thumb|ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸੀਤਾਯਾ ਭਾषਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਰਾਘਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇਦਮੁਕ੍ਤਵਤੀ ਦੇਵੀ ਜਾਨਕੀ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਮਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਜਾਨਕੀ ਨੇ, ਹੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
ਸੁਖਸੁਪ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਾਨਕੀ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਥਿਤਾ। ਵਾਯਸਃ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਾਗੀ। ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਚ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ੍ਯਙ੍ਕੇ ਭਰਤਾਗ੍ਰਜ। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਕਿਲ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸ ਦੇਵ੍ਯਾ ਜਨਯਤਿ ਵ੍ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਭृਸ਼ਂ ਕਿਲ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬੋਧਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤੇਨ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਖਮ ਕਰ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥੜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗ ਗਿਆ।
ਵਾਯਸੇਨ ਚ ਤੇਨੈਵਂ ਸਤਤਂ ਬਾਧ੍ਯਮਾਨਯਾ। ਬੋਧਿਤਃ ਕਿਲ ਦੇਵ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸੁਖਸੁਪ੍ਤਃ ਪਰਂਤਪ
ਉਹ ਕਾਂ, ਜੋ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਾਰਿਤਾਂ ਚ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ। ਆਸ਼ੀਵਿष ਇਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਮੂਚਿਵਾਨ੍
ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮੀ ਦੇਖਿਆ, ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਨਖਾਗ੍ਰੈਃ ਕੇਨ ਤੇ ਭੀਰੁ ਦਾਰਿਤਂ ਵੈ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਮ੍। ਕਃ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਸਰੋषੇਣ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭੋਗਿਨਾ
ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮ ਹੋਇਆ? ਕੌਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਸਹਸਾ ਵਾਯਸਂ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਥਾਃ। ਨਖੈਃ ਸਰੁਧਿਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ੍ਤਾਮੇਵਾਭਿਮੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਅਚਾਨਕ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥੜੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ।
ਸੁਤਃ ਕਿਲ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯਸਃ ਪਤਤਾਂ ਵਰਃ। ਧਰਾਨ੍ਤਰਗਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਵਨਸ੍ਯ ਗਤੌ ਸਮਃ
ਉਹ ਕਾਂ, ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕੋਪਸਂਵਰ੍ਤਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਵਾਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਧਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਂ ਮਤਿਂ ਮਤਿਮਤਾਂ ਵਰ
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੂੰ, ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਠੋਰ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਦਰ੍ਭਸਂਸ੍ਤਰਾਦ੍ ਗृਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨ੍ਯਯੋਜਯਃ। ਸ ਦੀਪ੍ਤ ਇਵ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰ੍ਜਜ੍ਵਾਲਾਭਿਮੁਖਂ ਖਗਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖੀ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦਰ੍ਭਂ ਤਂ ਵਾਯਸਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਯਸਂ ਦੀਪ੍ਤਃ ਸ ਦਰ੍ਭੋऽਨੁਜਗਾਮ ਹ
ਤੂੰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟੀ; ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦੀ ਪੱਤੀ ਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਭੀਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਵਾਯਸਃ। ਤ੍ਰੀਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਰਿਂਦਮ। ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਨਿਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਤੂੰ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਧਾਰ੍ਹਮਪਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਕृਪਯਾ ਪਰਿਪਾਲਯਃ। ਮੋਘਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤੁਮਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਘਵ
ਕਾਕੁਤਸਥ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਰਾਘਵ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਛੱਡਿਆ ਅਸਤਰ ਮੁਕਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਭਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕਾਕਸ੍ਯ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਰਾਮ ਤ੍ਵਾਂ ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ
ਤੂੰ ਉਸ ਕਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਤੇ ਉਹ, ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕਾਕਃ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍। ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਞ੍ਛੀਲਵਾਨਪਿ
ਫਿਰ, ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਚਰਿਤਰਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ—
ਕਿਮਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ਃਸੁ ਨ ਯੋਜਯਸਿ ਰਾਘਵ। ਨ ਦਾਨਵਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨਾਸੁਰਾ ਨ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ
ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਸਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ? ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—
ਤਵ ਰਾਮ ਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਤਿਸਮਾਸਿਤੁਮ੍। ਤਵ ਵੀਰ੍ਯਵਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਯਿ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਃ
ਰਾਮ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ; ਜੇ, ਵਿਰਲੇ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਹਿਜਕ ਹੈ—
ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸੁਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਹਨ੍ਯਤਾਂ ਯੁਧਿ ਰਾਵਣਃ। ਭ੍ਰਾਤੁਰਾਦੇਸ਼ਮਾਜ੍ਞਾਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾ ਪਰਂਤਪਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਈ ਹੋਈ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦੇਵੇ।
ਸ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਨਰਵਰੋ ਨ ਮਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਰਾਘਵਃ। ਸ਼ਕ੍ਤੌ ਤੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਵਾਯ੍ਵਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸੌ
ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਘਵ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦਾ? ਉਹ ਦੋ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षੌ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਮਾਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ਤਃ। ਮਮੈਵ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕਿਂਚਿਨ੍ਮਹਦਸ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਜੈਯ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ? ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਮਰ੍ਥੌ ਸਹਿਤੌ ਯਨ੍ਮਾਂ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤੇ ਪਰਂਤਪੌ। ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਰੁਣਂ ਸਾਧੁਭਾषਿਤਮ੍
ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾਉਂਦੇ, ਜਦ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਤੇ ਸਚੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਨ?
ਪੁਨਰਪ੍ਯਹਮਾਰ੍ਯਾਂ ਤਾਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਮ੍। ਤ੍ਵਚ੍ਛੋਕਵਿਮੁਖੋ ਰਾਮੋ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇ ਸ਼ਪੇ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਸ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ: 'ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਸਾਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਰਾਮੇ ਦੁਃਖਾਭਿਭੂਤੇ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪਰਿਤਪ੍ਯਤੇ। ਕਥਂਚਿਦ੍ ਭਵਤੀ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਾਲਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚਿਤੁਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਮੁਹੂਰ੍ਤੇ ਦੁਃਖਾਨਾਮਨ੍ਤਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਤਾਵੁਭੌ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ ਪਰਂਤਪੌ
ਇਸੇ ਵੇਲੇ, ਸੁੰਦਰੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਵੇਖੇਗੀ। ਉਹ ਦੋ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ, ਰਾਜਪੁੱਤਰ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ—
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕृਤੋਤ੍ਸਾਹੌ ਲਙ੍ਕਾਂ ਭਸ੍ਮੀਕਰਿष੍ਯਤਃ। ਹਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮਰੇ ਰੌਦ੍ਰਂ ਰਾਵਣਂ ਸਹਬਾਨ੍ਧਵਮ੍
ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦੇਣਗੇ; ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
ਰਾਘਵਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸ੍ਵਪੁਰੀਂ ਨਯਿਤਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਯਤ੍ ਤੁ ਰਾਮੋ ਵਿਜਾਨੀਯਾਦਭਿਜ੍ਞਾਨਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ
ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਰਾਘਵ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ, ਨਿਰਪਾਪ ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵੇ।