ਚਤ੍ਵਾਰਸ੍ਤੁ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਿਸ਼ੋ ਵੈ ਤਵ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍। ਸਂਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਕਾਲੇਨ ਹਿ ਮਮਾਤ੍ਮਜਾਃ
'ਚਾਰ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਚਾਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਣ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।'
ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇਨੈਵ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਮਾਰੁਤਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪੁਰਨ੍ਦਰਃ
'ਤੇਰੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਇਹ ਮਾਰੁਤਾਂ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਣਗੇ। ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰੰਦਰ—'
ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਮਤੀਦਂ ਬਲਸੂਦਨਃ। ਸਰ੍ਵਮੇਤਦ੍ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬਲ ਦਾ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਹੋਵੇਗਾ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਵਿਚਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੇਵਰੂਪਾਸ੍ਤਵਾਤ੍ਮਜਾਃ। ਏਵਂ ਤੌ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਰੌ ਤਪੋਵਨੇ
'ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ—'
ਜਗ੍ਮਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਰਾਮ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਵਿਤਿ ਨਃ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਏष ਦੇਸ਼ਃ ਸ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਧ੍ਯੁषਿਤਃ ਪੁਰਾ
'ਰਾਮਾ, ਸਾਨੂੰ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਉਹ ਥਾਂ ਹੈ, ਕਾਕੁਤਸਥ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਿੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।'
ਦਿਤਿਂ ਯਤ੍ਰ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਾਮੇਵਂ ਪਰਿਚਚਾਰ ਸਃ। ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
'ਇਥੇ, ਉਹ ਦਿਤੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਫਿਰਦੀ ਸੀ। ਤੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ—'
ਅਲਮ੍ਬੁषਾਯਾਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਤੇਨ ਚਾਸੀਦਿਹ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਿਸ਼ਾਲੇਤਿ ਪੁਰੀ ਕृਤਾ
'ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ; ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਈ।'
ਵਿਸ਼ਾਲਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਰਾਮ ਹੇਮਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਹੇਮਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਨਨ੍ਤਰਃ
'ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮਾ, ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਸੀ; ਹੇਮਚੰਦ੍ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸੁਚੰਦ੍ਰ ਹੋਇਆ।'
ਸੁਚਨ੍ਦ੍ਰਤਨਯੋ ਰਾਮ ਧੂਮ੍ਰਾਸ਼੍ਵ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ। ਧੂਮ੍ਰਾਸ਼੍ਵਤਨਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸृਞ੍ਜਯਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਸੁਚੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੂਮਰਾਸ਼ਵ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋਈ। ਧੂਮਰਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਹੋਇਆ।
ਸृਞ੍ਜਯਸ੍ਯ ਸੁਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸਹਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਵਃ ਸਹਦੇਵਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਸਾਹਦੇਵ ਸੀ। ਸਾਹਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ।
ਕੁਸ਼ਾਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸੋਮਦਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਸੋਮਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਕੁਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਮਦੱਤ ਸੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਸੋਮਦੱਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਕੁਤਸਥ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੇष ਪੁਰੀਮਿਮਾਮ੍। ਆਵਸਤ੍ ਪਰਮਪ੍ਰਖ੍ਯਃ ਸੁਮਤਿਰ੍ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਜਯਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਅਜੈਯ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਮਤੀ ਹੈ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈਸ਼ਾਲਿਕਾ ਨृਪਾਃ। ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਃ ਸੁਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਚੰਗੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਇਹਾਦ੍ਯ ਰਜਨੀਮੇਕਾਂ ਸੁਖਂ ਸ੍ਵਪ੍ਸ੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਜਨਕਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਰਾਤ ਇੱਕ ਰਾਤ ਲਈ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਾਂ। ਕੱਲ੍ਹ ਸਵੇਰੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਜਨਕ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।
ਸੁਮਤਿਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤੇਜਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮੁਪਾਗਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਰਵਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਸੁਮਤੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਪੂਜਾਂ ਚ ਪਰਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੋਪਾਧ੍ਯਾਯਃ ਸਬਾਨ੍ਧਵਃ। ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਧਨ੍ਯੋऽਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਵਿषਯਂ ਮੁਨੇ। ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚੈਵ ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਨ੍ਯਤਰੋ ਮਮ
ਮੈਂ ਧਨਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨਹੀਂ।
thumb|ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦਾ ਅਠਚਾਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਤ੍ਰ ਪਰਸ੍ਪਰਸਮਾਗਮੇ। ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਸੁਮਤਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍
ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਇਮੌ ਕੁਮਾਰੌ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮੌ। ਗਜਸਿਂਹਗਤੀ ਵੀਰੌ ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਵृषਭੋਪਮੌ
ਤੁਸੀਂ ਧਨਿਆ ਹੋਵੋ—ਇਹ ਦੋ ਨੌਜਵਾਨ ਕੌਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਹਾਥੀ ਤੇ ਸਿੰਘ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਹਨ, ਤੇ ਬਾਘ ਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ?
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੌ ਖਡ੍ਗਤੂਣਿਧਨੁਰ੍ਧਰੌ। ਅਸ਼੍ਵਿਨਾਵਿਵ ਰੂਪੇਣ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਯੌਵਨੌ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਵੱਡੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤਲਵਾਰ, ਤੂਣੀ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਹ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਪੂਰੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜੇ ਹਨ, ਸੋਹਣੇ ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਵਰਗੇ।
ਯਦृਚ੍ਛਯੈਵ ਗਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਦੇਵਲੋਕਾਦਿਵਾਮਰੌ। ਕਥਂ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਮੁਨੇ
ਉਹ ਇੱਥੇ ਯਾਦ-ਯਾਦ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਅਮਰ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਆਏ, ਕਿਸ ਲਈ ਆਏ, ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
ਭੂषਯਨ੍ਤਾਵਿਮਂ ਦੇਸ਼ਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਵਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਸਦृਸ਼ੌ ਪ੍ਰਮਾਣੇਙ੍ਗਿਤਚੇष੍ਟਿਤੈਃ
ਇਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅੰਬਰ ਨੂੰ ਸੋਹਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਕਾਰ, ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਹਲਚਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਰਗੇ ਹਨ।
ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਚ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਦੁਰ੍ਗਮੇ ਪਥਿ। ਵਰਾਯੁਧਧਰੌ ਵੀਰੌ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਇਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਕਠਿਨ ਰਾਹ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹਨ? ਮੈਂ ਸੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍। ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਂ ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਵਧਂ ਯਥਾ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪਰਮਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ—ਸਿੱਧਾਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ।
ਅਤਿਥੀ ਪਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਪੁਤ੍ਰੌ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਤੌ। ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਵਿਧਿਵਤ੍ ਸਤ੍ਕਾਰਾਰ੍ਹੌ ਮਹਾਬਲੌ
ਉਸ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨ, ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪਰਮਸਤ੍ਕਾਰਂ ਸੁਮਤੇਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਘਵੌ। ਉष੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਨਿਸ਼ਾਮੇਕਾਂ ਜਗ੍ਮਤੁਰ੍ਮਿਥਿਲਾਂ ਤਤਃ
ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਵਧੀਆ ਮਿਹਮਾਨੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਮਿਥਿਲਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਨਕਸ੍ਯ ਪੁਰੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍। ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤੋ ਮਿਥਿਲਾਂ ਸਮਪੂਜਯਨ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਜਨਕ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇਖੀ, ਉਹ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ' ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਮਿਥਿਲੋਪਵਨੇ ਤਤ੍ਰ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਦृਸ਼੍ਯ ਰਾਘਵਃ। ਪੁਰਾਣਂ ਨਿਰ੍ਜਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ, ਸੁੰਨ, ਪਰ ਮਨਮੋਹਣ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਇਦਮਾਸ਼੍ਰਮਸਂਕਾਸ਼ਂ ਕਿਂ ਨ੍ਵਿਦਂ ਮੁਨਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍। ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਗਵਨ੍ ਕਸ੍ਯਾਯਂ ਪੂਰ੍ਵ ਆਸ਼੍ਰਮਃ
ਭਗਵਾਨ, ਇਹ ਥਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹਨ? ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਕਿਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ?