ਤਾਨਿ ਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਭਾਜਨਾਨਿ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਕ੍ਵਚਿਦਰ੍ਧਾਵਸ਼ੇषਾਣਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪੀਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਕਪੀ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਂਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਕੁਝ ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਅੱਧੇ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨੈਵ ਪ੍ਰਪੀਤਾਨਿ ਪਾਨਾਨਿ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ। ਕ੍ਵਚਿਦ੍ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪਾਨਾਨਿ ਭਾਗਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਜੇ ਛੁਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖਿਆ, ਕੁਝ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੱਧੀਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਕ੍ਵਚਿਦਰ੍ਧਾਵਸ਼ੇषਾਣਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਵੈ ਵਿਚਚਾਰ ਹ। ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਰੀਣਾਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਬਹੁਧਾ ਪੁਨਃ। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਲਿष੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਸੁਪ੍ਤਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ
ਕੁਝ ਪਲੰਗਾਂ 'ਤੇ ਅੱਧੇ ਕਵਰ ਰਹਿ ਗਏ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗ ਖਾਲੀ ਪਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਾਚਿਚ੍ਚ ਵਸ੍ਤ੍ਰਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾ ਅਪਹृਤ੍ਯੋਪਗੁਹ੍ਯ ਚ। ਉਪਗਮ੍ਯਾਬਲਾ ਸੁਪ੍ਤਾ ਨਿਦ੍ਰਾਬਲਪਰਾਜਿਤਾ
ਇੱਕ ਨੇ ਦੂਜੀ ਦਾ ਕਪੜਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਕੇ, ਨੀਂਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਾਰ ਕੇ ਸੁੱਤ ਜਾਈ।
ਤਾਸਾਮੁਚ੍ਛ੍ਵਾਸਵਾਤੇਨ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਾਲ੍ਯਂ ਚ ਗਾਤ੍ਰਜਮ੍। ਨਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ੍ਪਨ੍ਦਤੇ ਚਿਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਨ੍ਦਮਿਵਾਨਿਲਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਸਾਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਪਏ ਕਪੜੇ ਤੇ ਹਾਰ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿਲਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੌਲੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਹੋਣ।
ਚਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਚ ਸ਼ੀਤਸ੍ਯ ਸੀਧੋਰ੍ਮਧੁਰਸਸ੍ਯ ਚ। ਵਿਵਿਧਸ੍ਯ ਚ ਮਾਲ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧਸ੍ਯ ਚ
ਠੰਢਾ ਚੰਦਨ, ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਰਾਬ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਾਰ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ—
ਬਹੁਧਾ ਮਾਰੁਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਂ ਵਿਵਿਧਮੁਦ੍ਵਹਨ੍। ਸ੍ਨਾਨਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਚ ਧੂਪਾਨਾਂ ਚੈਵ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ
ਉਥੇ ਹਵਾ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਚੰਦਨ ਤੇ ਧੂਪ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ।
ਪ੍ਰਵਵੌ ਸੁਰਭਿਰ੍ਗਨ੍ਧੋ ਵਿਮਾਨੇ ਪੁष੍ਪਕੇ ਤਦਾ। ਸ਼੍ਯਾਮਾਵਦਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕृष੍ਣਾ ਵਰਾਂਗਨਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਸੁਗੰਧੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਸੀ; ਉਥੇ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਕਾਲੀਆਂ, ਕੁਝ ਚਿੱਟੀਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕਾਲੀ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਂਗ੍੍ਯਃ ਪ੍ਰਮਦਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਲਯੇ। ਤਾਸਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਮਦਨੇਨ ਵਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਸੀ; ਨੀਂਦ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ।
ਪਦ੍ਮਿਨੀਨਾਂ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਾਨਾਂ ਰੂਪਮਾਸੀਦ੍ ਯਥੈਵ ਹਿ। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषੇਣ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਕਪਿਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਤੇਜਾ ਨ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਜਾਨਕੀਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਐਸੇ ਹੀ ਸੋਭਾ ਸੀ। ਉਸ ਮਹਾਤੀਜੀ ਕਪੀ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਜਗਾਮ ਮਹਤੀਂ ਸ਼ਂਕਾਂ ਧਰ੍ਮਸਾਧ੍ਵਸਸ਼ਂਕਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਂਕਪੀ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ, ਧਰਮ ਦੀ ਭੈ ਨਾਲ ਡਰ ਗਿਆ।
ਪਰਦਾਰਾਵਰੋਧਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਇਦਂ ਖਲੁ ਮਮਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਧਰ੍ਮਲੋਪਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਹਰੇਮ ਦੀਆਂ ਸੁੱਤੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨ ਹਿ ਮੇ ਪਰਦਾਰਾਣਾਂ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਵਿषਯਵਰ੍ਤਿਨੀ। ਅਯਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਪਰਦਾਰਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਕਦੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ 'ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਪਈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਵੇਖੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਚ੍ਚਿਨ੍ਤਾ ਪੁਨਰਨ੍ਯਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ। ਨਿਸ਼੍ਚਿਤੈਕਾਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਨਿਸ਼੍ਚਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀ
ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਸਚੇਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੋਚ 'ਚ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਸਹੀ ਕੰਮ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਕਾਮਂ ਦृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾ ਰਾਵਣਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਨ ਤੁ ਮੇ ਮਨਸਾ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਵੈਕृਤ੍ਯਮੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸਭ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਰਾਖ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਗਾੜ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਮਨੋ ਹਿ ਹੇਤੁਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨੇ। ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਾਸ੍ਵਵਸ੍ਥਾਸੁ ਤਚ੍ਚ ਮੇ ਸੁਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮਨ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਚਲਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ 'ਚ ਵੀ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਮਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵੈਦੇਹੀ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਿਤੁਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਦਾ ਸਮ੍ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣੇ
ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਥਾਂ ਖੋਜਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖੋਜਦੇ ਸਮੇਂ, ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ੍ਯ ਯਾ ਯੋਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਤ੍ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਤੇ। ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮਦਾ ਨष੍ਟਾ ਮृਗੀषੁ ਪਰਿਮਾਰ੍ਗਿਤੁਮ੍
ਜਿਸ ਜੀਵ ਦੀ ਜਿਹੜੀ ਜਾਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੀ ਵਿਚ ਉਹ ਖੋਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੁੰਮ ਹੋਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹਿਰਣਾਂ ਵਿਚ ਖੋਜਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।
ਤਦਿਦਂ ਮਾਰ੍ਗਿਤਂ ਤਾਵਚ੍ਛੁਦ੍ਧੇਨ ਮਨਸਾ ਮਯਾ। ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨ ਚ ਜਾਨਕੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਲਿਆ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਦੇਵਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍। ਅਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਨੈਵਾਪਸ਼੍ਯਤ ਜਾਨਕੀਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਜਾਨਕੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖੀ।
ਤਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਸ਼੍ਯਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਅਪਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਦਾ ਵੀਰਃ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਥੇ, ਕਪੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਔਰਤਾਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ; ਫਿਰ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਕੇ, ਉਹ ਬੀਰ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਸ ਭੂਯਃ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਿਰ੍ਯਤ੍ਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਆਪਾਨਭੂਮਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਾਂ ਵਿਚੇਤੁਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਫਿਰ, ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਜੋ ਹਰ ਪਾਸੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਖੋਜਣ ਲੱਗਾ।
thumb|ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਹੁਣ ਬਾਰਾਂਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਭਵਨਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਲਤਾਗृਹਾਂਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗृਹਾਨ੍ ਨਿਸ਼ਾਗृਹਾਨ੍। ਜਗਾਮ ਸੀਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨੋਤ੍ਸੁਕੋ ਨ ਚੈਵ ਤਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਾਰੁਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍
ਉਹ ਮਹਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਲਤਾ-ਘਰ, ਰੰਗੀਨ ਕਮਰੇ ਅਤੇ ਰਾਤ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਿਆ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਪਰ ਸੋਹਣੀ ਸੀਤਾ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਤਤੋ ਮਹਾਕਪਿਃ ਪ੍ਰਿਯਾਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਸ੍ਯ ਤਾਮ੍। ਧ੍ਰੁਵਂ ਨ ਸੀਤਾ ਧ੍ਰਿਯਤੇ ਯਥਾ ਨ ਮੇ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤੋ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮੇਤਿ ਮੈਥਿਲੀ
ਫਿਰ, ਮਹਾਂਕਪੀ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਚਿਆ: ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੀਤਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਥਿਲੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਸਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰੇਣ ਜਾਨਕੀ ਸ੍ਵਸ਼ੀਲਸਂਰਕ੍ਸ਼ਣਤਤ੍ਪਰਾ ਸਤੀ। ਅਨੇਨ ਨੂਨਂ ਪ੍ਰਤਿ ਦੁष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ ਹਤਾ ਭਵੇਦਾਰ੍ਯਪਥੇ ਪਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੁਸ਼ਟ ਦੇ ਹੱਥੋਂ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਾਰੀ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉੱਚ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵਿਰੂਪਰੂਪਾ ਵਿਕृਤਾ ਵਿਵਰ੍ਚਸੋ ਮਹਾਨਨਾ ਦੀਰ੍ਘਵਿਰੂਪਦਰ੍ਸ਼ਨਾਃ। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਯੋषਿਤੋ ਭਯਾਦ੍ ਵਿਨष੍ਟਾ ਜਨਕੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍ਮਜਾ
ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜ ਦੇ ਪਤਨੀਆਂ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਗੜੀਆਂ, ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਸੂਰਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਡਰ ਕਰ ਮਰ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੀਤਾਮਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਨਵਾਪ੍ਯ ਪੌਰੁषਂ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਕਾਲਂ ਸਹ ਵਾਨਰੈਸ਼੍ਚਿਰਮ੍। ਨ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸਮੀਪਗਾ ਗਤਿਃ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਣ੍ਡੋ ਬਲਵਾਂਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਃ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਕਰ ਕੇ, ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਵਿਅਰਥ ਗੁਜ਼ਾਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ; ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਮਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟਾ ਰਾਵਣਯੋषਿਤਃ। ਨ ਸੀਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਾਧ੍ਵੀ ਵृਥਾ ਜਾਤੋ ਮਮ ਸ਼੍ਰਮਃ
ਮੈਂ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਸਧਾਰਣ ਸੀਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ; ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਈ।
ਕਿਂ ਨੁ ਮਾਂ ਵਾਨਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਂਗਤਾਃ। ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਯਾ ਵੀਰ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤਦ੍ ਵਦਸ੍ਵ ਨਃ
ਜਦ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਸਭ ਵਾਨਰ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ? 'ਹੇ ਬੀਰ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ?'