ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤੇਜਸਾ ਤਸ੍ਯ ਮੋਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।
ਅਹੋ ਰੂਪਮਹੋ ਧੈਰ੍ਯਮਹੋ ਸਤ੍ਤ੍ਵਮਹੋ ਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਅਹੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਣਯੁਕ੍ਤਤਾ
ਵਾਹ, ਕਿੰਨਾ ਰੂਪ! ਵਾਹ, ਕਿੰਨਾ ਧੀਰਜ! ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਤਾਕਤ! ਵਾਹ, ਕਿੰਨੀ ਚਮਕ! ਵਾਹ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਲਕਸ਼ਣ ਹਨ!
ਯਦ੍ਯਧਰ੍ਮੋ ਨ ਬਲਵਾਨ੍ ਸ੍ਯਾਦਯਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਸ੍ਯਾਦਯਂ ਸੁਰਲੋਕਸ੍ਯ ਸਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਜੇ ਅਧਰਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਅਸ੍ਯ ਕ੍ਰੂਰੈਰ੍ਨृਸ਼ਂਸੈਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਲੋਕਕੁਤ੍ਸਿਤੈਃ। ਸਰ੍ਵੇ ਬਿਭ੍ਯਤਿ ਖਲ੍ਵਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਃ ਸਾਮਰਦਾਨਵਾਃ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਰੂੜ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।
ਅਯਂ ਹ੍ਯੁਤ੍ਸਹਤੇ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕਰ੍ਤੁਮੇਕਾਰ੍ਣਵਂ ਜਗਤ੍। ਇਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਬਹੁਵਿਧਾਮਕਰੋਨ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਮਮਿਤੌਜਸਃ
ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਪਿ ਨੇ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਬੇਅੰਤ ਤਾਕਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ।
thumb|ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ। ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ।
ਤਮੁਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਰੋषੇਣ ਮਹਤਾऽऽਵਿष੍ਟੋ ਰਾਵਣੋ ਲੋਕਰਾਵਣਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਡਰ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਸ਼ਙ੍ਕਾਹਤਾਤ੍ਮਾ ਦਧ੍ਯੌ ਸ ਕਪੀਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤੇਜਸਾ ਵृਤਮ੍। ਕਿਮੇष ਭਗਵਾਨ੍ ਨਨ੍ਦੀ ਭਵੇਤ੍ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਹਾਗਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ੱਕ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਉਹ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ: 'ਕੀ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਨੰਦੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ?'
ਯੇਨ ਸ਼ਪ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਕੈਲਾਸੇ ਮਯਾ ਪ੍ਰਹਸਿਤੇ ਪੁਰਾ। ਸੋऽਯਂ ਵਾਨਰਮੂਰ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਿਂਸ੍ਵਿਦ੍ ਬਾਣੋऽਪਿ ਵਾਸੁਰਃ
'ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਹੱਸਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਕੀ ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਬਾਣਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਅਸੁਰ?'
ਸ ਰਾਜਾ ਰੋषਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਤਮਮ੍। ਕਾਲਯੁਕ੍ਤਮੁਵਾਚੇਦਂ ਵਚੋ ਵਿਪੁਲਮਰ੍ਥਵਤ੍
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੂੰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਤਲਬੀ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।
ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਮੇष ਕੁਤਃ ਕਿਂ ਵਾਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍। ਵਨਭਙ੍ਗੇ ਚ ਕੋऽਸ੍ਯਾਰ੍ਥੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਚ ਤਰ੍ਜਨੇ
'ਇਸ ਮਾੜੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ: ਇਹ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ? ਜੰਗਲ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ?'
