ਤਤਃ ਸ ਮਥਿਤਾष੍ਟਾਸ਼੍ਵਂ ਰਥਂ ਭਗ੍ਨਾਕ੍ਸ਼ਕੂਬਰਮ੍। ਵਿਹਾਯ ਨ੍ਯਪਤਦ੍ ਭੂਮੌ ਦੁਰ੍ਧਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਅੱਠ ਘੋੜੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤੇ, ਧੁਰਾ ਤੇ ਪੋਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਦੁਰਧਰ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾ ਬੈਠਾ।
ਤਂ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ਯੂਪਾਕ੍ਸ਼ੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਪਤਿਤਂ ਭੁਵਿ। ਤੌ ਜਾਤਰੋषੌ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾਵੁਤ੍ਪੇਤਤੁਰਰਿਂਦਮੌ
ਦੁਰਧਰ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ ਤੇ ਯੂਪਾਕਸ਼, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਔਖੇ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਰੋਧੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉੱਡ ਪਏ।
ਸ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਸੋਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਵਿष੍ਠਿਤੋ ਵਿਮਲੇऽਮ੍ਬਰੇ। ਮੁਦ੍ਗਰਾਭ੍ਯਾਂ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਭਿਹਤਃ ਕਪਿਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰ, ਦੋਵੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਸਾਫ਼ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਦਾ ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਵੱਜੀ।
ਤਯੋਰ੍ਵੇਗਵਤੋਰ੍ਵੇਗਂ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸ ਮਹਾਬਲਃ। ਨਿਪਪਾਤ ਪੁਨਰ੍ਭੂਮੌ ਸੁਪਰ੍ਣ ਇਵ ਵੇਗਿਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮੁੜ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਵਾਲਾ ਸੁਪਰਨ।
ਸ ਸਾਲਵृਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਚ ਵਾਨਰਃ। ਤਾਵੁਭੌ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਵੀਰੌ ਜਘਾਨ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਹਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ ਹਤਾਨ੍ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰੇਣ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾ। ਅਭਿਪੇਦੇ ਮਹਾਵੇਗਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਪ੍ਰਘਸੋ ਬਲੀ
ਫਿਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਵਾਨਰ ਵੱਲੋਂ ਤਿੰਨ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣ 'ਤੇ, ਪ੍ਰਘਸਾ ਹੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਵਧਿਆ।
ਭਾਸਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ੂਲਮਾਦਾਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਏਕਤਃ ਕਪਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮਵਸ੍ਥਿਤੌ
ਭਾਸਕਰਣ, ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਲ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਵਾਨਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪਟ੍ਟਿਸ਼ੇਨ ਸ਼ਿਤਾਗ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਘਸਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪੋਥਯਤ੍। ਭਾਸਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਲੇਨ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਮ੍
ਪ੍ਰਘਸਾ ਨੇ ਨੁਕਦਾਰ ਪੱਟੀਸ਼ ਨਾਲ ਵਾਨਰ-ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਭਾਸਕਰਣ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ, ਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ।
ਸ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਵਿਕ੍ਸ਼ਤੈਰ੍ਗਾਤ੍ਰੈਰਸृਗ੍ਦਿਗ੍ਧਤਨੂਰੁਹਃ। ਅਭਵਦ੍ ਵਾਨਰਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਸਮਪ੍ਰਭਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚੋਟਾਂ ਆਈਆਂ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਤਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
ਸਮੁਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਂ ਸਮृਗਵ੍ਯਾਲਪਾਦਪਮ੍। ਜਘਾਨ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਵੀਰੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੌ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ। ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਸੁਨਿष੍ਪਿष੍ਟੌ ਤਿਲਸ਼ਸ੍ਤੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰ-ਹਾਥੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਸੱਪ ਤੇ ਰੁੱਖ ਸਮੇਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਕੁਚਲ ਕੇ, ਉਹ ਤਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤੇष੍ਵਵਸਨ੍ਨੇषੁ ਸੇਨਾਪਤਿषੁ ਪਞ੍ਚਸੁ। ਬਲਂ ਤਦਵਸ਼ੇषਂ ਤੁ ਨਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਵਾਨਰਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਬਾਕੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ਼੍ਵੈਰਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਗਜੈਰ੍ਨਾਗਾਨ੍ ਯੋਧੈਰ੍ਯੋਧਾਨ੍ ਰਥੈ ਰਥਾਨ੍। ਸ ਕਪਿਰ੍ਨਾਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ ਇਵਾਸੁਰਾਨ੍
ਉਹ ਵਾਨਰ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ, ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਯੋਧੇ, ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਹਯੈਰ੍ਨਾਗੈਸ੍ਤੁਰਂਗੈਸ਼੍ਚ ਭਗ੍ਨਾਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥੈਃ। ਹਤੈਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਭੂਮੀ ਰੁਦ੍ਧਮਾਰ੍ਗਾ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ, ਟੁੱਟੇ ਰਥ ਅਤੇ ਮਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੁਕ ਗਈ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਪਿਸ੍ਤਾਨ੍ ਧ੍ਵਜਿਨੀਪਤੀਨ੍ ਰਣੇ ਨਿਹਤ੍ਯ ਵੀਰਾਨ੍ ਸਬਲਾਨ੍ ਸਵਾਹਨਾਨ੍। ਤਥੈਵ ਵੀਰਃ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਤੋਰਣਂ ਕृਤਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕਾਲ ਇਵ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਫਿਰ ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਹ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੋਰਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਉਹ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਸਮੇਂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
thumb|ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਚਲੋ, ਸਤਚਤਵਾਰੀਸਵਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸੇਨਾਪਤੀਨ੍ ਪਞ੍ਚ ਸ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਪਿਤਾਨ੍ ਹਨੂਮਤਾ ਸਾਨੁਚਰਾਨ੍ ਸਵਾਹਨਾਨ੍। ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਰਾਜਾ ਸਮਰੋਦ੍ਧਤੋਨ੍ਮੁਖਂ ਕੁਮਾਰਮਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਸਮੈਕ੍ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ਮ੍
ਜਦ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੰਜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਕਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਪਣਸਮ੍ਪ੍ਰਚੋਦਿਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਕਾਰ੍ਮੁਕਃ। ਸਮੁਤ੍ਪਪਾਤਾਥ ਸਦਸ੍ਯੁਦੀਰਿਤੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਮੁਖ੍ਯੈਰ੍ਹਵਿषੇਵ ਪਾਵਕਃ
ਰਾਜਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਕਸ਼ ਕੁਮਾਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਪੰਡਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਵਨ ਲਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਮਹਾਨ੍ ਬਾਲਦਿਵਾਕਰਪ੍ਰਭਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਜਾਲਸਂਤਤਮ੍। ਰਥਂ ਸਮਾਸ੍ਥਾਯ ਯਯੌ ਸ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ਮਹਾਹਰਿਂ ਤਂ ਪ੍ਰਤਿ ਨੈਰ੍ऋਤਰ੍षਭਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਵੱਡਾ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਂ ਵਾਨਰ ਵੱਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਪਃਸਂਗ੍ਰਹਸਂਚਯਾਰ੍ਜਿਤਂ ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਜਾਲਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍। ਪਤਾਕਿਨਂ ਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਧ੍ਵਜਂ ਮਨੋਜਵਾष੍ਟਾਸ਼੍ਵਵਰੈਃ ਸੁਯੋਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਰਥ, ਜੋ ਤਪ ਦੇ ਜਥੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਝੰਡਾ, ਤੇ ਆਠ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸੁਰਾਸੁਰਾਧृष੍ਯਮਸਙ੍ਗਚਾਰਿਣਂ ਤਡਿਤ੍ਪ੍ਰਭਂ ਵ੍ਯੋਮਚਰਂ ਸਮਾਹਿਤਮ੍। ਸਤੂਣਮष੍ਟਾਸਿਨਿਬਦ੍ਧਬਨ੍ਧੁਰਂ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਵੇਸ਼ਿਤਸ਼ਕ੍ਤਿਤੋਮਰਮ੍
ਉਹ ਰਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦੇ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੁਰਦਾ, ਤੂਣੀ ਤੇ ਆਠ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਰਾਜਮਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿਪੂਰ੍ਣਵਸ੍ਤੁਨਾ ਸਹੇਮਦਾਮ੍ਨਾ ਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਾ। ਦਿਵਾਕਰਾਭਂ ਰਥਮਾਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤਃ ਸ ਨਿਰ੍ਜਗਾਮਾਮਰਤੁਲ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਉਹ ਰਥ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸਾਮਾਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਗਾਮ, ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਰਥ, ਉਸ ਨੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲਿਆ।
