ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਤਿਃ। ਸਂਸ਼੍ਰਵੇ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣਾਏ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਰਥਕੁਞ੍ਜਰਵਾਜਿਮਾਨ੍। ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲੋ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ। ਉਹ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਗੁਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਪਸਾ ਚਰ੍षਿਭਿਃ ਸਮਃ। ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਪੁਰਂਦਰਸਮੋ ਬਲੇ
ਉਹ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤਪ ਵਿਚ ਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਅਹਿਂਸਾਰਤਿਰਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੋ ਘृਣੀ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿਵਰ੍ਧਨਃ
ਉਹ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੋਭੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦਇਆਲੂ ਸੀ, ਸੱਚ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸੀ, ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪृਥੁਸ਼੍ਰੀਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍षਭਃ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰਨ੍ਤਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸੁਖਦਃ ਸੁਖੀ
ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਾਨਨਃ। ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਸੀ, ਵੱਖਰੇ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਪਰਂਤਪਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਾਭਿਸਂਧਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ ਪਿਤੁਃ। ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਹ ਚ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੀ, ਦੇ ਹੁਕਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਮृਗਯਾਂ ਪਰਿਧਾਵਤਾ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਿਹਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਬਹਵਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਖਸਾਂ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨਵਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤੌ ਖਰਦੂषਣੌ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਮਰ੍षਾਪਹृਤਾ ਜਾਨਕੀ ਰਾਵਣੇਨ ਤੁ
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਕਤਲ ਤੇ ਖਰਾ-ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਫੜੀ ਗਈ।
ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਰਾਮਂ ਮृਗਰੂਪੇਣ ਮਾਯਯਾ। ਸ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਮਃ ਸੀਤਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਠੱਗ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਦ ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ।
ਆਸਸਾਦ ਵਨੇ ਮਿਤ੍ਰਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਮ੍। ਤਤਃ ਸ ਵਾਲਿਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦੇ ਵਾਨਰ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਯਚ੍ਛਤ੍ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਸਂਦਿष੍ਟਾ ਹਰਯਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀ; ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ—
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਹਂ ਸਮ੍ਪਾਤਿਵਚਨਾਚ੍ਛਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍
ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ; ਤੇ ਮੈਂ, ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ 'ਤੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਹੇਤੋਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਵੇਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਲੁਤਃ। ਯਥਾਰੂਪਾਂ ਯਥਾਵਰ੍ਣਾਂ ਯਥਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਵਤੀਂ ਚ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰੂਪ, ਰੰਗ ਤੇ ਸੋਭਾ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸ਼੍ਰੌषਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਹਂ ਸੇਯਮਾਸਾਦਿਤਾ ਮਯਾ। ਵਿਰਰਾਮੈਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਾਚਂ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਃ
ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਲੱਭੀ ਗਈ; ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਾਨਕੀ ਚਾਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ। ਤਤਃ ਸਾ ਵਕ੍ਰਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ਸਂਵृਤਮ੍। ਉਨ੍ਨਮ੍ਯ ਵਦਨਂ ਭੀਰੁਃ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਮਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਮੁੜਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਡਰਪੋਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸੀਤਾ ਵਚਨਂ ਕਪੇਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਪਰਮਂ ਜਗਾਮ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਆਪ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਸਾ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾ ਹ੍ਯਧਸ੍ਤਾ- ਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਤਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਿਂਗਾਧਿਪਤੇਰਮਾਤ੍ਯਂ ਵਾਤਾਤ੍ਮਜਂ ਸੂਰ੍ਯਮਿਵੋਦਯਸ੍ਥਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਤਿਰਛਾ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਪਿੰਗਲ ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਵਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਅਗਾਧ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਗਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਖ ਲਿਆ।
thumb|ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਤੀਹਵੀਂ ਅਧਿਆਇ।
ਤਤਃ ਸ਼ਾਖਾਨ੍ਤਰੇ ਲੀਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਲਿਤਮਾਨਸਾ। ਵੇष੍ਟਿਤਾਰ੍ਜੁਨਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸਂਘਾਤਪਿਂਗਲਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਲੀ ਵਿਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਡੋਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਚਿੱਟੇ ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਪਿੰਗਲ ਸੀ।
ਸਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਪਿਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਮ੍। ਫੁਲ੍ਲਾਸ਼ੋਕੋਤ੍ਕਰਾਭਾਸਂ ਤਪ੍ਤਚਾਮੀਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਨਿਮਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਖਿੜੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਸਨ।
ਸਾਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਿਨੀਤਵਦਵਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਮੈਥਿਲੀ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਅਹੋ ਭੀਮਮਿਦਂ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਦੁਰਾਸਦਮ੍। ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਿਦਂ ਮਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰੇਵ ਮੁਮੋਹ ਸਾ
ਅਹੋ, ਇਸ ਵਾਨਰ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੰਕਟ ਵਿਚ ਪੈ ਗਈ।
ਵਿਲਲਾਪ ਭृਸ਼ਂ ਸੀਤਾ ਕਰੁਣਂ ਭਯਮੋਹਿਤਾ। ਰਾਮ ਰਾਮੇਤਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਤਿ ਚ ਭਾਮਿਨੀ
ਸੀਤਾ ਡਰ ਤੇ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਰੂਣ ਰੋਈ। ਉਹ 'ਰਾਮਾ!' ਤੇ 'ਲਕਸ਼ਮਣ!' ਕਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਪਕਾਰ ਉਠੀ।
ਰੁਰੋਦ ਸਹਸਾ ਸੀਤਾ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਸ੍ਵਰਾ ਸਤੀ। ਸਾਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰਿਵਰਂ ਵਿਨੀਤਵਦੁਪਾਗਤਮ੍। ਮੈਥਿਲੀ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਪ੍ਨੋऽਯਮਿਤਿ ਭਾਮਿਨੀ
ਸੀਤਾ ਅਚਾਨਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਰੋ ਪਈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੂੰ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਤਾਂ ਸੁਪਨਾ ਹੀ ਹੈ।'
ਸਾ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਪृਥੁਭੁਗ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼ਾਖਾਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਥੋਕ੍ਤਕਾਰਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਿਂਗਪ੍ਰਵਰਂ ਮਹਾਰ੍ਹਂ ਵਾਤਾਤ੍ਮਜਂ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰਿष੍ਠਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਵੱਡੀ ਜਬੜੀ ਵਾਲਾ, ਡਾਲੀ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਦੇਖਿਆ। ਪਿੰਗਲ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਕੀਮਤੀ, ਵਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸਾ ਤਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਭृਸ਼ਂ ਵਿਪਨ੍ਨਾ ਗਤਾਸੁਕਲ੍ਪੇਵ ਬਭੂਵ ਸੀਤਾ। ਚਿਰੇਣ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਲਭ੍ਯ ਚੈਵਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੋਸ਼ ਆਇਆ, ਫਿਰ ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਮਯਾਯਂ ਵਿਕृਤੋऽਦ੍ਯ ਦृष੍ਟਃ ਸ਼ਾਖਾਮृਗਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਗਣੈਰ੍ਨਿषਿਦ੍ਧਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤੁ ਰਾਮਾਯ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾਯ ਤਥਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮੇ ਜਨਕਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ
ਅੱਜ ਮੈਂ ਇਹ ਅਜੀਬ ਵਾਨਰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁਪਨੇ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨਾਹ ਹੈ। ਰਾਮਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿਣ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਵੀ।
ਸ੍ਵਪ੍ਨੋ ਹਿ ਨਾਯਂ ਨਹਿ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਰਾ ਸ਼ੋਕੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਚ ਪੀਡਿਤਾਯਾਃ। ਸੁਖਂ ਹਿ ਮੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਯਤੋ ਵਿਹੀਨਾ ਤੇਨੇਨ੍ਦੁਪੂਰ੍ਣਪ੍ਰਤਿਮਾਨਨੇਨ
ਇਹ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਤੇ ਗਮ ਵਿਚ ਪਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਹੈ।