ਅਰਿਘ੍ਨਂ ਸਿਂਹਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਘਵਮ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਧਨੁष੍ਮਨ੍ਤਂ ਲਙ੍ਕਾਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਿੰਘ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਹੈ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੋਂਗੇ।
ਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਨ੍ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵਿਕ੍ਰਮਾਨ੍। ਵਾਨਰਾਨ੍ ਵਾਰਣੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਾਨ੍ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਸਂਗਤਾਨ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਖ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਹਨ, ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਮਹਾਨ ਹਨ, ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਵੇਖੋਂਗੇ।
ਸ਼ੈਲਾਮ੍ਬੁਦਨਿਕਾਸ਼ਾਨਾਂ ਲਙ੍ਕਾਮਲਯਸਾਨੁषੁ। ਨਰ੍ਦਤਾਂ ਕਪਿਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਨਚਿਰਾਚ੍ਛ੍ਰੋष੍ਯਸੇ ਸ੍ਵਨਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਲੰਕਾ ਤੇ ਮਲਯਾ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦੀ ਸੁਣੋਂਗੇ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਵਨਵਾਸਂ ਚ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਰਿਂਦਮਮ੍। ਅਭਿषਿਕ੍ਤਮਯੋਧ੍ਯਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਰਾਘਵਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਇਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਵੇਖੋਂਗੇ।
ਤਤੋ ਮਯਾ ਵਾਗ੍ਭਿਰਦੀਨਭਾषਿਣੀ ਸ਼ਿਵਾਭਿਰਿष੍ਟਾਭਿਰਭਿਪ੍ਰਸਾਦਿਤਾ। ਉਵਾਹ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਮਮ ਮੈਥਿਲਾਤ੍ਮਜਾ ਤਵਾਤਿਸ਼ੋਕੇਨ ਤਥਾਤਿਪੀਡਿਤਾ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮੈਥਿਲਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਈ।
thumb|ਧ੍ਯਾਨਸ਼੍ਲੋਕਾਃ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤਾਮ੍|center thumb|ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਪ੍ਰਥਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਧਿਆਨ ਦੇ ਸ਼ਲੋਕ ਸੁਣੋ। ਪਹਿਲਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਸਰਗ ਹੈ।
ਕृਤਂ ਹਨੂਮਤਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਮਹਦ੍ ਭੁਵਿ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍। ਮਨਸਾਪਿ ਯਦਨ੍ਯੇਨ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਦੁਲਭ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਨਹਿ ਤਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਸ੍ਤਰੇਤ ਮਹੋਦਧਿਮ੍। ਅਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਰੁਡਾਦ੍ ਵਾਯੋਰਨ੍ਯਤ੍ਰ ਚ ਹਨੂਮਤਃ
ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਕੌਣ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਗਰੁੜ, ਵਾਯੁ ਜਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ।
ਦੇਵਦਾਨਵਯਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍। ਅਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਂ ਪੁਰੀਂ ਲਙ੍ਕਾਂ ਰਾਵਣੇਨ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਅਜਗਰ ਜਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਣਜਿੱਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਜੀਵਨ੍ ਕੋ ਨਾਮ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮੇਤ੍। ਕੋ ਵਿਸ਼ੇਤ੍ ਸੁਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਕੌਣ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਜਿਊਂਦਾ ਵਾਪਸ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕੌਣ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ?
ਯੋ ਵੀਰ੍ਯਬਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨ ਸਮਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਧਨੂਮਤਃ। ਭृਤ੍ਯਕਾਰ੍ਯਂ ਹਨੁਮਤਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਕृਤਂ ਮਹਤ੍। ਏਵਂ ਵਿਧਾਯ ਸ੍ਵਬਲਂ ਸਦृਸ਼ਂ ਵਿਕ੍ਰਮਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਰਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਨੂੰ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪੇ।
ਯੋ ਹਿ ਭृਤ੍ਯੋ ਨਿਯੁਕ੍ਤਃ ਸਨ੍ ਭਰ੍ਤ੍ਰਾ ਕਰ੍ਮਣਿ ਦੁष੍ਕਰੇ। ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਤਦਨੁਰਾਗੇਣ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਭਰਤੀ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨਿਯੁਕ੍ਤਃ ਪਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨृਪਤੇਃ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਭृਤ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤਮਾਹੁਰ੍ਮਧ੍ਯਮਂ ਨਰਮ੍
ਜੋ ਭਰਤੀ, ਯੋਗਯ ਤੇ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੰਮ ਲਈ ਨਿਯੁਕਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯੁਕ੍ਤੋ ਨृਪਤੇਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ ਯਃ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਭृਤ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषਾਧਮਮ੍
ਜੋ ਭਰਤੀ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਨ੍ਨਿਯੋਗੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਕृਤਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਹਨੂਮਤਾ। ਨ ਚਾਤ੍ਮਾ ਲਘੁਤਾਂ ਨੀਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤੋषਿਤਃ
ਉਹ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਹਂ ਚ ਰਘੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ। ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਦ੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ।
ਇਦਂ ਤੁ ਮਮ ਦੀਨਸ੍ਯ ਮਨੋ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਕਰ੍षਤਿ। ਯਦਿਹਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਿਯਾਖ੍ਯਾਤੁਰ੍ਨ ਕੁਰ੍ਮਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਪਰ ਮੇਰਾ ਦਿਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਖਦਾਈ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਏष ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਭੂਤਸ੍ਤੁ ਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗੋ ਹਨੂਮਤਃ। ਮਯਾ ਕਾਲਮਿਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਇਹ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣਾ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਇਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਇਜ਼ਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਿਹृष੍ਟਾਙ੍ਗੋ ਰਾਮਸ੍ਤਂ ਪਰਿषਸ੍ਵਜੇ। ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਕृਤਕਾਰ੍ਯਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ, ਗਲੇ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚਨਂ ਰਘੁਸਤ੍ਤਮਃ। ਹਰੀਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਪਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯੋਪਸ਼ृਣ੍ਵਤਃ
ਫਿਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਸੁਕृਤਂ ਤਾਵਤ੍ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣਮ੍। ਸਾਗਰਂ ਤੁ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਨष੍ਟਂ ਮਨੋ ਮਮ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਚੰਗੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਪਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਸ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਫਿਰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਥਂ ਨਾਮ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁष੍ਪਾਰਸ੍ਯ ਮਹਾਮ੍ਭਸਃ। ਹਰਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਾਰਂ ਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਇਹ ਬੜਾ ਤੇ ਔਖਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਇਸ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚਣਗੇ?
ਯਦ੍ਯਪ੍ਯੇष ਤੁ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤੋ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਗਦਿਤੋ ਮਮ। ਸਮੁਦ੍ਰਪਾਰਗਮਨੇ ਹਰੀਣਾਂ ਕਿਮਿਵੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਲਈ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਕੀ ਉਪਾਅ ਹੈ?
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ੋਕਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਰਾਮਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿਬਰ੍ਹਣਃ। ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਨਮੁਪਾਗਮਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦੁਖ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
thumb|ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਯੁਦ੍ਧਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੬-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਯੁੱਧ ਕਾਂਡ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਂ ਤੁ ਸ਼ੋਕਪਰਿਦ੍ਯੂਨਂ ਰਾਮਂ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਦੁਖ ਨਾਲ ਢੁੱਕ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਮਹਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੁਖ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ।
ਸਂਤਾਪਸ੍ਯ ਚ ਤੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨਹਿ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਰਾਘਵ। ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਵੁਪਲਬ੍ਧਾਯਾਂ ਜ੍ਞਾਤੇ ਚ ਨਿਲਯੇ ਰਿਪੋਃ
ਰਾਘਵ, ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲ ਗਈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਦੁਖ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਣ੍ਡਿਤਸ਼੍ਚਾਸਿ ਰਾਘਵ। ਤ੍ਯਜੇਮਾਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਕृਤਾਤ੍ਮੇਵਾਰ੍ਥਦੂषਿਣੀਮ੍
ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈਂ, ਰਾਘਵ; ਇਹ ਆਮ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹਿਤ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੋਚ ਛੱਡ ਦੇ।
ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਹਾਨਕ੍ਰਸਮਾਕੁਲਮ੍। ਲਙ੍ਕਾਮਾਰੋਹਯਿष੍ਯਾਮੋ ਹਨਿष੍ਯਾਮਸ਼੍ਚ ਤੇ ਰਿਪੁਮ੍
ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਹਨ, ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਲੰਕਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਨਿਰੁਤ੍ਸਾਹਸ੍ਯ ਦੀਨਸ੍ਯ ਸ਼ੋਕਪਰ੍ਯਾਕੁਲਾਤ੍ਮਨਃ। ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾ ਵ੍ਯਵਸੀਦਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਸਨਂ ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਰਾਸ ਹੈ, ਦੁਖੀ ਹੈ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।