ਸ ਪੂਰਯਨ੍ ਖਂ ਚ ਮਹੀਂ ਚ ਸਾਚਲਾਂ ਤੁਰਙ੍ਗਮਾਤਙ੍ਗਮਹਾਰਥਸ੍ਵਨੈਃ। ਬਲੈਃ ਸਮੇਤੈਃ ਸਹਤੋਰਣਸ੍ਥਿਤਂ ਸਮਰ੍ਥਮਾਸੀਨਮੁਪਾਗਮਤ੍ ਕਪਿਮ੍
ਉਹ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਭਰ ਕੇ, ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੋਰਣ 'ਤੇ ਖੜੇ ਸਮਰਥ ਵਾਨਰ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਤਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਹਰਿਂ ਹਰੀਕ੍ਸ਼ਣੋ ਯੁਗਾਨ੍ਤਕਾਲਾਗ੍ਨਿਮਿਵ ਪ੍ਰਜਾਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਅਵਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਸ੍ਮਿਤਜਾਤਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਸਮੈਕ੍ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਬਹੁਮਾਨਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਅਕਸ਼ ਨੇ, ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੈਠਾ, ਅਡੋਲ, ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਨਾਸ ਦੀ ਅੱਗ, ਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਇੱਜ਼ਤ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵੇਗਂ ਚ ਕਪੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਂ ਚਾਰਿषੁ ਰਾਵਣਾਤ੍ਮਜਃ। ਵਿਚਾਰਯਨ੍ ਸ੍ਵਂ ਚ ਬਲਂ ਮਹਾਬਲੋ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਭਿਵਰ੍ਧਤ
ਉਹ ਰਾਵਣ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਨਰ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਯੁੱਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਗਿਆ।
ਸ ਜਾਤਮਨ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਿਰਃ ਸਂਯਤਿ ਦੁਰ੍ਨਿਵਾਰਣਮ੍। ਸਮਾਹਿਤਾਤ੍ਮਾ ਹਨੁਮਨ੍ਤਮਾਹਵੇ ਪ੍ਰਚੋਦਯਾਮਾਸ ਸ਼ਿਤੈਃ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਉਹ, ਵਾਨਰ ਦੀ ਦੁਰਜੈਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ।
ਤਤਃ ਕਪਿਂ ਤਂ ਪ੍ਰਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਗਰ੍ਵਿਤਂ ਜਿਤਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਰਾਜਯੋਚਿਤਮ੍। ਅਵੈਕ੍ਸ਼ਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਮਾਨਸਂ ਸਬਾਣਪਾਣਿਃ ਪ੍ਰਗृਹੀਤਕਾਰ੍ਮੁਕਃ
ਫਿਰ ਅਕਸ਼ ਨੇ, ਉਸ ਅਹੰਕਾਰੀ, ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ।
ਸ ਹੇਮਨਿष੍ਕਾਙ੍ਗਦਚਾਰੁਕੁਣ੍ਡਲਃ ਸਮਾਸਸਾਦਾਸ਼ੁਪਰਾਕ੍ਰਮਃ ਕਪਿਮ੍। ਤਯੋਰ੍ਬਭੂਵਾਪ੍ਰਤਿਮਃ ਸਮਾਗਮਃ ਸੁਰਾਸੁਰਾਣਾਮਪਿ ਸਮ੍ਭ੍ਰਮਪ੍ਰਦਃ
ਉਹ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵਧੀਆ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਵਾਨਰ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰਾਏਾ।
ਰਰਾਸ ਭੂਮਿਰ੍ਨ ਤਤਾਪ ਭਾਨੁਮਾਨ੍ ਵਵੌ ਨ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਚਚਾਲ ਚਾਚਲਃ। ਕਪੇਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਚ ਵੀਰ੍ਯਸਂਯੁਗਂ ਨਨਾਦ ਚ ਦ੍ਯੌਰੁਦਧਿਸ਼੍ਚ ਚੁਕ੍ਸ਼ੁਭੇ
ਧਰਤੀ ਗੂੰਜੀ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਤਪਿਆ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਚੱਲੀ ਨਹੀਂ, ਪਹਾੜ ਹਿਲੇ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਵਾਨਰ ਤੇ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਆਕਾਸ਼ ਗੂੰਜਿਆ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉਥਲ ਪਥਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਵੀਰਃ ਸੁਮੁਖਾਨ੍ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ ਸੁਵਰ੍ਣਪੁਙ੍ਖਾਨ੍ ਸਵਿषਾਨਿਵੋਰਗਾਨ੍। ਸਮਾਧਿਸਂਯੋਗਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿ- ਚ੍ਛਰਾਨਥ ਤ੍ਰੀਨ੍ ਕਪਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨ੍ਯਤਾਡਯਤ੍
ਉਸ ਵਿਰ ਨੇ ਤੀਨ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸੁਵਰਨੀ ਨੋਕ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੀਰ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਹ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸ ਤੈਃ ਸ਼ਰੈਰ੍ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਸਮਂ ਨਿਪਾਤਿਤੈਃ ਕ੍ਸ਼ਰਨ੍ਨਸृਗ੍ਦਿਗ੍ਧਵਿਵृਤ੍ਤਨੇਤ੍ਰਃ। ਨਵੋਦਿਤਾਦਿਤ੍ਯਨਿਭਃ ਸ਼ਰਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍ ਵ੍ਯਰਾਜਤਾਦਿਤ੍ਯ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਲਿਕਃ
ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਸਿਰ 'ਤੇ ਵੱਜਣ ਤੇ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗਾ, ਹਨੂਮਾਨ ਨਵੇਂ ਉਗੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੀ ਗੋਲਾਈ ਵਾਂਗ।