਕ੍ਤਮਨਨ੍ਤਰਮ੍। ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਨਃ ਸਮਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ ਕृਤਂ ਚ ਸੁਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਠੀਕ ਹੈ? ਆਓ, ਜੋ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਜੋ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਠੀਕ ਹੋਵੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੂਲਂ ਚ ਵਿਜਯਂ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ ਵੈ ਰੋਚਯੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਿੱਤ ਸਲਾਹ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀਓ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਹਿ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਰ੍ਥੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਨਿਰ੍ਣਯੇ। ਮਿਤ੍ਰੈਰ੍ਵਾਪਿ ਸਮਾਨਾਰ੍ਥੈਰ੍ਬਾਨ੍ਧਵੈਰਪਿ ਵਾਧਿਕੈਃ
ਜਦੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਜੋ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਤਰੀ ਜਾਂ ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਹੋਣ, ਸਲਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸਹਿਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਯਃ ਕਰ੍ਮਾਰਮ੍ਭਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯੇਤ੍। ਦੈਵੇ ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਯਤ੍ਨਂ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਮਿਲ ਕੇ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੋऽਰ੍ਥਂ ਵਿਮृਸ਼ੇਦੇਕੋ ਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਕੁਰੁਤੇ ਮਨਃ। ਏਕਃ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਕੁਰੁਤੇ ਤਮਾਹੁਰ੍ਮਧ੍ਯਮਂ ਨਰਮ੍
ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਧਰਮ 'ਤੇ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਦੋषੌ ਨ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੈਵਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਯਃ ਕਾਰ੍ਯਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ ਸ ਨਰਾਧਮਃ
ਜੋ ਗੁਣ-ਅਵਗੁਣ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ, ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, 'ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਦੀ ਉਣਡਿੱਠੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥੇਮੇ ਪੁਰੁषਾ ਨਿਤ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ। ਏਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਿ ਵਿਜ੍ਞੇਯ ਉਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਃ
ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀਆ, ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਮੱਧਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਲਾਹ ਵੀ ਵਧੀਆ, ਨਿਕੰਮੀ ਤੇ ਮੱਧਮ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਐਕਮਤ੍ਯਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣੋ ਯਤ੍ਰ ਨਿਰਤਾਸ੍ਤਮਾਹੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਕ-ਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਮੰਤਰੀ ਮਸ਼ਵਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਲਾਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਹ੍ਵੀਰਪਿ ਮਤੀਰ੍ਗਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਾਮਰ੍ਥਨਿਰ੍ਣਯਃ। ਪੁਨਰ੍ਯਤ੍ਰੈਕਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਜਦੋਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਚਾਰ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਨਿਰਣੈ ਹੋ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਇਕ-ਮਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਲਾਹ ਮੱਧਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਤਿਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯਤ੍ਰ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਭਾष੍ਯਤੇ। ਨ ਚੈਕਮਤ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ ਸੋऽਧਮ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਰਾਏ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ ਤਕਰਾ ਹੋਵੇ, ਇਕ-ਮਤ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਸਲਾਹ ਨਿਕੰਮੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤਂ ਸਾਧੁ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮਤਿਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਨ੍ਤਮੇਤਤ੍ ਕृਤ੍ਯਂ ਮਤਂ ਮਮ
ਇਸ ਲਈ, ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵਧੀਆ ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਣ; ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ ਠੀਕ ਕੰਮ ਤੈਅ ਕਰੋ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ।