ਨ ਚਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਕਪੇਰ੍ਘਾਤੇ ਕਂਚਿਤ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਗੁਣਮ੍। ਤੇष੍ਵਯਂ ਪਾਤ੍ਯਤਾਂ ਦਣ੍ਡੋ ਯੈਰਯਂ ਪ੍ਰੇषਿਤਃ ਕਪਿਃ
ਮੈਂ ਇਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਗੁਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਸਾਧੁਰ੍ਵਾ ਯਦਿ ਵਾਸਾਧੁਃ ਪਰੈਰੇष ਸਮਰ੍ਪਿਤਃ। ਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਪਰਾਰ੍ਥਂ ਪਰਵਾਨ੍ ਨ ਦੂਤੋ ਵਧਮਰ੍ਹਤਿ
ਚਾਹੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਪਰ ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਦੂਤ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਪਿ ਚਾਸ੍ਮਿਨ੍ ਹਤੇ ਨਾਨ੍ਯਂ ਰਾਜਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਖੇਚਰਮ੍। ਇਹ ਯਃ ਪੁਨਰਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ ਪਰਂ ਪਾਰਂ ਮਹੋਦਧੇਃ
ਹੋਰ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਇਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਮੁੜ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਸਕੇ।
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਯ ਵਧੇ ਯਤ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯ। ਭਵਾਨ੍ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰੇषੁ ਦੇਵੇषੁ ਯਤ੍ਨਮਾਸ੍ਥਾਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਤੂੰ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਨष੍ਟੇ ਨਹਿ ਭੂਤਮਨ੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਸ੍ਤੌ ਨਰਰਾਜਪੁਤ੍ਰੌ। ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਯੁਦ੍ਧਪ੍ਰਿਯ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤਾ- ਵੁਦ੍ਯੋਜਯੇਦ੍ ਵੈ ਭਵਤਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧੌ
ਜੇ ਇਹ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜੋ ਉਹ ਦੋ ਬੇਅਦਬ ਤੇ ਜੰਗ ਪਸੰਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਜੰਗ ਲਈ ਉਕਸਾ ਸਕੇ।
ਪਰਾਕ੍ਰਮੋਤ੍ਸਾਹਮਨਸ੍ਵਿਨਾਂ ਚ ਸੁਰਾਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਜਯੇਨ। ਤ੍ਵਯਾ ਮਨੋਨਨ੍ਦਨ ਨੈਰ੍ऋਤਾਨਾਂ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਨਿਰ੍ਨਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਨ ਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਹੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਖਸਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਹਿਤਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਰਾਸ਼੍ਚ ਸਮਾਹਿਤਾਸ਼੍ਚ ਕੁਲੇषੁ ਜਾਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਗੁਣੇषੁ। ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਭृਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠਾਃ ਕੋਪਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਃ ਸੁਭृਤਾਸ਼੍ਚ ਯੋਧਾਃ
ਇਹ ਯੋਧੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਹਾਦੁਰ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਡਿੱਠੇ-ਸੁਣੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੰਗੀਆਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਨ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਤਦੇਕਦੇਸ਼ੇਨ ਬਲਸ੍ਯ ਤਾਵਤ੍ ਕੇਚਿਤ੍ ਤਵਾਦੇਸ਼ਕृਤੋऽਦ੍ਯ ਯਾਨ੍ਤੁ। ਤੌ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਵੁਪਗृਹ੍ਯ ਮੂਢੌ ਪਰੇषੁ ਤੇ ਭਾਵਯਿਤੁਂ ਪ੍ਰਭਾਵਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੂਰਖ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਫੜ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਸ ਜਾਵੇ।
ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਣਾਮਧਿਪੋऽਨੁਜਸ੍ਯ ਵਿਭੀषਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਵਾਕ੍ਯਮਿष੍ਟਮ੍। ਜਗ੍ਰਾਹ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸੁਰਲੋਕਸ਼ਤ੍ਰੁ- ਰ੍ਮਹਾਬਲੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਮੁਖ੍ਯਃ
ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਦੀ ਇਹ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਮੰਨ ਲਈ।
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯੇ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥ ੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਵੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਹੁਣ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦੇ ਤਿਰਪੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਦੇਸ਼ਕਾਲਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭ੍ਰਾਤੁਰੁਤ੍ਤਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਸ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮ੍ਯਗੁਕ੍ਤਂ ਹਿ ਭਵਤਾ ਦੂਤਵਧ੍ਯਾ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਾ। ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਤੁ ਵਧਾਯਾਨ੍ਯਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਨਿਗ੍ਰਹਃ
ਤੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਠੀਕ ਹੈ—ਦੂਤ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਪਰ ਇਹਦੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਸਜ਼ਾ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਪੀਨਾਂ ਕਿਲ ਲਾਙ੍ਗੂਲਮਿष੍ਟਂ ਭਵਤਿ ਭੂषਣਮ੍। ਤਦਸ੍ਯ ਦੀਪ੍ਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤੇਨ ਦਗ੍ਧੇਨ ਗਚ੍ਛਤੁ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੰਦਰਾਂ ਦੀ ਪੂੰਛ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗ ਲਾਓ, ਤੇ ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਜਾਵੇ।
ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਵਮੁਂ ਦੀਨਮਙ੍ਗਵੈਰੂਪ੍ਯਕਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਸੁਮਿਤ੍ਰਜ੍ਞਾਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਸਸੁਹृਜ੍ਜਨਾਃ
ਫਿਰ ਇਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖਣ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੁਖੀ, ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗੜਿਆ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਆਜ੍ਞਾਪਯਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਚਤ੍ਵਰਮ੍। ਲਾਙ੍ਗੂਲੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਃ ਪਰਿਣੀਯਤਾਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਪੂਰਾ ਸ਼ਹਿਰ, ਚੌਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਖੇ ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਇਸਨੂੰ ਅੱਗ ਲੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ ਘੁਮਾਉਣ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕੋਪਕਰ੍ਕਸ਼ਾਃ। ਵੇष੍ਟਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਯ ਲਾਙ੍ਗੂਲਂ ਜੀਰ੍ਣੈਃ ਕਾਰ੍ਪਾਸਿਕੈਃ ਪਟੈਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਰੂਈਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯਮਾਨੇ ਲਾਙ੍ਗੂਲੇ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਸ਼ੁष੍ਕਮਿਨ੍ਧਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵਨੇष੍ਵਿਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਪੂੰਛ ਲਪੇਟੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਬੰਦਰ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਧਾਉਂਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਤੈਲੇਨ ਪਰਿषਿਚ੍ਯਾਥ ਤੇऽਗ੍ਨਿਂ ਤਤ੍ਰੋਪਪਾਦਯਨ੍। ਲਾਙ੍ਗੂਲੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਂਸ੍ਤਾਨਤਾਡਯਤ੍
ਫਿਰ, ਤੇਲ ਪਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਲਾਈ ਗਈ। ਅੱਗੀ ਪੂੰਛ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
ਰੋषਾਮਰ੍षਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਸਮਾਨਨਃ। ਸ ਭੂਯਃ ਸਂਗਤੈਃ ਕ੍ਰੂਰੈ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵਃ
ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਰੋਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਹ ਬੰਦਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਮੁੜ ਕਈ ਕ੍ਰੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਸਹਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਜਗ੍ਮੁਃ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਨਿਬਦ੍ਧਃ ਕृਤਵਾਨ੍ ਵੀਰਸ੍ਤਤ੍ਕਾਲਸਦृਸ਼ੀਂ ਮਤਿਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਔਰਤਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਵੀਰ, ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਚ ਲੈ ਕੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਮਂ ਖਲੁ ਨ ਮੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਨਿਬਦ੍ਧਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ। ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਯ ਹਨ੍ਯਾਮਹਮਿਮਾਨ੍ ਪੁਨਃ
ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਚਾਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਰੱਸੀਆਂ ਤੋੜ ਕੇ ਉੱਡ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਿ ਭਰ੍ਤृਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ ਭਰ੍ਤृਸ਼ਾਸਨਾਤ੍। ਨਿਬਧ੍ਨਨ੍ਤੇ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨ ਤੁ ਮੇ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ ਕृਤਾ
ਜੇ ਇਹ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੇ ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਹਾਲੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਮਹਂ ਯੁਧਿ। ਕਿਂ ਤੁ ਰਾਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਵਿषਹਿष੍ਯੇऽਹਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਭ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹਾਂ। ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਲਤ ਸਹਿ ਲਵਾਂਗਾ।
ਲਙ੍ਕਾ ਚਾਰਯਿਤਵ੍ਯਾ ਮੇ ਪੁਨਰੇਵ ਭਵੇਦਿਤਿ। ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਹਿ ਸੁਦृष੍ਟਾ ਮੇ ਦੁਰ੍ਗਕਰ੍ਮਵਿਧਾਨਤਃ
ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਿਲੇ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸੀਆਂ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਾ ਮਯਾ ਲਙ੍ਕਾ ਨਿਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਕਾਮਂ ਬਧ੍ਨਨ੍ਤੁ ਮੇ ਭੂਯਃ ਪੁਚ੍ਛਸ੍ਯੋਦ੍ਦੀਪਨੇਨ ਚ
ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਲੰਕਾ ਵੇਖਣੀ ਹੀ ਪਵੇਗੀ। ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁਣ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂੰਛ ਨੂੰ ਮੁੜ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ ਤੇ ਅੱਗ ਲਾ ਦੇਣ।
ਪੀਡਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਮਨਸਃ ਸ਼੍ਰਮਃ। ਤਤਸ੍ਤੇ ਸਂਵृਤਾਕਾਰਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੈਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਤਾਂ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਦੇ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਵਾਨਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਓਹਲੇ ਸੀ, ਲੈ ਗਏ।
ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਯਯੁਰ੍ਹृष੍ਟਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਮ੍। ਸ਼ਙ੍ਖਭੇਰੀਨਿਨਾਦੈਸ਼੍ਚ ਘੋषਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਲੈ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਵਜਾ ਕੇ ਕੀਤੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾਣਸ਼੍ਚਾਰਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਤਾਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਅਨ੍ਵੀਯਮਾਨੋ ਰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਰ੍ਯਯੌ ਸੁਖਮਿਰਂਦਮਃ
ਕ੍ਰੂਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਹਨੂਮਾਂਸ਼੍ਚਾਰਯਾਮਾਸ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਮਹਾਪੁਰੀਮ੍। ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਾਇਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਨੇ ਅਜੀਬ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਮਹਲ ਵੇਖੇ।