ਇਮਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਣਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਥਾ ਤਾਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਅਦ੍ਯਾਸ੍ਮ੍ਯਵਗਤਃ ਸੌਮ੍ਯ ਵੈਦੇਹਸ੍ਯ ਤਥਾ ਵਿਭੋਃ
ਇਸ ਵਧੀਆ ਮਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਅੱਜ, ਹੇ ਸੁਮੀਤ੍ਰਾ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਦੇਹ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਅਯਂ ਹਿ ਸ਼ੋਭਤੇ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਮੇ ਮਣਿਃ। ਅਦ੍ਯਾਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਂ ਤਾਮਿਵ ਚਿਨ੍ਤਯੇ
ਇਹ ਮਣੀ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ, ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ।
ਕਿਮਾਹ ਸੀਤਾ ਵੈਦੇਹੀ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੌਮ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਪਰਾਸੁਮਿਵ ਤੋਯੇਨ ਸਿਞ੍ਚਨ੍ਤੀ ਵਾਕ੍ਯਵਾਰਿਣਾ
ਹੇ ਸੁਮੀਤ੍ਰਾ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਦੱਸ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕੀ ਆਖਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਬੋਲ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਤਲਵਾਰ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ।
ਇਤਸ੍ਤੁ ਕਿਂ ਦੁਃਖਤਰਂ ਯਦਿਮਂ ਵਾਰਿਸਮ੍ਭਵਮ੍। ਮਣਿਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵੈਦੇਹੀਮਾਗਤਾਂ ਵਿਨਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਸੁਮੀਤ੍ਰਾ, ਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਣੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਪਰ ਵੈਦੇਹੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ ਵੈਦੇਹੀ ਯਦਿ ਮਾਸਂ ਧਰਿष੍ਯਤਿ। ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੀਰ ਨ ਜੀਵੇਯਂ ਵਿਨਾ ਤਾਮਸਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਮ੍
ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਸਹਿ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਬਾ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਪਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਕਾਲੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜੀ ਸਕਦਾ।
ਨਯ ਮਾਮਪਿ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਯਤ੍ਰ ਦृष੍ਟਾ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਨ ਤਿष੍ਠੇਯਂ ਕ੍ਸ਼ਣਮਪਿ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮੁਪਲਭ੍ਯ ਚ
ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਚਲੋ ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਸੀ। ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਖਬਰ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਕਥਂ ਸਾ ਮਮ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਭੀਰੁਭੀਰੁਃ ਸਤੀ ਤਦਾ। ਭਯਾਵਹਾਨਾਂ ਘੋਰਾਣਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਡਰਪੋਕ ਪਤਨੀ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਰਦਸ੍ਤਿਮਿਰੋਨ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਨੂਨਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵਾਮ੍ਬੁਦੈਃ। ਆਵृਤੋ ਵਦਨਂ ਤਸ੍ਯਾ ਨ ਵਿਰਾਜਤਿ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਚੰਦਰਾ ਅੰਧਕਾਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚਮਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਕਿਮਾਹ ਸੀਤਾ ਹਨੁਮਂਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ। ਏਤੇਨ ਖਲੁ ਜੀਵਿष੍ਯੇ ਭੇषਜੇਨਾਤੁਰੋ ਯਥਾ
ਹਨੂਮਾਨ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ ਸੀਤਾ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਜੀਉਂਦਾ ਰਹਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਰੋਗੀ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਧੁਰਾ ਮਧੁਰਾਲਾਪਾ ਕਿਮਾਹ ਮਮ ਭਾਮਿਨੀ। ਮਦ੍ਵਿਹੀਨਾ ਵਰਾਰੋਹਾ ਹਨੁਮਨ੍ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮੇ। ਦੁਃਖਾਦ੍ ਦੁਃਖਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਥਂ ਜੀਵਤਿ ਜਾਨਕੀ
ਮੇਰੀ ਚਮਕਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਹਨੂਮਾਨ? ਦੱਸੋ, ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਕੇ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਰਹੀ ਹੈ?
thumb|ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦਾ ਸਤਾਹਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਰਾਘਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸੀਤਾਯਾ ਭਾषਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ ਰਾਘਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇਦਮੁਕ੍ਤਵਤੀ ਦੇਵੀ ਜਾਨਕੀ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ। ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਮਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟੇ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਜਾਨਕੀ ਨੇ, ਹੇ ਮਰਦਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਅਤੇ ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ।
ਸੁਖਸੁਪ੍ਤਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਜਾਨਕੀ ਪੂਰ੍ਵਮੁਤ੍ਥਿਤਾ। ਵਾਯਸਃ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਮ੍
ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਾਗੀ। ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਕਾਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਚ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ੍ਯਙ੍ਕੇ ਭਰਤਾਗ੍ਰਜ। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਕਿਲ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਸ ਦੇਵ੍ਯਾ ਜਨਯਤਿ ਵ੍ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਹੇ ਭਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਪੰਛੀ ਨੇ ਮੁੜ ਕੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਭृਸ਼ਂ ਕਿਲ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਬੋਧਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ੋਣਿਤੇਨ ਸਮੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਕਾਂ ਮੁੜ ਆਇਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਖਮ ਕਰ ਗਿਆ। ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥੜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਜਾਗ ਗਿਆ।
ਵਾਯਸੇਨ ਚ ਤੇਨੈਵਂ ਸਤਤਂ ਬਾਧ੍ਯਮਾਨਯਾ। ਬੋਧਿਤਃ ਕਿਲ ਦੇਵ੍ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਸੁਖਸੁਪ੍ਤਃ ਪਰਂਤਪ
ਉਹ ਕਾਂ, ਜੋ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਤੰਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਜਾਗਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦਾਰਿਤਾਂ ਚ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ। ਆਸ਼ੀਵਿष ਇਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਮੂਚਿਵਾਨ੍
ਜਦ ਤੂੰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮੀ ਦੇਖਿਆ, ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਨਖਾਗ੍ਰੈਃ ਕੇਨ ਤੇ ਭੀਰੁ ਦਾਰਿਤਂ ਵੈ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਮ੍। ਕਃ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਸਰੋषੇਣ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭੋਗਿਨਾ
ਹੇ ਡਰਪੋਕ, ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਨਖਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਵਿਚ ਜਖਮ ਹੋਇਆ? ਕੌਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਪੰਜ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਸਹਸਾ ਵਾਯਸਂ ਸਮੁਦੈਕ੍ਸ਼ਥਾਃ। ਨਖੈਃ ਸਰੁਧਿਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਸ੍ਤਾਮੇਵਾਭਿਮੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਅਚਾਨਕ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਨਖਾਂ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲੱਥੜੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ।
ਸੁਤਃ ਕਿਲ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯਸਃ ਪਤਤਾਂ ਵਰਃ। ਧਰਾਨ੍ਤਰਗਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਵਨਸ੍ਯ ਗਤੌ ਸਮਃ
ਉਹ ਕਾਂ, ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕੋਪਸਂਵਰ੍ਤਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਵਾਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਧਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾਂ ਮਤਿਂ ਮਤਿਮਤਾਂ ਵਰ
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤੂੰ, ਬੁਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਕਠੋਰ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਸ ਦਰ੍ਭਸਂਸ੍ਤਰਾਦ੍ ਗृਹ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨ੍ਯਯੋਜਯਃ। ਸ ਦੀਪ੍ਤ ਇਵ ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰ੍ਜਜ੍ਵਾਲਾਭਿਮੁਖਂ ਖਗਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਹ ਪੰਛੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦੀ ਹੋਈ ਦਿਖੀ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਂ ਚਿਕ੍ਸ਼ੇਪ ਦਰ੍ਭਂ ਤਂ ਵਾਯਸਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਤਤਸ੍ਤੁ ਵਾਯਸਂ ਦੀਪ੍ਤਃ ਸ ਦਰ੍ਭੋऽਨੁਜਗਾਮ ਹ
ਤੂੰ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਘਾਸ ਦੀ ਪੱਤੀ ਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟੀ; ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਕਦੀ ਪੱਤੀ ਕਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਭੀਤੈਸ਼੍ਚ ਸਮ੍ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸੁਰੈਃ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਵਾਯਸਃ। ਤ੍ਰੀਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤ੍ਰਾਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ; ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਪਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਪੁਨਰਪ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਤ੍ਸਕਾਸ਼ਮਰਿਂਦਮ। ਤ੍ਵਂ ਤਂ ਨਿਪਤਿਤਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਰਣ੍ਯਃ ਸ਼ਰਣਾਗਤਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਤੂੰ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਧਾਰ੍ਹਮਪਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਕृਪਯਾ ਪਰਿਪਾਲਯਃ। ਮੋਘਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤੁਮਿਤ੍ਯੇਵ ਰਾਘਵ
ਕਾਕੁਤਸਥ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਤੂੰ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਰਾਘਵ, ਇਕ ਵਾਰੀ ਛੱਡਿਆ ਅਸਤਰ ਮੁਕਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਭਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿ ਕਾਕਸ੍ਯ ਹਿਨਸ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਰਾਮ ਤ੍ਵਾਂ ਸ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ
ਤੂੰ ਉਸ ਕਾਂ ਦੀ ਸੱਜੀ ਅੱਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਤੇ ਉਹ, ਰਾਮ, ਤੇਰੇ ਤੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸृष੍ਟਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਕਾਕਃ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦੇ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍। ਏਵਮਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਞ੍ਛੀਲਵਾਨਪਿ
ਫਿਰ, ਛੱਡਿਆ ਹੋਇਆ ਕਾਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਚਰਿਤਰਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ—
ਕਿਮਰ੍ਥਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ਃਸੁ ਨ ਯੋਜਯਸਿ ਰਾਘਵ। ਨ ਦਾਨਵਾ ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਨਾਸੁਰਾ ਨ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ
ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਰਾਖਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਅਸਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ? ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਅਸੁਰ, ਨਾ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—