ਤਂ ਪਤ੍ਰਵਿਟਪੇ ਲੀਨਃ ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਸ਼ਤਾਵृਤਃ। ਸਮੀਪਮੁਪਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਹਨੂਮਾਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ। ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਸੁਰੂਪਾਭਿਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਤਨ੍ਮृਗਦ੍ਵਿਜਸਂਘੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਰਸਵਾਤੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੀਬੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਦृष੍ਟੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ
ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੰਖ ਵਾਂਗ ਕੰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵृਤਃ ਪਰਮਨਾਰੀਭਿਸ੍ਤਾਰਾਭਿਰਿਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ। ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੇਜੋਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਉਹ ਉੱਤਮ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ; ਮਹਾਂਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਵਣੋऽਯਂ ਮਹਾਬਾਹੁਰਿਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਾਨਰਃ। ਸੋऽਯਮੇਵ ਪੁਰਾ ਸ਼ੇਤੇ ਪੁਰਮਧ੍ਯੇ ਗृਹੋਤ੍ਤਮੇ। ਅਵਪ੍ਲੁਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਵਾਨਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਰਾਵਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਹਾਂਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।' ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਿਆ, 'ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਵਧੀਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।' ਫਿਰ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਉਤਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤਥਾਪ੍ਯੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਸ ਨਿਰ੍ਧੂਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ। ਪਤ੍ਰੇ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸਕ੍ਤੋ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸਂਵृਤੋऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹਨੂਮਾਨ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ ਤਾਮਸਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸਂਹਤਸ੍ਤਨੀਮ੍। ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰਸਿਤਾਪਾਂਗੀਮੁਪਾਵਰ੍ਤਤ ਰਾਵਣਃ
ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਲੇ, ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਛਾਤੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕਾਲੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ।
thumb|ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਉਨਵੀਂ ਸਰਗ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍। ਪ੍ਰਾਵੇਪਤ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਵਾਤੇ ਕਦਲੀ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਆਕਰਤੀ ਵਾਲੀ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਕੰਪਣ ਲੱਗੀ।
ਊਰੁਭ੍ਯਾਮੁਦਰਂ ਛਾਦ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਯੋਧਰੌ। ਉਪਵਿष੍ਟਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰੁਦਤੀ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਆਪਣੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਛਾਤੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਈ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ, ਰੋ ਰਹੀ ਬੈਠੀ ਸੀ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਗਣੈਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੀਨਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਵਂ ਸਨ੍ਨਾਮਿਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਪਰ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਹਾਲਾਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ, ਵੇਖਿਆ।
ਅਸਂਵृਤਾਯਾਮਾਸੀਨਾਂ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਛਿਨ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਪਤਿਤਾਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਾਖਾਮਿਵ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਢੱਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ, ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਡਾਲ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਈ ਹੋਵੇ।
ਮਲਮਣ੍ਡਨਦਿਗ੍ਧਾਂਗੀਂ ਮਣ੍ਡਨਾਰ੍ਹਾਮਮਣ੍ਡਨਾਮ੍। ਮृਣਾਲੀ ਪਙ੍ਕਦਿਗ੍ਧੇਵ ਵਿਭਾਤਿ ਨ ਵਿਭਾਤਿ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੰਦ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਲ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਪਰ ਸਜਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਦੇ ਚਮਕਦੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਗੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ।
ਸਮੀਪਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਸਂਕਲ੍ਪਹਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਯਾਨ੍ਤੀਮਿਵ ਮਨੋਰਥੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰੁਦਤੀਮੇਕਾਂ ਧ੍ਯਾਨਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਮ੍। ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰਾਮਾਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਉਹ ਇਕੱਲੀ, ਰੋ ਰਹੀ, ਸੁੱਕ ਰਹੀ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਚੇष੍ਟਮਾਨਾਮਥਾਵਿष੍ਟਾਂ ਪਨ੍ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਧੂਮਿਵ। ਧੂਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹੇਣੇਵ ਰੋਹਿਣੀਂ ਧੂਮਕੇਤੁਨਾ
ਕਦੇ ਚਲਦੀ, ਕਦੇ ਥੱਕ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਤ ਰੋਹਣੀ।
ਵृਤ੍ਤਸ਼ੀਲੇ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਮਾਚਾਰਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕੇ। ਪੁਨਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਪਨ੍ਨਾਂ ਜਾਤਾਮਿਵ ਚ ਦੁष੍ਕੁਲੇ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸਾਫ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਾੜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੋਵੇ।
ਸਨ੍ਨਾਮਿਵ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਿਵ ਵਿਮਾਨਿਤਾਮ੍। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਮਿਵ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਮਿਵ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ, ਗਿਆਨ ਘਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਆਯਤੀਮਿਵ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਮਾਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਮਿਵ। ਦੀਪ੍ਤਾਮਿਵ ਦਿਸ਼ਂ ਕਾਲੇ ਪੂਜਾਮਪਹਤਾਮਿਵ
ਹੁਕਮ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮਿਟ ਗਈਆਂ ਹੋਣ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਪੂਜਾ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਈ ਹੋਵੇ।
ਪੌਰ੍ਣਮਾਸੀਮਿਵ ਨਿਸ਼ਾਂ ਤਮੋਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ੍ਦੁਮਣ੍ਡਲਾਮ੍। ਪਦ੍ਮਿਨੀਮਿਵ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਾਂ ਹਤਸ਼ੂਰਾਂ ਚਮੂਮਿਵ
ਪੂਰਨਮਾਸ ਦੀ ਰਾਤ, ਜਿਸਦਾ ਚੰਦ ਅੰਧੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਮਲ ਦੀ ਝੀਲ ਉਜੜ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਫੌਜ ਦੇ ਸੂਰਵੇ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹੋਣ।
ਪ੍ਰਭਾਮਿਵ ਤਮੋਧ੍ਵਸ੍ਤਾਮੁਪਕ੍ਸ਼ੀਣਾਮਿਵਾਪਗਾਮ੍। ਵੇਦੀਮਿਵ ਪਰਾਮृष੍ਟਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਮਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾਮਿਵ
ਚਮਕ ਅੰਧੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਟ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਦਰਿਆ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਯਜਨ ਦਾ ਚੌਕ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਲੋ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਉਤ੍ਕृष੍ਟਪਰ੍ਣਕਮਲਾਂ ਵਿਤ੍ਰਾਸਿਤਵਿਹਂਗਮਾਮ੍। ਹਸ੍ਤਿਹਸ੍ਤਪਰਾਮृष੍ਟਾਮਾਕੁਲਾਮਿਵ ਪਦ੍ਮਿਨੀਮ੍
ਕਮਲ ਦੀ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਉਜੜ ਗਏ ਹੋਣ, ਪੰਛੀ ਡਰ ਕੇ ਉੱਡ ਗਏ ਹੋਣ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਉਲਝ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਪਤਿਸ਼ੋਕਾਤੁਰਾਂ ਸ਼ੁष੍ਕਾਂ ਨਦੀਂ ਵਿਸ੍ਰਾਵਿਤਾਮਿਵ। ਪਰਯਾ ਮृਜਯਾ ਹੀਨਾਂ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਨਿਸ਼ਾਮਿਵ
ਪਤੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ ਹੋਈ ਨਦੀ, ਛੱਡੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਰਾਤ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਨਹੀਂ।
ਸੁਕੁਮਾਰੀਂ ਸੁਜਾਤਾਂਗੀਂ ਰਤ੍ਨਗਰ੍ਭਗृਹੋਚਿਤਾਮ੍। ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਮਿਵੋष੍ਣੇਨ ਮृਣਾਲੀਮਚਿਰੋਦ੍ਧृਤਾਮ੍
ਉਹ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੀ, ਤਪਦੇ ਸੂਰਜ ਹੇਠ ਨਵੀਂ ਤੋੜੀ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਂਗ ਸੁੱਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਗृਹੀਤਾਮਾਲਿਤਾਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੇ ਯੂਥਪੇਨ ਵਿਨਾਕृਤਾਮ੍। ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਨ੍ਤੀਂ ਸੁਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਗਜਰਾਜਵਧੂਮਿਵ
ਉਹ ਪਕੜੀ ਹੋਈ, ਥੰਮ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹੀ, ਸਾਥੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਆਹ ਭਰਦੀ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਕੈਦ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਉਪਵਾਸੇਨ ਸ਼ੋਕੇਨ ਧ੍ਯਾਨੇਨ ਚ ਭਯੇਨ ਚ। ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾਂ ਕृਸ਼ਾਂ ਦੀਨਾਮਲ੍ਪਾਹਾਰਾਂ ਤਪੋਧਨਾਮ੍
ਉਪਵਾਸ, ਦੁੱਖ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਡਰ ਨਾਲ ਸੁੱਕੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਨਿਰਾਸ, ਘੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲੀ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ।
ਆਯਾਚਮਾਨਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਂ ਦੇਵਤਾਮਿਵ। ਭਾਵੇਨ ਰਘੁਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਪਰਾਭਵਮ੍
ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੰਗਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ, ਮਨ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਦਸ ਸੀਸ ਵਾਲੇ ਦੀ ਹਾਰ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੀ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਂ ਰੁਦਤੀਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਂ ਸੁਪਕ੍ਸ਼੍ਮਤਾਮ੍ਰਾਯਤਸ਼ੁਕ੍ਲਲੋਚਨਾਮ੍। ਅਨੁਵ੍ਰਤਾਂ ਰਾਮਮਤੀਵ ਮੈਥਿਲੀਂ ਪ੍ਰਲੋਭਯਾਮਾਸ ਵਧਾਯ ਰਾਵਣਃ
ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਲਾਲ, ਚੌੜੀਆਂ, ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਰੋ ਰਹੀ, ਨਿਰਮਲ, ਤੱਕਦੀ ਹੋਈ, ਮੋਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕੇ।