ਏष ਦੋषੋ ਮਹਾਨ੍ ਹਿ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਮ ਸੀਤਾਭਿਭਾषਣੇ। ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗਸ਼੍ਚ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਭਵੇਦਨਭਿਭਾषਣੇ
ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਦੋਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਵੈਦੇਹੀ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਭੂਤਾਸ਼੍ਚਾਰ੍ਥਾ ਵਿਰੁਧ੍ਯਨ੍ਤ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਰੋਧਿਤਾਃ। ਵਿਕ੍ਲਵਂ ਦੂਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਮਃ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਯਥਾ
ਜੋ ਮਨੋਰਥ ਹਨ, ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਦੂਤ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਾਨਰ੍ਥਾਨ੍ਤਰੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਪਿ ਨ ਸ਼ੋਭਤੇ। ਘਾਤਯਨ੍ਤਿ ਹਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਦੂਤਾਃ ਪਣ੍ਡਿਤਮਾਨਿਨਃ
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚੀ ਹੋਈ ਯੋਜਨਾ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਕਥਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵੈਕ੍ਲਵ੍ਯਂ ਨ ਕਥਂ ਮਮ। ਲਙ੍ਘਨਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਥਂ ਨੁ ਨ ਵृਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਕਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਹੌਸਲਾ ਨਾ ਹਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮੇਰਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ?
ਕਥਂ ਨੁ ਖਲੁ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੇ ਸ਼ृਣੁਯਾਨ੍ਨੋਦ੍ਵਿਜੇਤ ਚ। ਇਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਹਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚਕਾਰ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਮਤਿਮ੍
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਅਤੇ ਡਰ ਨਾ ਜਾਵੇ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।
ਰਾਮਮਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਾਣਂ ਸੁਬਨ੍ਧੁਮਨੁਕੀਰ੍ਤਯਨ੍। ਨੈਨਾਮੁਦ੍ਵੇਜਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਦ੍ਬਨ੍ਧੁਗਤਚੇਤਨਾਮ੍
ਰਾਮ ਦੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਸਥਿਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਫਸੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਡਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਵਚਨਾਨਿ ਸਮਰ੍ਪਯਨ੍
ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬਚਨ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰਾਵਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਧੁਰਾਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਗਿਰਮ੍। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸ੍ਯਤਿ ਯਥਾ ਸੀਤਾ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਦਧੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਬੋਲ ਕੇ; ਤਾਂ ਜੋ ਸੀਤਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੇ, ਮੈਂ ਹਰ ਗੱਲ ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ ਬਹੁਵਿਧਂ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਵੋ ਜਗਤਿਪਤੇਃ ਪ੍ਰਮਦਾਮਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ। ਮਧੁਰਮਵਿਤਥਂ ਜਗਾਦ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦ੍ਰੁਮਵਿਟਪਾਨ੍ਤਰਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਹਨੂਮਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹਨੂਮਾਨ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦਰਖ਼ਤ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਬੋਲਿਆ।
thumb|ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਤੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾਂ ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮਤਿਃ। ਸਂਸ਼੍ਰਵੇ ਮਧੁਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣਾਏ।
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋ ਨਾਮ ਰਥਕੁਞ੍ਜਰਵਾਜਿਮਾਨ੍। ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲੋ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੂਣਾਂ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਇਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦਸ਼ਰਥ ਸੀ। ਉਹ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਗੁਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਪਸਾ ਚਰ੍षਿਭਿਃ ਸਮਃ। ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਪੁਰਂਦਰਸਮੋ ਬਲੇ
ਉਹ ਰਾਜਰਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਤਪ ਵਿਚ ਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ, ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ ਸੀ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਅਹਿਂਸਾਰਤਿਰਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰੋ ਘृਣੀ ਸਤ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਃ। ਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯੇਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿਵਰ੍ਧਨਃ
ਉਹ ਅਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਲੋਭੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦਇਆਲੂ ਸੀ, ਸੱਚ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸੀ, ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ਥਿਵਵ੍ਯਞ੍ਜਨੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪृਥੁਸ਼੍ਰੀਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵਰ੍षਭਃ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚਤੁਰਨ੍ਤਾਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸੁਖਦਃ ਸੁਖੀ
ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਸੋਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿਰਮੌਰ ਸੀ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਿਯੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਾਨਨਃ। ਰਾਮੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨਾਮ ਸੀ, ਵੱਖਰੇ ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਜਨਸ੍ਯਾਪਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ। ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਚ ਪਰਂਤਪਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਯਾਭਿਸਂਧਸ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ ਪਿਤੁਃ। ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਸਹ ਚ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜਿਤੋ ਵਨਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੀ, ਦੇ ਹੁਕਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵੀਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਰਣ੍ਯੇ ਮृਗਯਾਂ ਪਰਿਧਾਵਤਾ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਨਿਹਤਾਃ ਸ਼ੂਰਾ ਬਹਵਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਖਸਾਂ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨਵਧਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤੌ ਖਰਦੂषਣੌ। ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਮਰ੍षਾਪਹृਤਾ ਜਾਨਕੀ ਰਾਵਣੇਨ ਤੁ
ਜਨਸਥਾਨ ਵਿਚ ਹੋਏ ਕਤਲ ਤੇ ਖਰਾ-ਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਾਨਕੀ, ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਵਲੋਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਫੜੀ ਗਈ।
ਵਞ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਵਨੇ ਰਾਮਂ ਮृਗਰੂਪੇਣ ਮਾਯਯਾ। ਸ ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਰਾਮਃ ਸੀਤਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਠੱਗ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਦ ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਸੀਤਾ।
ਆਸਸਾਦ ਵਨੇ ਮਿਤ੍ਰਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਨਾਮ ਵਾਨਰਮ੍। ਤਤਃ ਸ ਵਾਲਿਨਂ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਮਃ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦੇ ਵਾਨਰ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ; ਫਿਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਆਯਚ੍ਛਤ੍ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿਸਂਦਿष੍ਟਾ ਹਰਯਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤੀ; ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ—
ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਰ੍ਵਾਸੁ ਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਅਹਂ ਸਮ੍ਪਾਤਿਵਚਨਾਚ੍ਛਤਯੋਜਨਮਾਯਤਮ੍
ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਨਰ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ; ਤੇ ਮੈਂ, ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਬੋਲਾਂ 'ਤੇ, ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਹੇਤੋਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਵੇਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਲੁਤਃ। ਯਥਾਰੂਪਾਂ ਯਥਾਵਰ੍ਣਾਂ ਯਥਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮਵਤੀਂ ਚ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਰੂਪ, ਰੰਗ ਤੇ ਸੋਭਾ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸ਼੍ਰੌषਂ ਰਾਘਵਸ੍ਯਾਹਂ ਸੇਯਮਾਸਾਦਿਤਾ ਮਯਾ। ਵਿਰਰਾਮੈਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਾਚਂ ਵਾਨਰਪੁਂਗਵਃ
ਮੈਂ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਲੱਭੀ ਗਈ; ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਜਾਨਕੀ ਚਾਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਾ। ਤਤਃ ਸਾ ਵਕ੍ਰਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ਸਂਵृਤਮ੍। ਉਨ੍ਨਮ੍ਯ ਵਦਨਂ ਭੀਰੁਃ ਸ਼ਿਂਸ਼ਪਾਮਨ੍ਵਵੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਮੁੜਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਹਣੇ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਡਰਪੋਕ ਨੇ ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਉੱਪਰ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸੀਤਾ ਵਚਨਂ ਕਪੇਸ਼੍ਚ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਪਰਮਂ ਜਗਾਮ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਰਾਮਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ
ਸੀਤਾ ਨੇ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ; ਉਹ ਆਪ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਸਾ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਤਥਾ ਹ੍ਯਧਸ੍ਤਾ- ਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾ ਤਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਿਂਗਾਧਿਪਤੇਰਮਾਤ੍ਯਂ ਵਾਤਾਤ੍ਮਜਂ ਸੂਰ੍ਯਮਿਵੋਦਯਸ੍ਥਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਤਿਰਛਾ, ਉਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਪਿੰਗਲ ਰਾਜ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਵਾਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਅਗਾਧ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਗਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਖ ਲਿਆ।
thumb|ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਤੀਹਵੀਂ ਅਧਿਆਇ।