ਮਹੀ ਕृਤਾ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਿਪੂਰ੍ਣਾ ਸ਼ੈਲਾਃ ਕृਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਵਿਤਾਨਪੂਰ੍ਣਾਃ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕृਤਾਃ ਪੁष੍ਪਵਿਤਾਨਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪੁष੍ਪਂ ਕृਤਂ ਕੇਸਰਪਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਮ੍
ਧਰਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਹਾੜ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਕੇਸਰ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕृਤਾਨਿ ਵੇਸ਼੍ਮਾਨਿ ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਣਿ ਤਥਾ ਸੁਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਪਿ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਸਕੇਸਰਾਣਿ ਵਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰੋਵਰਾਣਿ
ਸਫੈਦ ਮਹਲ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਵੀ; ਫਿਰ, ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਕਮਲ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪਾਹ੍ਵਯਂ ਨਾਮ ਵਿਰਾਜਮਾਨਂ ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਭਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਘੂਰ੍ਣਮਾਨਮ੍। ਵੇਸ਼੍ਮੋਤ੍ਤਮਾਨਾਮਪਿ ਚੋਚ੍ਚਮਾਨਂ ਮਹਾਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਵਿਮਾਨਮ੍
ਉਥੇ 'ਪੁਸ਼ਪਾਭਵਯ' ਨਾਮ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਮਹਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਤੇ ਔਜਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਉੱਚਾ, ਮਹਾਂਕਪੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਿਮਾਨ।
ਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾ ਰੂਪ੍ਯਪ੍ਰਵਾਲੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾਃ। ਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਵਸੁਭਿਰ੍ਭੁਜਙ੍ਗਾ ਜਾਤ੍ਯਾਨੁਰੂਪਾਸ੍ਤੁਰਗਾਃ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਾਃ
ਬੈਲੂਰੀ ਦੇ ਬਣੇ ਪੰਛੀ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੇ ਵੀ ਪੰਛੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਜੀਬ ਸੱਪ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਜਾਤੀ ਦੇ ਘੋੜੇ।
ਪ੍ਰਵਾਲਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪੁष੍ਪਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਲੀਲਮਾਵਰ੍ਜਿਤਜਿਹ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਾਃ। ਕਾਮਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਭਾਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕृਤਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾਃ ਸੁਮੁਖਾਃ ਸੁਪਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਕੋਰਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੰਖ ਇੱਥੇ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਨਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਗਜਾਃ ਸੁਹਸ੍ਤਾਃ ਸਕੇਸਰਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਹਸ੍ਤਾਃ। ਬਭੂਵ ਦੇਵੀ ਚ ਕृਤਾਸੁਹਸ੍ਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾ ਪਦ੍ਮਿਨਿ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਾ
ਉੱਤਮ ਸੁੰਡ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਡ ਤੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ, ਦੇਵੀ ਵੀ ਸੁਭਾਗਾ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ।
ਇਤੀਵ ਤਦ੍ਗृਹਮਭਿਗਮ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਂ ਸਵਿਸ੍ਮਯੋ ਨਗਮਿਵ ਚਾਰੁਕਨ੍ਦਰਮ੍। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਰਮਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਹਿਮਾਤ੍ਯਯੇ ਨਗਮਿਵ ਚਾਰੁਕਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ, ਉਹ ਥਾਂ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਸੋਹਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮ ਪਿਘਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸ ਤਾਂ ਕਪਿਰਭਿਪਤ੍ਯ ਪੂਜਿਤਾਂ ਚਰਨ੍ ਪੁਰੀਂ ਦਸ਼ਮੁਖਬਾਹੁਪਾਲਿਤਾਮ੍। ਅਦृਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਜਨਕਸੁਤਾਂ ਸੁਪੂਜਿਤਾਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਂ ਪਤਿਗੁਣਵੇਗਨਿਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕਪੀ, ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਦਾ ਬਹੁਵਿਧਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਨੋ ਜਨਕਸੁਤਾਂ ਸੁਵਰ੍ਤ੍ਮਨਃ। ਅਪਸ਼੍ਯਤੋऽਭਵਦਤਿਦੁਃਖਿਤਂ ਮਨਃ ਸਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ ਪ੍ਰਵਿਚਰਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
thumb|ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਭਵਨਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹਦ੍ਵਿਮਾਨਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਜਾਲਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧੀਮਾਨ੍ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ਕਪਿਃ
ਉਸ ਮਹਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਧਾਤ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਤਦਪ੍ਰਮੇਯਪ੍ਰਤਿਕਾਰਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਕृਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ। ਦਿਵਂ ਗਤੇ ਵਾਯੁਪਥੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਂ ਵ੍ਯਰਾਜਤਾਦਿਤ੍ਯਪਥਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਤਤ੍
ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਣਮੋਲ ਮਹਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਕृਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤੋ ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਮਹਾਰ੍ਘਰਤ੍ਨਵਤ੍। ਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਾ ਨਿਯਤਾਃ ਸੁਰੇष੍ਵਪਿ ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਮਹਾਵਿਸ਼ੇषਵਤ੍
ਉਥੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਾਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸੀ।
ਤਪਃ ਸਮਾਧਾਨਪਰਾਕ੍ਰਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਮਨਃਸਮਾਧਾਨਵਿਚਾਰਚਾਰਿਣਮ੍। ਅਨੇਕਸਂਸ੍ਥਾਨਵਿਸ਼ੇषਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਲ ਤਪ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਨ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮਨਃ ਸਮਾਧਾਯ ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਂ ਦੁਰਾਸਦਂ ਮਾਰੁਤਤੁਲ੍ਯਗਾਮਿਨਮ੍। ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿਨਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾਮਗ੍ਰ਼੍ਯਮੁਦਾਮਿਵਾਲਯਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਘਰ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇषਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਬਹੁਕੂਟਮਣ੍ਡਿਤਮ੍। ਮਨੋऽਭਿਰਾਮਂ ਸ਼ਰਦਿਨ੍ਦੁਨਿਰ੍ਮਲਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰੇਰ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਨੀਂਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਫ਼ੈਦ ਸ਼ਰਦ ਰਾਤ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ ਸਨ।
ਵਹਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਸ਼ੋਭਿਤਾਨਨਾ ਮਹਾਸ਼ਨਾ ਵ੍ਯੋਮਚਰਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਵਿਵृਤ੍ਤਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਵਿਸ਼ਾਲਲੋਚਨਾ ਮਹਾਜਵਾ ਭੂਤਗਣਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕੰਡਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ, ਵੱਡੀਆਂ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤੇ ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
thumb|ਨਵਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਤਸ੍ਯਾਲਯਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਮਲਮਾਯਤਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਅਰ੍ਧਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਯਤਂ ਯੋਜਨਂ ਮਹਤ੍। ਭਵਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬਹੁਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਕੁਲਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਚੇ ਮਹਲ ਸਨ।
ਮਾਰ੍ਗਮਾਣਸ੍ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਸੀਤਾਮਾਯਤਲੋਚਨਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਚਕ੍ਰਾਮ ਹਨੂਮਾਨਰਿਸੂਦਨਃ
ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਮਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਵਾਸਂ ਹਨੁਮਾਨਵਲੋਕਯਨ੍। ਆਸਸਾਦਾਥ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਨ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸੇਬੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਲਾ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਚਤੁਰ੍ਵਿषਾਣੈਰ੍ਦ੍ਵਿਰਦੈਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿषਾਣੈਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਸਮ੍ਬਾਧਂ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਮੁਦਾਯੁਧੈਃ
ਉਹ ਘਰ ਚਾਰ-ਦੰਦੀਆਂ ਤੇ ਤਿੰਨ-ਦੰਦੀਆਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀਭਿਸ਼੍ਚ ਪਤ੍ਨੀਭੀ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਆਹृਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰਾਜਕਨ੍ਯਾਭਿਰਾਵृਤਮ੍
ਰਾਵਣ ਦਾ ਘਰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆਈਆਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਨ੍ਨਕ੍ਰਮਕਰਾਕੀਰ੍ਣਂ ਤਿਮਿਂਗਿਲਝषਾਕੁਲਮ੍। ਵਾਯੁਵੇਗਸਮਾਧੂਤਂ ਪਨ੍ਨਗੈਰਿਵ ਸਾਗਰਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ, ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਤੇ ਟਿਮਿੰਗਿਲ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਵੱਡੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਵਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਹੀ, ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਯਾ ਹਿ ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਯਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰੇ ਹਰਿਵਾਹਨੇ। ਸਾ ਰਾਵਣਗृਹੇ ਰਮ੍ਯਾ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵਾਨਪਾਯਿਨੀ
ਜੋ ਲਕਸ਼ਮੀ ਕੁਬੇਰ ਕੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਤੇ ਗਰੁੜ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁਭਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਹਰ੍ਮ੍ਯਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਵੇਸ਼੍ਮ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ ਸੁਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍। ਬਹੁਨਿਰ੍ਯੂਹਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਮਹਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਘਰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰਾਹ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋऽਰ੍ਥੇ ਕृਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵਿ ਯਦ੍ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ। ਵਿਮਾਨਂ ਪੁष੍ਪਕਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲਈ ਜੋ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਸ਼ਪਕ ਨਾਮ ਦਾ ਰਥ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਸੀ।
ਪਰੇਣ ਤਪਸਾ ਲੇਭੇ ਯਤ੍ ਕੁਬੇਰਃ ਪਿਤਾਮਹਾਤ੍। ਕੁਬੇਰਮੋਜਸਾ ਜਿਤ੍ਵਾ ਲੇਭੇ ਤਦ੍ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹਾ ਤੋਂ ਇਹ ਰਥ ਲਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕੁਬੇਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਹ ਰਥ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਈਹਾਮृਗਸਮਾਯੁਕ੍ਤੈਃ ਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਹਿਰਣ੍ਮਯੈਃ। ਸੁਕृਤੈਰਾਚਿਤਂ ਸ੍ਤਮ੍ਭੈਃ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਚ ਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਰਥ ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਦੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ।