ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹਂ ਚੈਤਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਕੈਰਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਨ ਮੇ ਮਧੁਵਨਂ ਹਨ੍ਯਾਦਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍
ਇਹ ਮਧੁਵਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਾਂਭਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਬਿਨਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ।
ਕੌਸਲ੍ਯਾ ਸੁਪ੍ਰਜਾ ਰਾਮ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਸੁਵ੍ਰਤ। ਦृष੍ਟਾ ਦੇਵੀ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਨ ਚਾਨ੍ਯੇਨ ਹਨੂਮਤਾ
ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਚੰਗੇ ਪੁੱਤ ਰਾਮ, ਹੌਸਲਾ ਰੱਖੋ, ਸੁਚੱਜੇ ਮਨ ਵਾਲੇ! ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਹੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਨਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਕਰ੍ਮਣੋ ਹੇਤੁਃ ਸਾਧਨੇऽਸ੍ਯ ਹਨੂਮਤਃ। ਹਨੂਮਤੀਹ ਸਿਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਮਤਿਸ਼੍ਚ ਮਤਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ। ਹਨੂਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮਝ ਹੈ।
ਵ੍ਯਵਸਾਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ੌਰ੍ਯਂ ਚ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ਯਤ੍ਰ ਨੇਤਾ ਸ੍ਯਾਦਙ੍ਗਦਸ਼੍ਚ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜਿੱਥੇ ਜਾਮਬਵਾਨ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਅੰਗਦ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਬਹਾਦਰੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਅਕਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਧਿष੍ਠਾਤਾ ਨ ਤਤ੍ਰ ਗਤਿਰਨ੍ਯਥਾ। ਮਾ ਭੂਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਮਿਤਵਿਕ੍ਰਮ
ਜਿੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਅਗਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦਾ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਦਿਲੇਰੀ ਵਾਲੇ।
ਯਦਾ ਹਿ ਦਰ੍ਪਿਤੋਦਗ੍ਰਾਃ ਸਂਗਤਾਃ ਕਾਨਨੌਕਸਃ। ਨੈषਾਮਕृਤਕਾਰ੍ਯਾਣਾਮੀਦृਸ਼ਃ ਸ੍ਯਾਦੁਪਕ੍ਰਮਃ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਮਾਣ ਨਾਲ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਾਪਸੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਵਨਭਙ੍ਗੇਨ ਜਾਨਾਮਿ ਮਧੂਨਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਚ। ਤਤਃ ਕਿਲਕਿਲਾਸ਼ਬ੍ਦਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵਾਸਨ੍ਨਮਮ੍ਬਰੇ
ਵਨ ਦੀ ਤਬਾਹੀ ਤੇ ਮਧੁ ਖਾਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਹਨੂਮਤ੍ਕਰ੍ਮਦृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਨਦਤਾਂ ਕਾਨਨੌਕਸਾਮ੍। ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਮੁਪਯਾਤਾਨਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕਥਯਤਾਮਿਵ
ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਦਂ ਤਂ ਕਪੀਨਾਂ ਕਪਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਆਯਤਾਞ੍ਚਿਤਲਾਙ੍ਗੂਲਃ ਸੋऽਭਵਦ੍ਹृष੍ਟਮਾਨਸਃ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉਹ ਗੂੰਜ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਲੰਮੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਨਿੜਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇऽਪਿ ਹਰਯੋ ਰਾਮਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਅਙ੍ਗਦਂ ਪੁਰਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਚ ਵਾਨਰਮ੍
ਉਹ ਵਾਨਰ ਵੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤੇऽਙ੍ਗਦਪ੍ਰਮੁਖਾ ਵੀਰਾਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਹਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਵਿਰਲੇ, ਅੰਗਦ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਾਨਰ ਰਾਜੇ ਤੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਤਤਃ। ਨਿਯਤਾਮਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਘਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਫਿਰ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਾ ਦੇਵੀਤਿ ਹਨੁਮਦ੍ਵਦਨਾਦਮृਤੋਪਮਮ੍। ਆਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਨਂ ਰਾਮੋ ਹਰ੍षਮਾਪ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ 'ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਗਿਆ' ਵਰਗਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਰ੍ਥਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜੇ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਂ ਬਹੁਮਾਨਾਦਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਚਾਈ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋਣ ਤੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਪਵਨ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਚ ਪਰਯੋਪੇਤੋ ਰਾਘਵਃ ਪਰਵੀਰਹਾ। ਬਹੁਮਾਨੇਨ ਮਹਤਾ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਤੇ ਰਾਘਵ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
thumb|ਪਞ੍ਚषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਸ਼ੈਲਂ ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਮ੍। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਰਾਮਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਚ ਮਹਾਬਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਏ, ਤੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਰਾਮ ਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਯੁਵਰਾਜਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ। ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮਥ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਯੁਵਰਾਜ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਰੋਧਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਸ਼੍ਚ ਤਰ੍ਜਨਮ੍। ਰਾਮੇ ਸਮਨੁਰਾਗਂ ਚ ਯਥਾ ਚ ਨਿਯਮਃ ਕृਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਡਰਾਊਣੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਂਨਿਧੌ। ਵੈਦੇਹੀਮਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਸ੍ਤੂਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਅੱਗੇ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕ੍ਵ ਸੀਤਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦੇਵੀ ਕਥਂ ਚ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤ ਵੈਦੇਹੀਂ ਪ੍ਰਤਿ ਵਾਨਰਾਃ
ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਵਾਨਰੋ, ਮੈਨੂੰ ਵੈਦੇਹੀ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਗਦਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਯੋ ਰਾਮਸਂਨਿਧੌ। ਚੋਦਯਨ੍ਤਿ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸੀਤਾਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਕੋਵਿਦਮ੍
ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਸਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਚਨਂ ਤੇषਾਂ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ। ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸੀਤਾਯੈ ਤਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
ਉਵਾਚ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞਃ ਸੀਤਾਯਾ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਯਥਾ। ਤਂ ਮਣਿਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: 'ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ, ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੀ ਚਮਕਦੀ ਮਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਮਾਯ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਲਙ੍ਘਯਿਤ੍ਵਾਹਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮਣੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਜੀ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: 'ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਜੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਕੇ ਗਿਆ।'
ਅਗਚ੍ਛਂ ਜਾਨਕੀਂ ਸੀਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੋ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਤਤ੍ਰ ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਨਗਰੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
'ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਤੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਲੰਕਾ ਨਾਂ ਦੀ ਇਕ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਾੜੇ ਰਾਵਣ ਦੀ ਹੈ।'
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਵਸਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਤਤ੍ਰ ਸੀਤਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਸਤੀ
'ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਉਹ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ।'
ਤ੍ਵਯਿ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀ ਰਾਮਾ ਰਾਮ ਮਨੋਰਥਮ੍। ਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਮਧ੍ਯੇ ਤਰ੍ਜ੍ਯਮਾਨਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
'ਉਹ ਸਿਰਫ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਸ ਰੱਖ ਕੇ ਜੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਰਾਮ ਜੀ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਡਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖਿਆ।'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਰ੍ਵਿਰੂਪਾਭੀ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨੇ। ਦੁਃਖਮਾਪਦ੍ਯਤੇ ਦੇਵੀ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਸੁਖੋਚਿਤਾ
'ਕੁਰੂਪ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਰਹੀ ਹੈ।'
ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰੇ ਰੁਦ੍ਧਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਃ ਸੁਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਏਕਵੇਣੀਧਰਾ ਦੀਨਾ ਤ੍ਵਯਿ ਚਿਨ੍ਤਾਪਰਾਯਣਾ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕੈਦ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੀ ਹੋਈ, ਇਕ ਚੁੱਟੀ ਚੋਟੀ ਕਰਕੇ, ਉਦਾਸ, ਤੇਰਾ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।