ਪ੍ਰਾਯਾਦਗ੍ਰੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਗਙ੍ਗਾ ਤਂ ਚਾਪ੍ਯਨੁਵ੍ਰਜਤ੍ । ਗਗਨਾਚ੍ਛਙ੍ਕਰਸ਼ਿਰਸ੍ਤਤੋ ਧਰਣਿਮਾਗਤਾ ॥੧-੪੩-
ਮਹਾਨ ਗੰਗਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਿਆ; ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਈ।
ਅਸਰ੍ਪਤ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਵ੍ਰਸ਼ਬ੍ਦਪੁਰਸ੍ਕृਤਮ੍ । ਮਤ੍ਸ੍ਯਕਚ੍ਛਪਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰਗਣੈਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੪੩-
ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਗਿਆ, ਮੱਛੀਆਂ, ਕਛੂਆਂ ਤੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ।
ਪਤਦ੍ਭਿਃ ਪਤਿਤੈਸ਼੍ਚੈਵ ਵ੍ਯਰੋਚਤ ਵਸੁਂਧਰਾ । ਤਤੋ ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਯਕ੍ਸ਼ਸਿਦ੍ਧਗਣਾਸ੍ਤਥਾ ॥੧-੪੩-
ਜਦ ਉਹ ਡਿੱਗੇ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਏ, ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਉਠੀ; ਫਿਰ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵੀ।
ਵ੍ਯਲੋਕਯਨ੍ਤ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਗਗਨਾਦ੍ ਗਾਂ ਗਤਾਂ ਤਦਾ । ਵਿਮਾਨੈਰ੍ਨਗਰਾਕਾਰੈਰ੍ਹਯੈਰ੍ਗਜਵਰੈਸ੍ਤਦਾ ॥੧-੪੩-
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਦ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਈ, ਨਗਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਉਡਦੀਆਂ ਵਿਮਾਨਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ।
ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਗਤਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਦੇਵਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਠਿਤਾਃ । ਤਦਦ੍ਭੁਤਮਿਮਂ ਲੋਕੇ ਗਙ੍ਗਾਵਤਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ॥੧-੪੩-
ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਨੌਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਸਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਦਭੁਤ, ਉੱਚੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਆਵਤਰਨ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵੋ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਮੀਯੁਰਮਿਤੌਜਸਃ । ਸਮ੍ਪਤਦ੍ਭਿਃ ਸੁਰਗਣੈਸ੍ਤੇषਾਂ ਚਾਭਰਣੌਜਸਾ ॥੧-੪੩-
ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਜਦ ਉਹ ਉਡਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਚਮਕਦੇ ਸਨ।
ਸ਼ਤਾਦਿਤ੍ਯਮਿਵਾਭਾਤਿ ਗਗਨਂ ਗਤਤੋਯਦਮ੍ । ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰੋਰਗਗਣੈਰ੍ਮੀਨੈਰਪਿ ਚ ਚਞ੍ਚਲੈਃ ॥੧-੪੩-
ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਆਕਾਸ਼ ਸੌ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰ, ਸੱਪ ਤੇ ਚਲਾਕ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ।
ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਭਿਰਿਵ ਵਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੈਰਾਕਾਸ਼ਮਭਵਤ੍ ਤਦਾ । ਪਾਣ੍ਡੁਰੈਃ ਸਲਿਲੋਤ੍ਪੀਡੈਃ ਕੀਰ੍ਯਮਾਣੈਃ ਸਹਸ੍ਰਧਾ ॥੧-੪੩-
ਆਕਾਸ਼ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਫੈਲ ਗਿਆ, ਫਿੱਕੇ, ਉੱਚੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਹਾਵਾਂ ਨਾਲ।
ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰੈਰਿਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਗਗਨਂ ਹਂਸਸਮ੍ਪ੍ਲਵੈਃ । ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਦ੍ਰੁਤਤਰਂ ਯਾਤਿ ਕੁਟਿਲਂ ਕ੍ਵਚਿਦਾਯਤਮ੍ ॥੧-੪੩-
ਆਕਾਸ਼ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਕਦੇ ਦਰਿਆ ਤੇਜ਼ ਵਗਦਾ, ਕਦੇ ਵਕਰੀ, ਕਦੇ ਚੌੜਾ।
ਵਿਨਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦੁਦ੍ਭੂਤਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਯਾਤਿ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ । ਸਲਿਲੇਨੈਵ ਸਲਿਲਂ ਕ੍ਵਚਿਦਭ੍ਯਾਹਤਂ ਪੁਨਃ ॥੧-੪੩-
ਕਦੇ ਪਾਣੀ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਕਦੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਗਦਾ; ਕਈ ਵਾਰੀ ਪਾਣੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ।
ਮੁਹੁਰੂਰ੍ਧ੍ਵਪਥਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪਪਾਤ ਵਸੁਧਾਂ ਪੁਨਃ । ਤਚ੍ਛਙ੍ਕਰਸ਼ਿਰੋਭ੍ਰष੍ਟਂ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਭੂਮਿਤਲੇ ਪੁਨਃ ॥੧-੪੩-
ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਪਾਣੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਰੋਚਤ ਤਦਾ ਤੋਯਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਗਤਕਲ੍ਮषਮ੍ । ਤਤ੍ਰਰ੍षਿਗਣਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਵਸੁਧਾਤਲਵਾਸਿਨਃ ॥੧-੪੩-
ਉਹ ਪਾਣੀ, ਸਾਫ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਤ।
ਭਵਾਙ੍ਗਪਤਿਤਂ ਤੋਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਤਿ ਪਸ੍ਪृਸ਼ੁਃ । ਸ਼ਾਪਾਤ੍ ਪ੍ਰਪਤਿਤਾ ਯੇ ਚ ਗਗਨਾਦ੍ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍ ॥੧-੪੩-
ਭਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਪਾਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਛੂਹਿਆ; ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਸਨ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਤੇ ਬਭੂਵੁਰ੍ਗਤਕਲ੍ਮषਾਃ । ਧੂਪਪਾਪਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤੇਨ ਤੋਯੇਨਾਥ ਸ਼ੁਭਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥੧-੪੩-
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਏ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਚੰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
ਪੁਨਰਾਕਾਸ਼ਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਸ੍ਵਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਪੇਦਿਰੇ । ਮੁਮੁਦੇ ਮੁਦਿਤੋ ਲੋਕਸ੍ਤੇਨ ਤੋਯੇਨ ਭਾਸ੍ਵਤਾ ॥੧-੪੩-
ਉਹ ਮੁੜ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਲੋਕ ਉਸ ਚਮਕਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਕृਤਾਭਿषੇਕੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਬਭੂਵ ਗਤਕਲ੍ਮषਃ । ਭਗੀਰਥੋ ਹਿ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ॥੧-੪੩-
ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ; ਭਗੀਰਥ, ਜੋ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਦਿਵਿਆ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਯਾਦਗ੍ਰੇ ਮਹਾਰਾਜਾਸ੍ਤਂ ਗਙ੍ਗਾ ਪृष੍ਠਤੋऽਨ੍ਵਗਾਤ੍ । ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍षਿਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ ॥੧-੪੩-
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲਿਆ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੈਤ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਰਾਖਸ਼—
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਵਰਾਃ ਸਕਿਨ੍ਨਰਮਹੋਰਗਾਃ । ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰਸੋ ਰਾਮ ਭਗੀਰਥਰਥਾਨੁਗਾਃ ॥੧-੪੩-
ਗੰਧਰਵਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਡੇ, ਕਿਨਨਰ ਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਹੇ ਰਾਮਾ, ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੀਆਂ।
ਗਙ੍ਗਾਮਨ੍ਵਗਮਨ੍ ਪ੍ਰੀਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਲਚਰਾਸ਼੍ਚ ਯੇ । ਯਤੋ ਭਗੀਰਥੋ ਰਾਜਾ ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ ॥੧-੪੩-
ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ; ਜਿੱਥੇ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜਾ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਗੰਗਾ ਵੀ ਗਈ।
ਜਗਾਮ ਸਰਿਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਤੋ ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਜਹ੍ਨੋਰਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਃ ॥੧-੪੩-
ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅੱਗੇ ਵਧੀ; ਫਿਰ ਜਹਨੂ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਤੇ, ਜੋ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਗਙ੍ਗਾ ਸਮ੍ਪ੍ਲਾਵਯਾਮਾਸ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਮਹਤ੍ਮਨਃ । ਤਸ੍ਯਾਵਲੇਪਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਜਹ੍ਨੁਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵ ॥੧-੪੩-
ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਮਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਹਨੂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਘਵ।
ਅਪਿਬਤ੍ ਤੁ ਜਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਗਙ੍ਗਯਾਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਘਰ੍ਵਾ ऋषਯਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ ॥੧-੪੩-
ਉਸ ਨੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਪੂਜਯਨ੍ਤਿ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਹ੍ਨੁਂ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਗਙ੍ਗਾਂ ਚਾਪਿ ਨਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥੧-੪੩-
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਜਹਨੂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤੀ; ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਮਸृਜਤ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜਹ੍ਨੁਸੁਤਾ ਗਙ੍ਗਾ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਤਿ ਚ ॥੧-੪੩-
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤੇਜਵਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਜਹਨੂ ਦੀ ਧੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਾਹਨਵੀ ਵੀ।
ਜਗਾਮ ਚ ਪੁਨਰ੍ਗਙ੍ਗਾ ਭਗੀਰਥਰਥਾਨੁਗਾ । ਸਾਗਰਂ ਚਾਪਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪ੍ਤਾ ਸਾ ਸਰਿਤ੍ਪ੍ਰਵਰਾ ਤਦਾ ॥੧-੪੩-
ਗੰਗਾ ਮੁੜ ਭਗੀਰਥ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਈ, ਤੇ ਉਹ ਨਦੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।
ਰਸਾਤਲਮੁਪਾਗਚ੍ਛਤ੍ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਣਃ । ਭਗੀਰਥੋऽਪਿ ਰਾਜਾਰ੍षਿਰ੍ਗਙ੍ਗਾਮਾਦਾਯ ਯਤ੍ਨਤਃ ॥੧-੪੩-
ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਗਈ, ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸਿਧੀ ਲਈ; ਤੇ ਭਗੀਰਥ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਪਿਤਮਹਾਨ੍ ਭਸ੍ਮਕृਤਾਨਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਗਤਚੇਤਨਃ । ਅਥ ਤਦ੍ਭਸ੍ਮਨਾਂ ਰਾਸ਼ਿਂ ਗਙ੍ਗਾਸਲਿਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪ੍ਲਾਵਯਤ੍ ਪੂਤਪਾਪ੍ਮਾਨਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਰਘੂਤ੍ਤਮ ॥੧-੪੩-
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਰਾਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਤੇ ਹੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਫਿਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਖਾਂ ਨੂੰ ਧੋ ਕੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਧੀਆ।
thumb|ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਚੁਆਲੀਆਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਸਾਗਰਂ ਰਾਜਾ ਗਙ੍ਗਾਯਾਨੁਗਤਸ੍ਤਦਾ । ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਤਲਂ ਭੂਮੇਰ੍ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਾਃ ॥੧-੪੪-
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਵੜਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਭਸ੍ਮਨ੍ਯਥਾਪ੍ਲੁਤੇ ਰਾਮ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਸਲਿਲੇਨ ਵੈ । ਸਰ੍ਵਲੋਕਪ੍ਰਭੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੧-੪੪-
ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਰਾਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।