ਵ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਕਚਪੀਨਸ੍ਰਕ੍ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਵਰਭੂषਣਾਃ। ਪਾਨਵ੍ਯਾਯਾਮਕਾਲੇषੁ ਨਿਦ੍ਰੋਪਹਤਚੇਤਸਃ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਖੁਲ ਗਈਆਂ, ਕੀਮਤੀ ਗਹਣੇ ਵਿੱਖਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਪੀਣ-ਖੇਡ ਸਮੇਂ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਮਨ ਉੱਤੇ ਹਾਵੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਤਿਲਕਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੁਦਭ੍ਰਾਨ੍ਤਨੂਪੁਰਾਃ। ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਗਲਿਤਹਾਰਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪਰਮਯੋषਿਤਃ
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਮੱਥੇ ਦੀਆਂ ਲਕੀਰਾਂ ਮਲ ਗਈਆਂ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੰਝੀਆਂ ਹਿਲ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹਾਰ ਪਾਸੇ ਲੁੜਕ ਗਏ।
ਮੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵृਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਰਸ੍ਤਵਾਸਸਃ। ਵ੍ਯਾਵਿਦ੍ਧਰਸ਼ਨਾਦਾਮਾਃ ਕਿਸ਼ੋਰ੍ਯ ਇਵ ਵਾਹਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਢੀਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਕਮਰਬੰਦ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਈਆਂ ਹੋਣ।
ਅਕੁਣ੍ਡਲਧਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮृਦਿਤਸ੍ਰਜਃ। ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਮृਦਿਤਾਃ ਫੁਲ੍ਲਾ ਲਤਾ ਇਵ ਮਹਾਵਨੇ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕੁੰਡਲ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਟੁੱਟੀਆਂ ਤੇ ਕੁਚਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ ਨੇ ਖਿੜੀਆਂ ਲਤਾਂ ਨੂੰ ਰੌਂਦ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਂਸ਼ੁਕਿਰਣਾਭਾਸ਼੍ਚ ਹਾਰਾਃ ਕਾਸਾਂਚਿਦੁਦ੍ਗਤਾਃ। ਹਂਸਾ ਇਵ ਬਭੁਃ ਸੁਪ੍ਤਾਃ ਸ੍ਤਨਮਧ੍ਯੇषੁ ਯੋषਿਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਲਾਵਾਂ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਤਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸੁੱਤੇ ਹੰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਪਰਾਸਾਂ ਚ ਵੈਦੂਰ੍ਯਾਃ ਕਾਦਮ੍ਬਾ ਇਵ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਹੇਮਸੂਤ੍ਰਾਣਿ ਚਾਨ੍ਯਾਸਾਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾ ਇਵਾਭਵਨ੍
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੂਰੀ ਰਤਨ ਕਦੰਬ ਪੰਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਡੋਰਾਂ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹਂਸਕਾਰਣ੍ਡਵੋਪੇਤਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕੋਪਸ਼ੋਭਿਤਾਃ। ਆਪਗਾ ਇਵ ਤਾ ਰੇਜੁਰ੍ਜਘਨੈਃ ਪੁਲਿਨੈਰਿਵ
ਹੰਸ ਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਿੱਘ ਤੇ ਪਿਛਵाड़ੇ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਰੇਤ ਦੇ ਟਾਪਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਸਂਕਾਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਹੇਮਵਿਪੁਲਾਮ੍ਬੁਜਾਃ। ਭਾਵਗ੍ਰਾਹਾ ਯਸ਼ਸ੍ਤੀਰਾਃ ਸੁਪ੍ਤਾ ਨਦ੍ਯ ਇਵਾਬਭੁਃ
ਕੁਝ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕੌਲ, ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਾਂਗ, ਸੁੱਤੇ ਪਏ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤੇ ਮਾਣ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਮृਦੁष੍ਵਂਗੇषੁ ਕਾਸਾਂਚਿਤ੍ ਕੁਚਾਗ੍ਰੇषੁ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਬਭੂਵੁਰ੍ਭੂषਣਾਨੀਵ ਸ਼ੁਭਾ ਭੂषਣਰਾਜਯਃ
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਨਰਮ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਕੁਚਾਂ ਦੇ ਕੋਣਾਂ 'ਤੇ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਂਸ਼ੁਕਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸਾਂਚਿਨ੍ਮੁਖਮਾਰੁਤਕਮ੍ਪਿਤਾਃ। ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਵ੍ਯਾਧੂਯਨ੍ਤੇ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਕੁਝ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਕੋਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਹਲਕੇ-ਹਲਕੇ ਹਿਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਾਃ ਪਤਾਕਾ ਇਵੋਦ੍ਧੂਤਾਃ ਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਰੁਚਿਰਪ੍ਰਭਾਃ। ਨਾਨਾਵਰ੍ਣਸੁਵਰ੍ਣਾਨਾਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਮੂਲੇषੁ ਰੇਜਿਰੇ
ਉਹ ਪਤਨੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੋਨੇ, ਝੰਡਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਹਰੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਵਵਲ੍ਗੁਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਕਾਸਾਂਚਿਤ੍ ਕੁਣ੍ਡਲਾਨਿ ਸ਼ੁਭਾਰ੍ਚਿषਾਮ੍। ਮੁਖਮਾਰੁਤਸਂਕਮ੍ਪੈਰ੍ਮਨ੍ਦਂ ਮਨ੍ਦਂ ਚ ਯੋषਿਤਾਮ੍
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਰ੍ਕਰਾਸਵਗਨ੍ਧਃ ਸ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸੁਰਭਿਃ ਸੁਖਃ। ਤਾਸਾਂ ਵਦਨਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਃ ਸਿषੇਵੇ ਰਾਵਣਂ ਤਦਾ
ਚੀਨੀ ਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਕੁਦਰਤੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਵਿਚੋਂ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
ਰਾਵਣਾਨਨਸ਼ਂਕਾਸ਼੍ਚ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਰਾਵਣਯੋषਿਤਃ। ਮੁਖਾਨਿ ਚ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਮੁਪਾਜਿਘ੍ਰਨ੍ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਕੁਝ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਰਾਵਣ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਅਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸਕ੍ਤਮਨਸੋ ਰਾਵਣੇ ਤਾ ਵਰਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਅਸ੍ਵਤਨ੍ਤ੍ਰਾਃ ਸਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਪ੍ਰਿਯਮੇਵਾਚਰਂਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਰਾਵਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਅਜ਼ਾਦ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਸਹੇਲੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਬਾਹੂਨੁਪਨਿਧਾਯਾਨ੍ਯਾਃ ਪਾਰਿਹਾਰ੍ਯਵਿਭੂषਿਤਾਨ੍। ਅਂਸ਼ੁਕਾਨਿ ਚ ਰਮ੍ਯਾਣਿ ਪ੍ਰਮਦਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯਿਰੇ
ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯਾ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਚਾਨ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਚਿਤ੍ ਪੁਨਰ੍ਭੁਜਮ੍। ਅਪਰਾ ਤ੍ਵਙ੍ਕਮਨ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਪਰਾ ਕੁਚੌ
ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੂਜੀ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੀ ਸੀ, ਦੂਜੀ ਉਸ ਦੀ ਬਾਂਹ ਉੱਤੇ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਊਰੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਕਟੀਪृष੍ਠਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਪਰਸ੍ਪਰਨਿਵਿष੍ਟਾਂਗ੍ਯੋ ਮਦਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਨੁਗਾਃ
ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਪੈਰ, ਪਾਸੇ, ਕਮਰ ਤੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਰਲਾਈਆਂ, ਮੌਜ ਤੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯਾਂਗਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ ਪ੍ਰੀਯਮਾਣਾਃ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾਃ। ਏਕੀਕृਤਭੁਜਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੁषੁਪੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੋषਿਤਃ
ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਲੀਆਂ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਰਲਾਈਆਂ, ਸਭ ਉਥੇ ਇਕਠੀਆਂ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਭੁਜਸੂਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਾਲਾ ਗ੍ਰਥਿਤਾ ਹਿ ਸਾ। ਮਾਲੇਵ ਗ੍ਰਥਿਤਾ ਸੂਤ੍ਰੇ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਮਤ੍ਤषਟ੍ਪਦਾ
ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਥੀ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਧਾਗੇ 'ਤੇ ਗੁੰਥੀ ਹੋਈ, ਮਸਤ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਲਤਾਨਾਂ ਮਾਧਵੇ ਮਾਸਿ ਫੁਲ੍ਲਾਨਾਂ ਵਾਯੁਸੇਵਨਾਤ੍। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਾਲਾਗ੍ਰਥਿਤਂ ਸਂਸਕ੍ਤਕੁਸੁਮੋਚ੍ਚਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਬਸੰਤ ਵਿੱਚ ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਵਾ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੁੰਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤਿਵੇष੍ਟਿਤਸੁਸ੍ਕਨ੍ਧਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਭ੍ਰਮਰਾਕੁਲਮ੍। ਆਸੀਦ੍ ਵਨਮਿਵੋਦ੍ਧੂਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਨਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਤਤ੍
ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦਾ ਉਹ ਬਾਗ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮੋਢੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਲਪਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਤੇ ਭੌਰੇ ਉਡ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਜੰਗਲ ਵਰਗਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਚਿਤੇष੍ਵਪਿ ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਨ ਤਾਸਾਂ ਯੋषਿਤਾਂ ਤਦਾ। ਵਿਵੇਕਃ ਸ਼ਕ੍ਯ ਆਧਾਤੁਂ ਭੂषਣਾਂਗਾਮ੍ਬਰਸ੍ਰਜਾਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ, ਸਰੀਰਾਂ, ਕਪੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ।
ਰਾਵਣੇ ਸੁਖਸਂਵਿष੍ਟੇ ਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਭਾਃ। ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾ ਦੀਪਾਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੋ ਨਿਮਿषਾ ਇਵ
ਜਦ ਰਾਵਣ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਲੈਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੀਵਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾਂ ਝਪਕੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੋਣ।
ਰਾਜਰ੍षਿਵਿਪ੍ਰਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਣਾਂ ਚ ਯੋषਿਤਃ। ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਚਾਭਵਨ੍ ਕਨ੍ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਵਸ਼ਂਗਤਾਃ
ਰਾਜਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ।
ਯੁਦ੍ਧਕਾਮੇਨ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਸਮਦਾ ਮਦਨੇਨੈਵ ਮੋਹਿਤਾਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦਾਗਤਾਃ
ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਨੇ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਉਹ ਮੋਹ ਤੇ ਮਦ ਵਿਚ ਮਸਤ ਸਨ; ਕੁਝ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਆਈਆਂ ਸਨ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਪ੍ਰਮਦਾਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯੋਪਪਨ੍ਨੇਨ ਗੁਣੇਨ ਲਬ੍ਧਾਃ। ਨ ਚਾਨ੍ਯਕਾਮਾਪਿ ਨ ਚਾਨ੍ਯਪੂਰ੍ਵਾ ਵਿਨਾ ਵਰਾਰ੍ਹਾਂ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਂ ਤੁ
ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਔਰਤ ਜਬਰ ਨਾਲ, ਬਲ ਨਾਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਵੀਂ ਸੀ—ਸਿਰਫ ਜਨਕ ਦੀ ਸੁਪਤ੍ਰੀ ਛੱਡ ਕੇ।
ਨ ਚਾਕੁਲੀਨਾ ਨ ਚ ਹੀਨਰੂਪਾ ਨਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨਾਨੁਪਚਾਰਯੁਕ੍ਤਾ। ਭਾਰ੍ਯਾਭਵਤ੍ ਤਸ੍ਯ ਨ ਹੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਚਾਪਿ ਕਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਕਾਮਨੀਯਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨੀਚ ਕੁਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਅਦਬ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਵੀ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਕਮ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਪਸੰਦ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਬੁਦ੍ਧਿਸ੍ਤੁ ਹਰੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਯਦੀਦृਸ਼ੀ ਰਾਘਵਧਰ੍ਮਪਤ੍ਨੀ। ਇਮਾ ਮਹਾਰਾਕ੍ਸ਼ਸਰਾਜਭਾਰ੍ਯਾਃ ਸੁਜਾਤਮਸ੍ਯੇਤਿ ਹਿ ਸਾਧੁਬੁਦ੍ਧੇਃ
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ—'ਜੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਐਸੀਆਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਰਾਖਸ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹਨ'—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਸੀ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਸੋऽਚਿਨ੍ਤਯਦਾਤ੍ਤਰੂਪੋ ਧ੍ਰੁਵਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾ ਗੁਣਤੋ ਹਿ ਸੀਤਾ। ਅਥਾਯਮਸ੍ਯਾਂ ਕृਤਵਾਨ੍ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਲਂਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਕष੍ਟਮਨਾਰ੍ਯਕਰ੍ਮ
ਉਹ ਫਿਰ ਚੁਪ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਿਆ—'ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸੀਤਾ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਲੰਕਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ ਹੈ।'