ਤਤਸ੍ਤੁ ਤਂ ਵਾਨਰਵੀਰਮੁਖ੍ਯਂ ਮਹਾਬਲਂ ਮਾਰੁਤਤੁਲ੍ਯਵੇਗਮ੍। ਮਹਾਮਤਿਂ ਵਾਯੁਸੁਤਂ ਵਰਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰਤੁष੍ਟੁਵੁਰ੍ਦੇਵਗਣਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਉਸ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤਵਾਨ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਧਰਪਨ੍ਨਗਾਸ਼੍ਚ। ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਹਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਮਤੁਲ੍ਯਰੂਪਾਮ੍
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਵਿਦਿਆਧਰ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਜੀਵ, ਸਭ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
ਭਙ੍ਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਂ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਸਂਯੁਗੇ। ਦਗ੍ਧ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਪੁਰੀਂ ਭੀਮਾਂ ਰਰਾਜ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਜੰਗਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੰਕਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਚਮਕ ਉਠਿਆ।
ਗृਹਾਗ੍ਰ੍ਯਸ਼ृਙ੍ਗਾਗ੍ਰਤਲੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਵਾਨਰਰਾਜਸਿਂਹਃ। ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਲਾਙ੍ਗੂਲਕृਤਾਰ੍ਚਿਮਾਲੀ ਵ੍ਯਰਾਜਤਾਦਿਤ੍ਯ ਇਵਾਰ੍ਚਿਮਾਲੀ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲ ਦੀ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਖੜਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੱਦ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਐਵੇਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਲਙ੍ਕਾਂ ਸਮਸ੍ਤਾਂ ਸਮ੍ਪੀਡ੍ਯ ਲਾਙ੍ਗੂਲਾਗ੍ਨਿਂ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਨਿਰ੍ਵਾਪਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਸਮੁਦ੍ਰੇ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਸਾਰੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਲੱਦ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੁਝਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਪਰਮਰ੍षਯਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਪ੍ਰਦਗ੍ਧਾਂ ਤਾਂ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦੋਂ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਐਸੇ ਸਾੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍। ਕਾਲਾਗ੍ਨਿਰਿਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਤਤ੍ਰਸੁਃ
ਜਦੋਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਹਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਤਾਂ ਕਾਲ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ।'
thumb|ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਰਗ।
ਸਂਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਾਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਅਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਹਨੁਮਾਁਲ੍ਲਙ੍ਕਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਾਨਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਭੂਤ੍ ਸੁਮਹਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਸਃ ਕੁਤ੍ਸਾ ਚਾਤ੍ਮਨ੍ਯਜਾਯਤ। ਲਙ੍ਕਾਂ ਪ੍ਰਦਹਤਾ ਕਰ੍ਮ ਕਿਂਸ੍ਵਿਤ੍ ਕृਤਮਿਦਂ ਮਯਾ
ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਆ ਗਈ: 'ਮੈਂ ਲੰਕਾ ਸਾੜ ਕੇ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ?'
ਧਨ੍ਯਾਃ ਖਲੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਕੋਪਮੁਤ੍ਥਿਤਮ੍। ਨਿਰੁਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਦੀਪ੍ਤਮਗ੍ਨਿਮਿਵਾਮ੍ਭਸਾ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਧੰਨ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੁਝਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਾਪਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ ਕਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ ਗੁਰੂਨਪਿ। ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਪਰੁषਯਾ ਵਾਚਾ ਨਰਃ ਸਾਧੂਨਧਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰ ਬੈਠਦਾ? ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕੜਵੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਚ੍ਯਾਵਾਚ੍ਯਂ ਪ੍ਰਕੁਪਿਤੋ ਨ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਨਾਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਤਿ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਨਾਵਾਚ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਕੀ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ; ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਜੋ ਨਾ ਕਹਿ ਸਕੇ।
ਯਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤਿਤਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯੈਵ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ। ਯਥੋਰਗਸ੍ਤ੍ਵਚਂ ਜੀਰ੍ਣਾਂ ਸ ਵੈ ਪੁਰੁष ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੜ੍ਹਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਸਬਰ ਨਾਲ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਮਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰ੍ਲਜ੍ਜਂ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਮ੍। ਅਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਂ ਸੀਤਾਮਗ੍ਨਿਦਂ ਸ੍ਵਾਮਿਘਾਤਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਮੂਰਖ, ਬੇਸ਼ਰਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਦਿ ਦਗ੍ਧਾ ਤ੍ਵਿਯਂ ਸਰ੍ਵਾ ਨੂਨਮਾਰ੍ਯਾਪਿ ਜਾਨਕੀ। ਦਗ੍ਧਾ ਤੇਨ ਮਯਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਹਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮਜਾਨਤਾ
ਜੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਨਗਰ ਸੜ ਗਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਜਾਨਕੀ ਜੀ ਵੀ ਸੜ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ; ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ, ਜੋ ਅੰਜਾਮ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।
ਯਦਰ੍ਥਮਯਮਾਰਮ੍ਭਸ੍ਤਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਵਸਾਦਿਤਮ੍। ਮਯਾ ਹਿ ਦਹਤਾ ਲਙ੍ਕਾਂ ਨ ਸੀਤਾ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਇਹ ਯਤਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਈषਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕृਤਮਾਸੀਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਤਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਾਭਿਭੂਤੇਨ ਮਯਾ ਮੂਲਕ੍ਸ਼ਯਃ ਕृਤਃ
ਇਹ ਕੰਮ, ਭਾਵੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੜ੍ਹ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਵਿਨष੍ਟਾ ਜਾਨਕੀ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨ ਹ੍ਯਦਗ੍ਧਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਲਙ੍ਕਾਯਾਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮੀਕृਤਾ ਪੁਰੀ
ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜਾਨਕੀ ਜੀ ਖੋ ਗਈ ਹੈ—ਲੰਕਾ ਦਾ ਕੋਈ ਹਿੱਸਾ ਅਣਸੜਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ; ਸਾਰੀ ਨਗਰ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਯਦਿ ਤਦ੍ਵਿਹਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਿਪਰ੍ਯਯਾਤ੍। ਇਹੈਵ ਪ੍ਰਾਣਸਂਨ੍ਯਾਸੋ ਮਮਾਪਿ ਹ੍ਯਦ੍ਯ ਰੋਚਤੇ
ਜੇ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਜ, ਇੱਥੇ ਹੀ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਕਿਮਗ੍ਨੌ ਨਿਪਤਾਮ੍ਯਦ੍ਯ ਆਹੋਸ੍ਵਿਦ੍ ਵਡਵਾਮੁਖੇ। ਸ਼ਰੀਰਮਿਹ ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਦਦ੍ਮਿ ਸਾਗਰਵਾਸਿਨਾਮ੍
ਕੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਕੂਦ ਜਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ? ਜਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂ?
ਕਥਂ ਨੁ ਜੀਵਤਾ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਮਯਾ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ। ਤੌ ਵਾ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੌ ਕਾਰ੍ਯਸਰ੍ਵਸ੍ਵਘਾਤਿਨਾ
ਮੈਂ, ਜਿੰਦਾ ਰਹਿ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਹ ਦੋ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਾਂ, ਜਦ ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਬੈਠਾ?
ਮਯਾ ਖਲੁ ਤਦੇਵੇਦਂ ਰੋषਦੋषਾਤ੍ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਥਿਤਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਪਿਤ੍ਵਮਨਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੇਥਿਰਤਾ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਧਿਗਸ੍ਤੁ ਰਾਜਸਂ ਭਾਵਮਨੀਸ਼ਮਨਵਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਈਸ਼੍ਵਰੇਣਾਪਿ ਯਦ੍ ਰਾਗਾਨ੍ਮਯਾ ਸੀਤਾ ਨ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਇਹ ਰਾਜਸੀ, ਬੇਕਾਬੂ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਹੁਕਮ ਵਿਚ ਵੀ, ਰਾਗ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਵਿਨष੍ਟਾਯਾਂ ਤੁ ਸੀਤਾਯਾਂ ਤਾਵੁਭੌ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਃ। ਤਯੋਰ੍ਵਿਨਾਸ਼ੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਬਨ੍ਧੁਰ੍ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਸੀਤਾ ਜੀ ਖੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਏਤਦੇਵ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਰਤੋ ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਃ। ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਹਸ਼ਤ੍ਰੁਘ੍ਨਃ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤੁਮ੍
ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਹੈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ, ਕਿਵੇਂ ਜੀ ਸਕੇਗਾ?
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ੇ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠੇ ਗਤੇ ਨਾਸ਼ਮਸਂਸ਼ਯਮ੍। ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ਼ੋਕਸਂਤਾਪਪੀਡਿਤਾਃ
ਜਦ ਧਰਮਵਾਨ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
ਤਦਹਂ ਭਾਗ੍ਯਰਹਿਤੋ ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਰੋषਦੋषਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਲੋਕਵਿਨਾਸ਼ਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਭਾਗ ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨ੍ਯੁਪਪੇਦਿਰੇ। ਪੂਰ੍ਵਮਪ੍ਯੁਪਲਬ੍ਧਾਨਿ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪੁਨਰਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸ਼ਕੁਨ ਦਿਸੇ; ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵੇਖੇ ਸਨ, ਉਹ ਹੁਣ ਫਿਰ ਸਿੱਧਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਥ ਵਾ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ੍ਵੇਨ ਤੇਜਸਾ। ਨ ਨਸ਼ਿष੍ਯਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੀ ਨਾਗ੍ਨਿਰਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਣੀ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਅੱਗ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ।