thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਹੁਣ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦੇ ਤਿਰਪੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਦੇਸ਼ਕਾਲਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮ੍ਯਗੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਭਵਤਾ ਦੂਤਵਧ੍ਯਾ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾ। ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤੁ ਵਧਾਯਾਨ੍ਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਠੀਕ ਹੈ—ਦੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਇਹਦੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਪੀਨਾਂ ਕਿਲ ਲਾਙ੍ਗੂਲਮਿष੍ਟਂ ਭਵਤਿ ਭੂषਣਮ੍। ਤਦਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤੇਨ ਦਗ੍ਧੇਨ ਗਚ੍ਛਤੁ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਲਾਓ, ਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਜਾਵੇ।
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਮੁਂ ਦੀਨਮਙ੍ਗਵੈਰੂਪ੍ਯਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਸੁਮਿਤ੍ਰਜ੍ਞਾਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ
ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੁਖੀ, ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗੜਿਆ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਆਜ੍ਞਾਪਯਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਚਤ੍ਵਰਮ੍। ਲਾਙ੍ਗੂਲੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਃ ਪਰਿਣੀਯਤਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਚੌਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਖੇ ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਘੁਮਾਉਣ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕੋਪਕਰ੍ਕਸ਼ਾਃ। ਵੇष੍ਟਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਜੀਰ੍ਣੈਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸਿਕੈਃ ਪਟੈਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੂਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯਮਾਨੇ ਲਾਙ੍ਗੂਲੇ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਸ਼ੁष੍ਕਮਿਨ੍ਧਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਨੇष੍ਵਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਲਪੇਟੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਬੰਦਰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾਉਂਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਤੈਲੇਨ ਪਰਿषਿਚ੍ਯਾਥ ਤੇऽਗ੍ਨਿਂ ਤਤ੍ਰੋਪਪਾਦਯਨ੍। ਲਾਙ੍ਗੂਲੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ੍ਤਾਨਤਾਡਯਤ੍
ਫਿਰ, ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ। ਅੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਰੋषਾਮਰ੍षਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਸਮਾਨਨਃ। ਸ ਭੂਯਃ ਸਂਗਤੈਃ ਕ੍ਰੂਰੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਮੁੜ ਕਈ ਕ੍ਰੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਸਹਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਨਿਬਦ੍ਧਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਵੀਰਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਸਦृਸ਼ੀਂ ਮਤਿਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵੀਰ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਚ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਮਂ ਖਲੁ ਨ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਹਨ੍ਯਾਮਹਮਿਮਾਨ੍ ਪੁਨਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੱਸੀਆਂ ਤੋੜ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਿ ਭਰ੍ਤृਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤृਸ਼ਾਸਨਾਤ੍। ਨਿਬਧ੍ਨਨ੍ਤੇ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨ ਤੁ ਮੇ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
ਜੇ ਇਹ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਹਾਲੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਹਂ ਯੁਧਿ। ਕਿਂ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿषਹਿष੍ਯੇऽਹਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗਾ।
ਲਙ੍ਕਾ ਚਾਰਯਿਤਵ੍ਯਾ ਮੇ ਪੁਨਰੇਵ ਭਵੇਦਿਤਿ। ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਹਿ ਸੁਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਦੁਰ੍ਗਕਰ੍ਮਵਿਧਾਨਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸੀਆਂ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਮਯਾ ਲਙ੍ਕਾ ਨਿਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਕਾਮਂ ਬਧ੍ਨਨ੍ਤੁ ਮੇ ਭੂਯਃ ਪੁਚ੍ਛਸ੍ਯੋਦ੍ਦੀਪਨੇਨ ਚ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਲੰਕਾ ਵੇਖਣੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣ।
ਪੀਡਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਮਨਸਃ ਸ਼੍ਰਮਃ। ਤਤਸ੍ਤੇ ਸਂਵृਤਾਕਾਰਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਤਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਵਾਨਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਓਹਲੇ ਸੀ, ਲੈ ਗਏ।
ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਯਯੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਮ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰੀਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਘੋषਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤਾਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਅਨ੍ਵੀਯਮਾਨੋ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਯਯੌ ਸੁਖਮਿਰਂਦਮਃ
ਕ੍ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਾਰਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਮਹਾਪੁਰੀਮ੍। ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਨੇ ਅਜੀਬ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੇਖੇ।
ਸਂਵृਤਾਨ੍ ਭੂਮਿਭਾਗਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਚਤ੍ਵਰਾਨ੍। ਰਥ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਗृਹਸਮ੍ਬਾਧਾਃ ਕਪਿਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਟਕਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਟੁਕੜੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੇ ਚੌਕ, ਘਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਤੇ ਹੱਟ-ਬਜ਼ਾਰ ਵੀ ਵੇਖੇ।
ਤਥਾ ਰਥ੍ਯੋਪਰਥ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਚ ਗृਹਾਨ੍ਤਰਾਨ੍। ਚਤ੍ਵਰੇषੁ ਚਤੁष੍ਕੇषੁ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਮੁੱਖ ਗਲੀਆਂ, ਸਾਈਡ ਵਾਲੀਆਂ ਗਲੀਆਂ, ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਦੇ ਚੌਰਾਹੇ ਵੀ ਵੇਖੇ।
ਘੋषਯਨ੍ਤਿ ਕਪਿਂ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਰ ਇਤ੍ਯੇਵ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕੁਤੂਹਲਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, 'ਇਹ ਹੀ ਗੁਪਤਚਰ ਵਾਨਰ ਹੈ!' ਤੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚੇ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਹਰ ਥਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਆ ਗਏ।
ਤਂ ਪ੍ਰਦੀਪਿਤਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ। ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਲਾਙ੍ਗੂਲਾਗ੍ਰੇ ਹਨੂਮਤਃ
ਹਰ ਕੋਈ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਪੂੰਛ ਦਾ ਅੱਗਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਸ੍ਤਾ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼੍ਯਃ ਸ਼ਂਸੁਰ੍ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਦਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਸਂਵਾਦਃ ਸੀਤੇ ਤਾਮ੍ਰਮੁਖਃ ਕਪਿਃ
ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਲੱਖਣ ਸਨ, ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦੁੱਖਦਾਈ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੀਆਂ: 'ਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਲਾਲ-ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ—'
ਲਾਙ੍ਗੂਲੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਨ ਸ ਏष ਪਰਿਣੀਯਤੇ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਕ੍ਰੂਰਮਾਤ੍ਮਾਪਹਰਣੋਪਮਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਠੋਰ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ—
ਵੈਦੇਹੀ ਸ਼ੋਕਸਂਤਪ੍ਤਾ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮੁਪਾਗਮਤ੍। ਮਙ੍ਗਲਾਭਿਮੁਖੀ ਤਸ੍ਯ ਸਾ ਤਦਾਸੀਨ੍ਮਹਾਕਪੇਃ
ਵੈਦੇਹੀ, ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਲਈ ਚੰਗੀ ਨਸੀਬੀ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ।
ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਯਤਾ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਮ੍। ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਪਤਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾ ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਚਰਿਤਂ ਤਪਃ। ਯਦਿ ਵਾ ਤ੍ਵੇਕਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵਂ ਸ਼ੀਤੋ ਭਵ ਹਨੂਮਤਃ
ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਾਫ਼ ਮਨ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ: 'ਜੇ ਮੈਂ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜੇ ਮੈਂ ਚੰਗਾ ਚਲਣ ਰੱਖਿਆ, ਜੇ ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਵੇ।'
ਯਦਿ ਕਿਂਚਿਦਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਯ੍ਯਸ੍ਤਿ ਧੀਮਤਃ। ਯਦਿ ਵਾ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ੇषੋ ਮੇ ਸ਼ੀਤੋ ਭਵ ਹਨੂਮਤਃ
'ਜੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਦਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਕਿਸੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਵੇ।'
ਯਦਿ ਮਾਂ ਵृਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਂ ਤਤ੍ਸਮਾਗਮਲਾਲਸਾਮ੍। ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ੀਤੋ ਭਵ ਹਨੂਮਤਃ
'ਜੇ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੇ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਪਵੇ।'