ਮਤ੍ਪੁਰੀਮਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਂ ਵੈ ਗਮਨੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍। ਆਯੋਧਨੇ ਵਾ ਕਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪृਚ੍ਛ੍ਯਤਾਮੇष ਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
'ਮੇਰੀ ਅਟੱਲ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦਾ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਇਸ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।'
ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸ੍ਤੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਸਮਾਸ਼੍ਵਸਿਹਿ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਨ ਭੀਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਤ੍ਵਯਾ ਕਪੇ
ਰਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਹਸਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਚੁੱਪ ਰਹੋ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਡਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਬਾਂਦਰ।'
ਯਦਿ ਤਾਵਤ੍ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਰਾਵਣਾਲਯਮ੍। ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਾ ਤੇ ਭੂਦ੍ ਭਯਂ ਵਾਨਰ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
'ਜੇ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੱਚ ਦੱਸ; ਡਰ ਨਾ, ਬਾਂਦਰ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।'
ਯਦਿ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਯਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ। ਚਾਰੁਰੂਪਮਿਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਨਃ ਪੁਰੀਮਿਮਾਮ੍
'ਜੇ ਤੂੰ ਕੁਬੇਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਸ਼ਕਲ ਧਾਰ ਕੇ ਸਾਡੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ—'
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰੇषਿਤੋ ਵਾਪਿ ਦੂਤੋ ਵਿਜਯਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਾ। ਨਹਿ ਤੇ ਵਾਨਰਂ ਤੇਜੋ ਰੂਪਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਵਾਨਰਮ੍
'ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਂਦਰ ਨਹੀਂ; ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਨਹੀਂ।'
ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ ਕਥਯਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਤਤੋ ਵਾਨਰ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ। ਅਨृਤਂ ਵਦਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਤਵ ਜੀਵਿਤਮ੍
'ਹੁਣ ਸੱਚ ਦੱਸ; ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਬਾਂਦਰ। ਜੇ ਝੂਠ ਬੋਲਿਆ, ਤੇਰੀ ਜਿੰਦਗੀ ਬਚਾਉਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।'
ਅਥਵਾ ਯਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਰਾਵਣਾਲਯੇ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਵਰਸ੍ਤਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
'ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।'
ਅਬ੍ਰਵੀਨ੍ਨਾਸ੍ਮਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਯਮਸ੍ਯ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਚ। ਧਨਦੇਨ ਨ ਮੇ ਸਖ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਨਾਸ੍ਮਿ ਚੋਦਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਇੰਦਰ, ਯਮ ਜਾਂ ਵਰੁਣ ਦਾ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ; ਨਾ ਹੀ ਕੁਬੇਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਜਾਤਿਰੇਵ ਮਮ ਤ੍ਵੇषਾ ਵਾਨਰੋऽਹਮਿਹਾਗਤਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦਿਦਂ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਮਯਾ
'ਮੇਰੀ ਜਾਤ ਹੀ ਇਹ ਹੈ: ਮੈਂ ਬਾਂਦਰ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਜੋ ਔਖਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।'
ਵਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍। ਤਤਸ੍ਤੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਬਲਿਨੋ ਯੁਦ੍ਧਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
'ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਲੜਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆ ਗਏ।'
ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਰ੍ਥਂ ਚ ਦੇਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਯੁਦ੍ਧਾ ਮਯਾ ਰਣੇ। ਅਸ੍ਤ੍ਰਪਾਸ਼ੈਰ੍ਨ ਸ਼ਕ੍ਯੋऽਹਂ ਬਦ੍ਧੁਂ ਦੇਵਾਸੁਰੈਰਪਿ
'ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲੜਿਆ। ਹਥਿਆਰਾਂ ਜਾਂ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰ ਵੀ ਬੰਨ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।'
ਪਿਤਾਮਹਾਦੇष ਵਰੋ ਮਮਾਪਿ ਹਿ ਸਮਾਗਤਃ। ਰਾਜਾਨਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੇਨ ਮਯਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
'ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।'
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਪ੍ਯਹਮਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਸ੍ਤ੍ਵਭਿਵੇਦਿਤਃ। ਕੇਨਚਿਦ੍ ਰਾਮਕਾਰ੍ਯੇਣ ਆਗਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤਵਾਨ੍ਤਿਕਮ੍
'ਹਥਿਆਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।'
ਦੂਤੋऽਹਮਿਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਮਿਤੌਜਸਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮੇਵ ਵਚਨਂ ਮਮ ਪਥ੍ਯਮਿਦਂ ਪ੍ਰਭੋ
ਮੈਨੂੰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਅਣਗਣਤ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਦੂਤ ਸਮਝੋ। ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ, ਮਾਲਕ।
thumb|ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਇਕਵੰਜਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਵਾਨ੍ ਹਰਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਵਾਕ੍ਯਮਰ੍ਥਵਦਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤਮੁਵਾਚ ਦਸ਼ਾਨਨਮ੍
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਦਸ ਸੀਸ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤੇ ਨਿਸਚਲ ਬੋਲਿਆ।
ਅਹਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਂਦੇਸ਼ਾਦਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤਵਾਨ੍ਤਿਕੇ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼ ਹਰੀਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਕੁਸ਼ਲਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਸੰਦੇਸਾ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਤੇਰੀ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਤੁਃ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਸਮਾਦੇਸ਼ਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਮਿਹ ਚਾਮੁਤ੍ਰ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਵੀ ਠੀਕ ਹੈ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਰਥਕੁਞ੍ਜਰਵਾਜਿਮਾਨ੍। ਪਿਤੇਵ ਬਨ੍ਧੁਰ੍ਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਦਸਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਰਥ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਦਿਲਦਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ।