ਵਿਪੁਲਾਂਸੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਕਮ੍ਬੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ਼ੁਭਾਨਨਃ। ਗੂਢਜਤ੍ਰੁਃ ਸੁਤਾਮ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਜਨੈਃ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਉਹ ਚੌੜੀਆਂ ਮੋਢੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਸ਼ੰਖ ਵਰਗਾ ਗਲਾ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਲੁਕੀਆਂ ਕਲ੍ਹੀਆਂ, ਤੇ ਲਾਲੀ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਮ ਹੈ।
ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨਨਿਰ੍ਘੋषਃ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਸਮਸ਼੍ਚ ਸੁਵਿਭਕ੍ਤਾਙ੍ਗੋ ਵਰ੍ਣਂ ਸ਼੍ਯਾਮਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੁੰਢੂਭੀ ਵਜਣ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜਦੀ ਹੈ, ਰੰਗ ਨਰਮ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਸੁਨਿਆੜਾ ਤੇ ਅੰਗ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੇ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਸ੍ਥਿਰਸ੍ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਲਮ੍ਬਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਿਸਮਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਚੋਨ੍ਨਤਃ। ਤ੍ਰਿਤਾਮ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਚ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋ ਗਮ੍ਭੀਰਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਲੰਬਾ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਬਰਾਬਰ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਉੱਚਾ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਨਰਮ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਡੂੰਘਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਲੀਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰ੍ਯਵਨਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯਙ੍ਗਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ੀਰ੍षਵਾਨ੍। ਚਤੁष੍ਕਲਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਲੇਖਸ਼੍ਚਤੁष੍ਕਿष੍ਕੁਸ਼੍ਚਤੁਃਸਮਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਲਕੀਰਾਂ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਾਰ ਵੱਡੇ ਅੰਗ, ਤਿੰਨ ਸਿਰ, ਚਾਰ ਭਾਗ, ਚਾਰ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਚਾਰ رانਗਾਂ, ਤੇ ਚਾਰ ਬਰਾਬਰੀਆਂ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸਮਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਗਤਿਃ। ਮਹੋष੍ਠਹਨੁਨਾਸਸ਼੍ਚ ਪਞ੍ਚਸ੍ਨਿਗ੍ਧੋऽष੍ਟਵਂਸ਼ਵਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਚੌਦਾਂ ਜੋੜੇ, ਚਾਰ ਦੰਦ, ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਚਾਲ, ਵੱਡੇ ਹੋਠ, ਜਬੜੇ ਤੇ ਨੱਕ, ਪੰਜ ਨਰਮ ਗੁਣ, ਤੇ ਅੱਠ ਵੰਸ਼ ਹਨ।
ਦਸ਼ਪਦ੍ਮੋ ਦਸ਼ਬृਹਤ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਸ਼ੁਕ੍ਲਵਾਨ੍। षਡੁਨ੍ਨਤੋ ਨਵਤਨੁਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਵ੍ਯਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਾਘਵਃ
ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਅੰਗ, ਦਸ ਚੌੜੇ ਅੰਗ, ਤਿੰਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੋ ਚਿੱਟੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਛੇ ਉੱਚੇ ਅੰਗ, ਨੌਂ ਪਤਲੇ ਭਾਗ ਹਨ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਤਿੰਨ ਥਾਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਧਰ੍ਮਰਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸਂਗ੍ਰਹਾਨੁਗ੍ਰਹੇ ਰਤਃ। ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਭਾਗਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪ੍ਰਿਯਂਵਦਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸੋਭਾਵਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਿਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਥਾਂ ਤੇ ਵੇਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਚਾਸ੍ਯ ਚ ਵੈਮਾਤ੍ਰਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਮਿਤਪ੍ਰਭਃ। ਅਨੁਰਾਗੇਣ ਰੂਪੇਣ ਗੁਣੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਥਾਵਿਧਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਪਿਆਰ, ਰੂਪ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ।
ਸ ਸੁਵਰ੍ਣਚ੍ਛਵਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਰਾਮਃ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਤਾਵੁਭੌ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲੌ ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਕृਤੋਤ੍ਸਵੌ
ਉਹ ਰਾਮ, ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਭਾਵਾਨ, ਸੰਵਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਉਹ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖ ਤੇਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੌ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸਹ ਸਂਗਤੌ। ਤ੍ਵਾਮੇਵ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣੌ ਤੌ ਵਿਚਰਨ੍ਤੌ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ, ਤੇ ਤੇਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਤੁਰ੍ਮृਗਪਤਿਂ ਪੂਰ੍ਵਜੇਨਾਵਰੋਪਿਤਮ੍। ऋष੍ਯਮੂਕਸ੍ਯ ਮੂਲੇ ਤੁ ਬਹੁਪਾਦਪਸਂਕੁਲੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਸੀ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਭਯਾਰ੍ਤਮਾਸੀਨਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਵਯਂ ਚ ਹਰਿਰਾਜਂ ਤਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਗਰਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਉਸ ਵਾਨਰ ਰਾਜੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੇਖਿਆ।
ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਮਹੇ ਰਾਜ੍ਯਾਤ੍ ਪੂਰ੍ਵਜੇਨਾਵਰੋਪਿਤਮ੍। ਤਤਸ੍ਤੌ ਚੀਰਵਸਨੌ ਧਨੁਃਪ੍ਰਵਰਪਾਣਿਨੌ
ਅਸੀਂ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਮਿਲਿਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ऋष੍ਯਮੂਕਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਾਗਤੌ। ਸ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਧਨ੍ਵਿਨੌ ਵਾਨਰਰ੍षਭਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਏ; ਜਦ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖੇ।
ਅਭਿਪ੍ਲੁਤੋ ਗਿਰੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰਂ ਭਯਮੋਹਿਤਃ। ਤਤਃ ਸ ਸ਼ਿਖਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਟਿਕਿਆ ਰਿਹਾ।
ਤਯੋਃ ਸਮੀਪਂ ਮਾਮੇਵ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਸਤ੍ਵਰਮ੍। ਤਾਵਹਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰੌ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਾਤ੍ ਪ੍ਰਭੂ
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਲਦੀ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪੇਜਿਆ; ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਰੂਪਲਕ੍ਸ਼ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਤੌ ਪਰਿਜ੍ਞਾਤਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥੌ ਮਯਾ ਪ੍ਰੀਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤੌ
ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋਏ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਕੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਪृष੍ਠਮਾਰੋਪ੍ਯ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੌ ਪੁਰੁषਰ੍षਭੌ। ਨਿਵੇਦਿਤੌ ਚ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲੈ ਆਇਆ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਾਇਆ।
ਤਯੋਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸਮ੍ਭਾषਾਦ੍ ਭृਸ਼ਂ ਪ੍ਰੀਤਿਰਜਾਯਤ। ਤਤ੍ਰ ਤੌ ਕੀਰ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੌ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਨਰੇਸ਼੍ਵਰੌ
ਉਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਿਆਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਨਾਮੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰਕृਤਾਸ਼੍ਵਾਸੌ ਕਥਯਾ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਯਾ। ਤਂ ਤਤਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਗ੍ਰਜਃ
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ, ਉਹ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਹੇਤੋਰ੍ਵਾਲਿਨਾ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਨਿਰਸ੍ਤਂ ਪੁਰੁਤੇਜਸਾ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਸ਼ਜਂ ਸ਼ੋਕਂ ਰਾਮਸ੍ਯਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਃ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ, ਤੇਰੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੇ ਨਿਰਲੇਪ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਕੀਤਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍। ਸ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੇਰਿਤਂ ਵਚਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ; ਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।
ਤਦਾਸੀਨ੍ਨਿष੍ਪ੍ਰਭੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਗ੍ਰਹਗ੍ਰਸ੍ਤ ਇਵਾਂਸ਼ੁਮਾਨ੍। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਗਾਤ੍ਰਸ਼ੋਭੀਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਯਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ, ਤੇਰੇ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣੇ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ,
ਯਾਨ੍ਯਾਭਰਣਜਾਲਾਨਿ ਪਾਤਿਤਾਨਿ ਮਹੀਤਲੇ। ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਰਾਮਾਯ ਆਨੀਯ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ
ਜਿਹੜੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਹਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਲੈ ਆਏ।
ਸਂਹृष੍ਟਾ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸੁਰ੍ਗਤਿਂ ਤੁ ਨ ਵਿਦੁਸ੍ਤਵ। ਤਾਨਿ ਰਾਮਾਯ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਮਯੈਵੋਪਹृਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਤੇਰਾ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ। ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਉਹ ਲੈ ਆਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਵਨਵਨ੍ਤ੍ਯਵਕੀਰ੍ਣਾਨਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਿਹਤਚੇਤਸਿ। ਤਾਨ੍ਯਙ੍ਕੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਾਨਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਬਹੁਵਿਧਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖੀ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਆਪਣੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤੇਨ ਦੇਵਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨ ਦੇਵੇਨ ਪਰਿਦੇਵਿਤਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਾਨਿ ਰੁਦਤਸ੍ਤਾਮ੍ਯਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰੋ ਰੋ ਕੇ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਾਦੀਪਯਦ੍ ਦਾਸ਼ਰਥੇਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ੋਕਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਮੀ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕਾ ਲਈ।
ਸ਼ਾਯਿਤਂ ਚ ਚਿਰਂ ਤੇਨ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਮਯਾਪਿ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਦੁਤ੍ਥਾਪਿਤਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਿਆ ਰਿਹਾ। ਮੈਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫੇਰ ਉਠਾਇਆ।
ਤਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਦਰ੍ਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਰਾਘਵਃ ਸਹਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਸਂਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਉਹ ਮਹਿੰਗੇ ਗਹਿਣੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।