ਧਨ੍ਯਾਃ ਖਲੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕੋਪਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍। ਨਿਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦੀਪ੍ਤਮਗ੍ਨਿਮਿਵਾਮ੍ਭਸਾ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਾਪਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ ਗੁਰੂਨਪਿ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰੁषਯਾ ਵਾਚਾ ਨਰਃ ਸਾਧੂਨਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਬੈਠਦਾ? ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੜਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚ੍ਯਾਵਾਚ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਨਾਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਾਵਾਚ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੇ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੈਵ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਬਰ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਮਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਂ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸੀਤਾਮਗ੍ਨਿਦਂ ਸ੍ਵਾਮਿਘਾਤਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮੂਰਖ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਿ ਦਗ੍ਧਾ ਤ੍ਵਿਯਂ ਸਰ੍ਵਾ ਨੂਨਮਾਰ੍ਯਾਪਿ ਜਾਨਕੀ। ਦਗ੍ਧਾ ਤੇਨ ਮਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਹਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮਜਾਨਤਾ
ਜੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਨਗਰ ਸੜ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਜਾਨਕੀ ਜੀ ਵੀ ਸੜ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਅੰਜਾਮ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਰ੍ਥਮਯਮਾਰਮ੍ਭਸ੍ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਵਸਾਦਿਤਮ੍। ਮਯਾ ਹਿ ਦਹਤਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਨ ਸੀਤਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇਹ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਈषਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕृਤਮਾਸੀਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਾਭਿਭੂਤੇਨ ਮਯਾ ਮੂਲਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕृਤਃ
ਇਹ ਕੰਮ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਨष੍ਟਾ ਜਾਨਕੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨ ਹ੍ਯਦਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮੀਕृਤਾ ਪੁਰੀ
ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਜੀ ਖੋ ਗਈ ਹੈ—ਲੰਕਾ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਅਣਸੜਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ; ਸਾਰੀ ਨਗਰ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦਿ ਤਦ੍ਵਿਹਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍। ਇਹੈਵ ਪ੍ਰਾਣਸਂਨ੍ਯਾਸੋ ਮਮਾਪਿ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ, ਇੱਥੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਮਗ੍ਨੌ ਨਿਪਤਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਆਹੋਸ੍ਵਿਦ੍ ਵਡਵਾਮੁਖੇ। ਸ਼ਰੀਰਮਿਹ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਦਦ੍ਮਿ ਸਾਗਰਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਕੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ? ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂ?
ਕਥਂ ਨੁ ਜੀਵਤਾ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਤੌ ਵਾ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੌ ਕਾਰ੍ਯਸਰ੍ਵਸ੍ਵਘਾਤਿਨਾ
ਮੈਂ, ਜਿੰਦਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਹ ਦੋ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਬੈਠਾ?
ਮਯਾ ਖਲੁ ਤਦੇਵੇਦਂ ਰੋषਦੋषਾਤ੍ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਪਿਤ੍ਵਮਨਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਥਿਰਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਰਾਜਸਂ ਭਾਵਮਨੀਸ਼ਮਨਵਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਈਸ਼੍ਵਰੇਣਾਪਿ ਯਦ੍ ਰਾਗਾਨ੍ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਇਹ ਰਾਜਸੀ, ਬੇਕਾਬੂ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਵੀ, ਰਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਵਿਨष੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਸੀਤਾਯਾਂ ਤਾਵੁਭੌ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਃ। ਤਯੋਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਬਨ੍ਧੁਰ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਖੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਏਤਦੇਵ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਃ। ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਹਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ, ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕੇਗਾ?
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ੇ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਗਤੇ ਨਾਸ਼ਮਸਂਸ਼ਯਮ੍। ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਪੀਡਿਤਾਃ
ਜਦ ਧਰਮਵਾਨ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਤਦਹਂ ਭਾਗ੍ਯਰਹਿਤੋ ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਰੋषਦੋषਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਭਾਗ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯੁਪਪੇਦਿਰੇ। ਪੂਰ੍ਵਮਪ੍ਯੁਪਲਬ੍ਧਾਨਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪੁਨਰਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਕੁਨ ਦਿਸੇ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਫਿਰ ਸਿੱਧਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਥ ਵਾ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਨ ਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਨਾਗ੍ਨਿਰਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਣੀ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਅੱਗ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ।
ਨਹਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾਮਮਿਤਤੇਜਸਃ। ਸ੍ਵਚਰਿਤ੍ਰਾਭਿਗੁਪ੍ਤਾਂ ਤਾਂ ਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਤਿ ਪਾਵਕਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਅਤੁਟ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਰਿਤਰ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।
ਨੂਨਂ ਰਾਮਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਸੁਕृਤੇਨ ਚ। ਯਨ੍ਮਾਂ ਦਹਨਕਰ੍ਮਾਯਂ ਨਾਦਹਦ੍ਧਵ੍ਯਵਾਹਨਃ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੇ ਵਿਦੇਹੀ ਜੀ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਾੜਨ ਲਈ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਸਾੜ ਨਹੀਂ ਸਕੀ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਂ ਭਰਤਾਦੀਨਾਂ ਭ੍ਰਾਤॄਣਾਂ ਦੇਵਤਾ ਚ ਯਾ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਮਨਃਕਾਨ੍ਤਾ ਸਾ ਕਥਂ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤੇ ਭਰਤ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਟ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਯਦ੍ ਵਾ ਦਹਨਕਰ੍ਮਾਯਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਭੁਰਵ੍ਯਯਃ। ਨ ਮੇ ਦਹਤਿ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਕਥਮਾਰ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੇ ਇਹ ਅੱਗ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਅਟੱਲ ਤੇ ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜਦੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਵਿਸ੍ਮਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਹਿਰਣ੍ਯਨਾਭਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰ੍ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਉਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਵਾਲੀ ਨਾਭ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਪਸਾ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਅਨਨ੍ਯਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਭਰ੍ਤਰਿ। ਅਸੌ ਵਿਨਿਰ੍ਦਹੇਦਗ੍ਨਿਂ ਨ ਤਾਮਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਤਪ, ਸੱਚੀ ਬਾਤ ਤੇ ਪਤੀ ਲਈ ਨਿੱਘਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਾੜੇਗੀ।
ਸ ਤਥਾ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚਾਰਣਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਨਿੱਘੀ ਲਗਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਚਾਰਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
ਅਹੋ ਖਲੁ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਦੁਰ੍ਵਿਗਾਹਂ ਹਨੂਮਤਾ। ਅਗ੍ਨਿਂ ਵਿਸृਜਤਾ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਭੀਮਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸਦ੍ਮਨਿ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਔਖਾ ਹੈ—ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੀਖੀ ਅੱਗ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਤਰਕ੍ਸ਼ਃਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਸਮਾਕੁਲਾ। ਜਨਕੋਲਾਹਲਾਧ੍ਮਾਤਾ ਕ੍ਰਨ੍ਦਨ੍ਤੀਵਾਦ੍ਰਿਕਨ੍ਦਰੈਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਭਰ ਗਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਰੋਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
ਦਗ੍ਧੇਯਂ ਨਗਰੀ ਲਙ੍ਕਾ ਸਾਟ੍ਟਪ੍ਰਾਕਾਰਤੋਰਣਾ। ਜਾਨਕੀ ਨ ਚ ਦਗ੍ਧੇਤਿ ਵਿਸ੍ਮਯੋऽਦ੍ਭੁਤ ਏਵ ਨਃ
ਇਹ ਲੰਕਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਿਲੇ, ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਦਰਵਾਜੇ ਸਾੜੇ ਗਏ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਨਹੀਂ ਸਾੜੀ ਗਈ—ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਾਕਈ ਅਜੋਬਾ ਹੈ।