ਰਾਜਹਂਸਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਛਤ੍ਰਂ ਪੂਰ੍ਣਸ਼ਸ਼ਿਪ੍ਰਭਮ੍। ਸੌਵਰ੍ਣਦਣ੍ਡਮਪਰਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਠਤੋ ਯਯੌ
ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਵਾਲਾ, ਰਾਜ ਹੰਸ ਵਰਗਾ, ਪੂਰੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਛਤ੍ਰਾ ਪਿੱਛੇ ਫੜ ਕੇ ਚਲਿਆ।
ਨਿਦ੍ਰਾਮਦਪਰੀਤਾਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਰਾਵਣਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਅਨੁਜਗ੍ਮੁਃ ਪਤਿਂ ਵੀਰਂ ਘਨਂ ਵਿਦ੍ਯੁਲ੍ਲਤਾ ਇਵ
ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਮਦ ਤੋਂ ਧੁੰਦਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਘਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਹਾਰਕੇਯੂਰਾਃ ਸਮਾਮृਦਿਤਵਰ੍ਣਕਾਃ। ਸਮਾਗਲਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਃ ਸਸ੍ਵੇਦਵਦਨਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਤੇ ਬਾਂਹਬੰਦ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਰੰਗ ਮਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਲ ਵਿਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਚਿਹਰੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ।
ਘੂਰ੍ਣਨ੍ਤ੍ਯੋ ਮਦਸ਼ੇषੇਣ ਨਿਦ੍ਰਯਾ ਚ ਸ਼ੁਭਾਨਨਾਃ। ਸ੍ਵੇਦਕ੍ਲਿष੍ਟਾਂਗਕੁਸੁਮਾਃ ਸਮਾਲ੍ਯਾਕੁਲਮੂਰ੍ਧਜਾਃ
ਮਦ ਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਓਹਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਮੁਰਝਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਤੇ ਵਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਝੇ ਹੋਏ।
ਸ ਚ ਕਾਮਪਰਾਧੀਨਃ ਪਤਿਸ੍ਤਾਸਾਂ ਮਹਾਬਲਃ। ਸੀਤਾਸਕ੍ਤਮਨਾ ਮਨ੍ਦੋ ਮਨ੍ਦਾਞ੍ਚਿਤਗਤਿਰ੍ਬਭੌ
ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪਤੀ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੀਤਾ ਉੱਤੇ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸੁਸਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਾਞ੍ਚੀਨਿਨਾਦਂ ਚ ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਪਰਮਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਕਪਿਰ੍ਮਾਰੁਤਨਨ੍ਦਨਃ
ਮਾਰੁਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਜੇਬਾਂ ਦੀ ਟਨਕ ਸੁਣੀ।
ਤਂ ਚਾਪ੍ਰਤਿਮਕਰ੍ਮਾਣਮਚਿਨ੍ਤ੍ਯਬਲਪੌਰੁषਮ੍। ਦ੍ਵਾਰਦੇਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਮ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਅਣਗਣੇ ਹਨ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ।
ਦੀਪਿਕਾਭਿਰਨੇਕਾਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਾਦਵਭਾਸਿਤਮ੍। ਗਨ੍ਧਤੈਲਾਵਸਿਕ੍ਤਾਭਿਰ੍ਧ੍ਰਿਯਮਾਣਾਭਿਰਗ੍ਰਤਃ
ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਈ ਦੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਅਤਿ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇਲ ਲਗੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਫੜ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਕਾਮਦਰ੍ਪਮਦੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਜਿਹ੍ਮਤਾਮ੍ਰਾਯਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਸਮਕ੍ਸ਼ਮਿਵ ਕਂਦਰ੍ਪਮਪਵਿਦ੍ਧਸ਼ਰਾਸਨਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਅਪਕ, ਲਾਲ ਤੇ ਢੁਕਵੀਂ ਸਨ, ਕਾਮ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਦ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ; ਉਹ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ।
ਮਥਿਤਾਮृਤਫੇਨਾਭਮਰਜੋਵਸ੍ਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਸਪੁष੍ਪਮਵਕਰ੍षਨ੍ਤਂ ਵਿਮੁਕ੍ਤਂ ਸਕ੍ਤਮਂਗਦੇ
ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਮ ਚੋਲਾ ਪਹਿਨਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਮਥੇ ਹੋਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਝਾਗ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਕੜੇ 'ਤੇ ਢਿੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਂ ਪਤ੍ਰਵਿਟਪੇ ਲੀਨਃ ਪਤ੍ਰਪੁष੍ਪਸ਼ਤਾਵृਤਃ। ਸਮੀਪਮੁਪਸਂਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਵਿਜ੍ਞਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਹਨੂਮਾਨ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਃ। ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ
ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਾਭਿਃ ਪਰਿਵृਤੋ ਰਾਜਾ ਸੁਰੂਪਾਭਿਰ੍ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਤਨ੍ਮृਗਦ੍ਵਿਜਸਂਘੁष੍ਟਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਰਸਵਾਤੀ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ੀਬੋ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਭਰਣਃ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਰਵਸਃ ਪੁਤ੍ਰਃ ਸ ਦृष੍ਟੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਃ
ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸੰਖ ਵਾਂਗ ਕੰਨ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਉਥੇ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਵृਤਃ ਪਰਮਨਾਰੀਭਿਸ੍ਤਾਰਾਭਿਰਿਵ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਃ। ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤੇਜੋਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਉਹ ਉੱਤਮ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ; ਮਹਾਂਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਵਣੋऽਯਂ ਮਹਾਬਾਹੁਰਿਤਿ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਾਨਰਃ। ਸੋऽਯਮੇਵ ਪੁਰਾ ਸ਼ੇਤੇ ਪੁਰਮਧ੍ਯੇ ਗृਹੋਤ੍ਤਮੇ। ਅਵਪ੍ਲੁਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਵਾਨਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਇਹ ਰਾਵਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਮਹਾਂਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ।' ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਿਆ, 'ਇਹ ਉਹੀ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਵਧੀਆ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂਦਾ ਹੈ।' ਫਿਰ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ, ਉਤਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤਥਾਪ੍ਯੁਗ੍ਰਤੇਜਾਃ ਸ ਨਿਰ੍ਧੂਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ। ਪਤ੍ਰੇ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਤਰੇ ਸਕ੍ਤੋ ਮਤਿਮਾਨ੍ ਸਂਵृਤੋऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਹ ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹਨੂਮਾਨ, ਰਾਵਣ ਦੀ ਚਮਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਵਧਾਨ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸ ਤਾਮਸਿਤਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਾਂ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀਂ ਸਂਹਤਸ੍ਤਨੀਮ੍। ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ੁਰਸਿਤਾਪਾਂਗੀਮੁਪਾਵਰ੍ਤਤ ਰਾਵਣਃ
ਰਾਵਣ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖੇ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਲੇ, ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ, ਛਾਤੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ ਕਾਲੇ ਸਨ, ਉਸ ਵੱਲ ਮੋੜਿਆ।
thumb|ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਉਨਵੀਂ ਸਰਗ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਤ੍ਵਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਮ੍
ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਵਧੀਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵ ਵੈਦੇਹੀ ਰਾਵਣਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਮ੍। ਪ੍ਰਾਵੇਪਤ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਵਾਤੇ ਕਦਲੀ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਰਾਵਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵਧੀਆ ਆਕਰਤੀ ਵਾਲੀ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਵਾਂਗ ਕੰਪਣ ਲੱਗੀ।
ਊਰੁਭ੍ਯਾਮੁਦਰਂ ਛਾਦ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਯੋਧਰੌ। ਉਪਵਿष੍ਟਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਰੁਦਤੀ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਪੇਟ ਆਪਣੀਆਂ ਤੰਗਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਛਾਤੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਈ, ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ, ਰੋ ਰਹੀ ਬੈਠੀ ਸੀ।
ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਗਣੈਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਦੀਨਾਂ ਦੁਃਖਾਰ੍ਤਾਂ ਨਾਵਂ ਸਨ੍ਨਾਮਿਵਾਰ੍ਣਵੇ
ਪਰ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਹਾਲਾਤੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਵਾਂਗ, ਵੇਖਿਆ।
ਅਸਂਵृਤਾਯਾਮਾਸੀਨਾਂ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਮ੍। ਛਿਨ੍ਨਾਂ ਪ੍ਰਪਤਿਤਾਂ ਭੂਮੌ ਸ਼ਾਖਾਮਿਵ ਵਨਸ੍ਪਤੇਃ
ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਬਿਨਾ ਢੱਕੇ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ, ਤੇ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ ਡਾਲ ਵਾਂਗ, ਜੋ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਪਈ ਹੋਵੇ।
ਮਲਮਣ੍ਡਨਦਿਗ੍ਧਾਂਗੀਂ ਮਣ੍ਡਨਾਰ੍ਹਾਮਮਣ੍ਡਨਾਮ੍। ਮृਣਾਲੀ ਪਙ੍ਕਦਿਗ੍ਧੇਵ ਵਿਭਾਤਿ ਨ ਵਿਭਾਤਿ ਚ
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੰਦ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਮੈਲ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਪਰ ਸਜਾਇਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਉਹ ਕਦੇ ਚਮਕਦੀ, ਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਗੜੀ ਹੋਈ ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ।
ਸਮੀਪਂ ਰਾਜਸਿਂਹਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਦਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਸਂਕਲ੍ਪਹਯਸਂਯੁਕ੍ਤੈਰ੍ਯਾਨ੍ਤੀਮਿਵ ਮਨੋਰਥੈਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੋਚਾਂ ਦੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁष੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰੁਦਤੀਮੇਕਾਂ ਧ੍ਯਾਨਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਾਮ੍। ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀਂ ਰਾਮਾਂ ਰਾਮਮਨੁਵ੍ਰਤਾਮ੍
ਉਹ ਇਕੱਲੀ, ਰੋ ਰਹੀ, ਸੁੱਕ ਰਹੀ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ।
ਚੇष੍ਟਮਾਨਾਮਥਾਵਿष੍ਟਾਂ ਪਨ੍ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਵਧੂਮਿਵ। ਧੂਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਗ੍ਰਹੇਣੇਵ ਰੋਹਿਣੀਂ ਧੂਮਕੇਤੁਨਾ
ਕਦੇ ਚਲਦੀ, ਕਦੇ ਥੱਕ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਾਂ ਧੂਮਕੇਤੂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਤ ਰੋਹਣੀ।
ਵृਤ੍ਤਸ਼ੀਲੇ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਮਾਚਾਰਵਤਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕੇ। ਪੁਨਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਪਨ੍ਨਾਂ ਜਾਤਾਮਿਵ ਚ ਦੁष੍ਕੁਲੇ
ਉਹ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸਾਫ ਸੁਭਾਅ ਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਾੜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ ਹੋਵੇ।
ਸਨ੍ਨਾਮਿਵ ਮਹਾਕੀਰ੍ਤਿਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਿਵ ਵਿਮਾਨਿਤਾਮ੍। ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਮਿਵ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣਾਮਾਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਤਾਮਿਵ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਇੱਜ਼ਤ ਘਟ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ, ਗਿਆਨ ਘਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਆਸ ਟੁੱਟ ਗਈ ਹੋਵੇ।