ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਮੇष ਕੁਤਃ ਕਿਂ ਵਾਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍। ਵਨਭਙ੍ਗੇ ਚ ਕੋऽਸ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਤਰ੍ਜਨੇ
'ਇਸ ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ? ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਮਤ੍ਪੁਰੀਮਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਂ ਵੈ ਗਮਨੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍। ਆਯੋਧਨੇ ਵਾ ਕਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਮੇष ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
'ਮੇਰੀ ਅਟੱਲ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।'
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨ ਭੀਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਪੇ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚੁੱਪ ਰਹੋ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਬਾਂਦਰ।'
ਯਦਿ ਤਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਰਾਵਣਾਲਯਮ੍। ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਾ ਤੇ ਭੂਦ੍ ਭਯਂ ਵਾਨਰ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
'ਜੇ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਚ ਦੱਸ; ਡਰ ਨਾ, ਬਾਂਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਯਦਿ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਯਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ। ਚਾਰੁਰੂਪਮਿਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਨਃ ਪੁਰੀਮਿਮਾਮ੍
'ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਡੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ—'
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵਾਪਿ ਦੂਤੋ ਵਿਜਯਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾ। ਨਹਿ ਤੇ ਵਾਨਰਂ ਤੇਜੋ ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਵਾਨਰਮ੍
'ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਂਦਰ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।'
ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਤਤੋ ਵਾਨਰ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ। ਅਨृਤਂ ਵਦਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਵ ਜੀਵਿਤਮ੍
'ਹੁਣ ਸੱਚ ਦੱਸ; ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਬਾਂਦਰ। ਜੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਅਥਵਾ ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਰਾਵਣਾਲਯੇ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਵਰਸ੍ਤਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।'
ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਯਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ। ਧਨਦੇਨ ਨ ਮੇ ਸਖ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਨਾਸ੍ਮਿ ਚੋਦਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਇੰਦਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਕੁਬੇਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਜਾਤਿਰੇਵ ਮਮ ਤ੍ਵੇषਾ ਵਾਨਰੋऽਹਮਿਹਾਗਤਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦਿਦਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਯਾ
'ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਹੀ ਇਹ ਹੈ: ਮੈਂ ਬਾਂਦਰ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਔਖਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।'
ਵਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍। ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬਲਿਨੋ ਯੁਦ੍ਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
'ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆ ਗਏ।'
ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦੇਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਯੁਦ੍ਧਾ ਮਯਾ ਰਣੇ। ਅਸ੍ਤ੍ਰਪਾਸ਼ੈਰ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯੋऽਹਂ ਬਦ੍ਧੁਂ ਦੇਵਾਸੁਰੈਰਪਿ
'ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੜਿਆ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀ ਬੰਨ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।'
ਪਿਤਾਮਹਾਦੇष ਵਰੋ ਮਮਾਪਿ ਹਿ ਸਮਾਗਤਃ। ਰਾਜਾਨਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੇਨ ਮਯਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
'ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।'
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਪ੍ਯਹਮਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ੍ਤ੍ਵਭਿਵੇਦਿਤਃ। ਕੇਨਚਿਦ੍ ਰਾਮਕਾਰ੍ਯੇਣ ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
'ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਦੂਤੋऽਹਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮੇਵ ਵਚਨਂ ਮਮ ਪਥ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਅਣਗਣਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਦੂਤ ਸਮਝੋ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਮਾਲਕ।
thumb|ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਇਕਵੰਜਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਹਰਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਦਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਦਸ ਸੀਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤੇ ਨਿਸਚਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਂਦੇਸ਼ਾਦਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼ ਹਰੀਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਕੁਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਤੇਰੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਮਾਦੇਸ਼ਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਰਥਕੁਞ੍ਜਰਵਾਜਿਮਾਨ੍। ਪਿਤੇਵ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਦਸਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਥ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਦਿਲਦਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯਤਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਪਿਤੁਰ੍ਨਿਦੇਸ਼ਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਣ੍ਡਕਾਵਨਮ੍
ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਸੀ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਦੰਡਕ ਵਣ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤਾ ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ। ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਪਨ੍ਥਾਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤੀਜੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨੇ ਭ੍ਰष੍ਟਾ ਸੀਤੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਵੈਦੇਹਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਰਾਜ੍ਞੋ ਜਨਕਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਃ ਸਹਾਨੁਜਃ। ऋष੍ਯਮੂਕਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਚ ਸਂਗਤਃ
ਉਸ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤੇਨ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯਾਪਿ ਰਾਮੇਣ ਹਰਿਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਵੇਦਿਤੁਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇਨ ਮृਧੇ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੇਣ ਵਾਲਿਨਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਹਰ੍ਯृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਤੇ ਰੀਛਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਜ੍ਞਾਤਪੂਰ੍ਵਸ਼੍ਚ ਵਾਲੀ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਃ। ਸ ਤੇਨ ਨਿਹਤਃ ਸਂਖ੍ਯੇ ਸ਼ਰੇਣੈਕੇਨ ਵਾਨਰਃ
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਸੀਤਾਮਾਰ੍ਗਣੇ ਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਤ੍ਯਸਂਗਰਃ। ਹਰੀਨ੍ ਸਮ੍ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ।
ਤਾਂ ਹਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਤਾਨਿ ਨਿਯੁਤਾਨਿ ਚ। ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਮਾਰ੍ਗਨ੍ਤੇ ਹ੍ਯਧਸ਼੍ਚੋਪਰਿ ਚਾਮ੍ਬਰੇ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਵਾਨਰ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਹੇਠਾਂ, ਉੱਤੇ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਲੱਭਦੇ ਫਿਰੇ।
ਵੈਨਤੇਯਸਮਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ ਕੇਚਿਤ੍ ਤਤ੍ਰਾਨਿਲੋਪਮਾਃ। ਅਸਙ੍ਗਗਤਯਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਾ ਹਰਿਵੀਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਤੇ ਕੁਝ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸਨ; ਉਹ ਵਿਰਲੇ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਯੋਧੇ ਸਨ।