ਸ ਮੇ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਯੂਥਪਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਿਹੋਪਪਾਦਯ। ਚਿਰਾਯ ਰਾਮਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸ਼ੋਕਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਕੁਰੁष੍ਵ ਮਾਂ ਵਾਨਰਵੀਰ ਹਰ੍षਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਤੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ—ਵਾਨਰ ਵੀਰ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ।
thumb|ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਅਠੱਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਸ ਕਪਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਸ੍ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਤੋषਿਤਃ। ਸੀਤਾਮੁਵਾਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ, ਉਸ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਚਨ-ਚਤੁਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਬੋਲਿਆ।
ਯੁਕ੍ਤਰੂਪਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਭਾषਿਤਂ ਸ਼ੁਭਦਰ੍ਸ਼ਨੇ। ਸਦृਸ਼ਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਭਾਵਸ੍ਯ ਸਾਧ੍ਵੀਨਾਂ ਵਿਨਯਸ੍ਯ ਚ
ਦੇਵੀ, ਤੇਰਾ ਕਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਤੇਰੀ ਸੁਭਾਵ, ਸਧਾਰਣ ਤਰੀਕਾ, ਸਚੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਜਵਤੀ ਲਈ ਹੀ ਬਣਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਤ੍ਵਾਨ੍ਨ ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਾਸਿ ਸਾਗਰਂ ਵ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍। ਮਾਮਧਿष੍ਠਾਯ ਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍
ਤੂੰ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ, ਸੋ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਕਾਰਣਂ ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਵਿਨਯਾਨ੍ਵਿਤੇ। ਰਾਮਾਦਨ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਰ੍ਹਾਮਿ ਸਂਸਰ੍ਗਮਿਤਿ ਜਾਨਕਿ
ਜੋ ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈਂ, ਜਾਨਕੀ, ਲਜਵਤੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ—ਕਿ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ—
ਏਤਤ੍ ਤੇ ਦੇਵਿ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਕਾ ਹ੍ਯਨ੍ਯਾ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ ਵਚਨਮੀਦृਸ਼ਮ੍
ਇਹ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲਈ, ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੌਣ, ਦੇਵੀ, ਐਸਾ ਬਚਨ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥਃ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰਵਸ਼ੇषਤਃ। ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਭਾषਿਤਂ ਚ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਕਾਕੁਤਸਥ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਬਚਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੇਗਾ।
ਕਾਰਣੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਦੇਵਿ ਰਾਮਪ੍ਰਿਯਚਿਕੀਰ੍षਯਾ। ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਸ੍ਕਨ੍ਨਮਨਸਾ ਮਯੈਤਤ੍ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਦੇਵੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਲਙ੍ਕਾਯਾ ਦੁष੍ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਤ੍ਵਾਦ੍ ਦੁਸ੍ਤਰਤ੍ਵਾਨ੍ਮਹੋਦਧੇਃ। ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਮਯੈਤਤ੍ ਸਮੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਨੇਤੁਮਦ੍ਯੈਵ ਰਘੁਨਨ੍ਦਿਨਾ। ਗੁਰੁਸ੍ਨੇਹੇਨ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਵਾਂ, ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ।
ਯਦਿ ਨੋਤ੍ਸਹਸੇ ਯਾਤੁਂ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨਿਨ੍ਦਿਤੇ। ਅਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਜਾਨੀਯਾਦ੍ ਰਾਘਵੋ ਹਿ ਯਤ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਨਿਸ਼ਪੱਖ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਨੁਮਤਾ ਸੀਤਾ ਸੁਰਸੁਤੋਪਮਾ। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਮਨ੍ਦਂ ਬਾष੍ਪਪ੍ਰਗ੍ਰਥਿਤਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ, ਬਚਨ ਬੋਲੀ।
ਇਦਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਭਿਜ੍ਞਾਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟਸ੍ਯ ਪਾਦੇ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇ ਪਦੇ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਕਹਿਣਾ: ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ, ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ—
ਤਾਪਸਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਯਮੂਲਫਲੋਦਕੇ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਿਦ੍ਧਾਸ਼੍ਰਿਤੇ ਦੇਸ਼ੇ ਮਨ੍ਦਾਕਿਨ੍ਯਵਿਦੂਰਤਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਵਾਂਤ ਸੀ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਉਥੇ ਸਿਧਾਂ ਦੀ ਠਿਕਾਣੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੋਪਵਨਖਣ੍ਡੇषੁ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਸੁਗਨ੍ਧਿषੁ। ਵਿਹृਤ੍ਯ ਸਲਿਲੇ ਕ੍ਲਿਨ੍ਨੋ ਮਮਾਙ੍ਕੇ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਸੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਕੇ ਤੇ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਮਾਂਸਸਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਵਾਯਸਃ ਪਰ੍ਯਤੁਣ੍ਡਯਤ੍। ਤਮਹਂ ਲੋष੍ਟਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵਾਰਯਾਮਿ ਸ੍ਮ ਵਾਯਸਮ੍
ਫਿਰ ਇੱਕ ਕਾਂ, ਮਾਸ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਚੁੰਘਣ ਲੱਗਾ; ਮੈਂ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਡਿੱਗਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦਾਰਯਨ੍ ਸ ਚ ਮਾਂ ਕਾਕਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਪਰਿਲੀਯਤੇ। ਨ ਚਾਪ੍ਯੁਪਾਰਮਨ੍ਮਾਂਸਾਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥੀ ਬਲਿਭੋਜਨਃ
ਉਹ ਕਾਂ ਮੈਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ ਉਥੇ ਹੀ ਲੁਕ ਗਿਆ; ਪਰ ਉਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਭੋਜਨ ਲਈ, ਰੁਕਿਆ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਕਰ੍षਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਚ ਰਸ਼ਨਾਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾਯਾਂ ਮਯਿ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੇ। ਸ੍ਰਂਸਮਾਨੇ ਚ ਵਸਨੇ ਤਤੋ ਦृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਪੰਛੀ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਕਮਰਬੰਦ ਖਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਵਸਤ੍ਰ ਢੀਲਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਹਸਿਤਾ ਚਾਹਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਾ ਸਂਲਜ੍ਜਿਤਾ ਤਦਾ। ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਗृਦ੍ਧੇਨ ਕਾਕੇਨ ਦਾਰਿਤਾ ਤ੍ਵਾਮੁਪਾਗਤਾ
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਲੱਜਤ ਹੋਈ, ਕਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚੀ ਚੁੰਘ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਹਮੁਤ੍ਸਙ੍ਗਮਾਸੀਨਸ੍ਯ ਤਵਾਵਿਸ਼ਮ੍। ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤੀਵ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਨ ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਿਤਾ
ਫਿਰ, ਥੱਕੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਬੈਠੀ; ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ।
ਬਾष੍ਪਪੂਰ੍ਣਮੁਖੀ ਮਨ੍ਦਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਪਰਿਮਾਰ੍ਜਤੀ। ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਾਹਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਾਥ ਵਾਯਸੇਨ ਪ੍ਰਕੋਪਿਤਾ
ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝ ਰਹੀ ਸੀ; ਤੂੰ, ਸਵਾਮੀ, ਕਾਂ ਦੀ ਤੰਗੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਾਚ੍ਚ ਸੁਪ੍ਤਾ ਹੇ ਰਾਘਵਾਙ੍ਕੇऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂ ਚਿਰਮ੍। ਪਰ੍ਯਾਯੇਣ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਮਾਙ੍ਕੇ ਭਰਤਾਗ੍ਰਜਃ
ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ; ਤੇ ਫਿਰ, ਬਰਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੁਨਰੇਵਾਥ ਵਾਯਸਃ ਸਮੁਪਾਗਮਤ੍। ਤਤਃ ਸੁਪ੍ਤਪ੍ਰਬੁਦ੍ਧਾਂ ਮਾਂ ਰਾਘਵਾਙ੍ਕਾਤ੍ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਮ੍। ਵਾਯਸਃ ਸਹਸਾਗਮ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰੇ
ਉਥੇ ਫਿਰ ਕਾਂ ਆ ਗਿਆ; ਜਦ ਮੈਂ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਜਾਗ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ ਉਠੀ, ਤਾਂ ਕਾਂ ਅਚਾਨਕ ਆ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਿਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਖਮ ਕਰ ਗਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰਥੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਵਿਦਦਾਰ ਸ ਮਾਂ ਭृਸ਼ਮ੍। ਤਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮੋ ਮੁਕ੍ਤੈਃ ਸ਼ੋਣਿਤਬਿਨ੍ਦੁਭਿਃ
ਕਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉੱਡ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਉਠਿਆ, ਤੇ ਖੂਨ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਵਹਿੰਦੇ ਵੇਖੇ।
ਸ ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਵਿਤੁਨ੍ਨਾਂ ਸ੍ਤਨਯੋਸ੍ਤਦਾ। ਆਸ਼ੀਵਿष ਇਵ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਮਭਾषਤ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਿਨੇ 'ਤੇ ਜਖਮ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਹਿਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਕੇਨ ਤੇ ਨਾਗਨਾਸੋਰੁ ਵਿਕ੍ਸ਼ਤਂ ਵੈ ਸ੍ਤਨਾਨ੍ਤਰਮ੍। ਕਃ ਕ੍ਰੀਡਤਿ ਸਰੋषੇਣ ਪਞ੍ਚਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਭੋਗਿਨਾ
ਕਿਸ ਨੇ, ਸੱਪ-ਵਾਂਗ ਨੱਕ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਸਿਨੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਖਮ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਨਾਲ ਖੇਡਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ੍ਤਤਸ੍ਤਂ ਵੈ ਵਾਯਸਂ ਸਮਵੈਕ੍ਸ਼ਤ। ਨਖੈਃ ਸਰੁਧਿਰੈਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਰ੍ਮਾਮੇਵਾਭਿਮੁਖਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਕਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਦੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਖ ਤੇ ਖੂਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਿਲ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਵਾਯਸਃ ਪਤਤਾਂ ਵਰਃ। ਧਰਾਨ੍ਤਰਂ ਗਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪਵਨਸ੍ਯ ਗਤੌ ਸਮਃ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਾਂ ਇੰਦਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਕੋਪਸਂਵਰ੍ਤਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਵਾਯਸੇ ਕृਤਵਾਨ੍ ਕ੍ਰੂਰਾਂ ਮਤਿਂ ਮਤਿਮਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਕਰ ਕੇ, ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਉਹ ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸੀ।