ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਘੋषੇਣ ਕਾਞ੍ਚੀਨਾਂ ਨਿਃਸ੍ਵਨੇਨ ਚ। ਮृਦਙ੍ਗਤਲਨਿਰ੍ਘੋषੈਰ੍ਘੋषਵਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗੁੰਢਿਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਕਮਰਬੰਦਾਂ ਦੀ ਘੰਘਰ, ਤੇ ਮ੍ਰਿਦੰਗ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਥਾਪਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਰੀਲੇ ਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵੱਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਘਾਤਯੁਤਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨਸ਼ਤਸਂਕੁਲਮ੍। ਸੁਵ੍ਯੂਢਕਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਗृਹਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕਈ ਮਹਲਾਂ ਦਾ ਗੁੱਝ, ਤੇ ਸੌਂਹੀ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਗਣੀਆਂ ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਤੇ ਸੁਵਿਧਾ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
thumb|ਸਪ੍ਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸੱਤਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ ਵੇਸ਼੍ਮਜਾਲਂ ਬਲਵਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵ੍ਯਾਸਕ੍ਤਵੈਦੂਰ੍ਯਸੁਵਰ੍ਣਜਾਲਮ੍। ਯਥਾ ਮਹਤ੍ਪ੍ਰਾਵृषਿ ਮੇਘਜਾਲਂ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪਿਨਦ੍ਧਂ ਸਵਿਹਙ੍ਗਜਾਲਮ੍
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੇ ਮਹਲਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਬੈਲੂਰੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ।
ਨਿਵੇਸ਼ਨਾਨਾਂ ਵਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਲਾਃ ਪ੍ਰਧਾਨਸ਼ਙ੍ਖਾਯੁਧਚਾਪਸ਼ਾਲਾਃ। ਮਨੋਹਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਪੁਨਰ੍ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵੇਸ਼੍ਮਾਦ੍ਰਿषੁ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ਾਲਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਵਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ—ਮੁੱਖ ਸੰਗ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਲਈ ਹਾਲਾਂ; ਫਿਰ, ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਖੁਲੀਆਂ ਚੰਦਨੀਆਂ ਹਾਲਾਂ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ।
ਗृਹਾਣਿ ਨਾਨਾਵਸੁਰਾਜਿਤਾਨਿ ਦੇਵਾਸੁਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਪੂਜਿਤਾਨਿ। ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਦੋषੈਃ ਪਰਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨਿ ਕਪਿਰ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਬਲਾਰ੍ਜਿਤਾਨਿ
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਘਰ ਵੇਖੇ ਜੋ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ, ਤੇ ਸਭ ਖਾਮੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਤਾਨਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਭਿਸਮਾਹਿਤਾਨਿ ਮਯੇਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ। ਮਹੀਤਲੇ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਤ੍ਤਰਾਣਿ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਲਂਕਾਧਿਪਤੇਰ੍ਗृਹਾਣਿ
ਉਹ ਘਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਨੇ ਖੁਦ ਬਣਾਏ ਹੋਣ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਉਹ ਨੇ ਵੇਖੇ।
ਤਤੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਮੇਘਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਂ ਕਾਞ੍ਚਨਚਾਰੁਰੂਪਮ੍। ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪਸ੍ਯਾਤ੍ਮਬਲਾਨੁਰੂਪਂ ਗृਹੋਤ੍ਤਮਂ ਹ੍ਯਪ੍ਰਤਿਰੂਪਰੂਪਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨਾਲ ਮਨਮੋਹਣ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਤੁਲ ਨਹੀਂ।
ਮਹੀਤਲੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਿਵ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਣਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਬਹੁਰਤ੍ਨਕੀਰ੍ਣਮ੍। ਨਾਨਾਤਰੂਣਾਂ ਕੁਸੁਮਾਵਕੀਰ੍ਣਂ ਗਿਰੇਰਿਵਾਗ੍ਰਂ ਰਜਸਾਵਕੀਰ੍ਣਮ੍
ਉਹ ਮਹਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਧੂੜ ਪਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ।
ਯਥਾ ਨਗਾਗ੍ਰਂ ਬਹੁਧਾਤੁਚਿਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਨਭਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਚਨ੍ਦ੍ਰਚਿਤ੍ਰਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਯੁਕ੍ਤੀਕृਤਚਾਰੁਮੇਘ- ਚਿਤ੍ਰਂ ਵਿਮਾਨਂ ਬਹੁਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਲ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਧਾਤਾਂ ਦੀ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਛਟਾ ਹੋਵੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਾਂਗ, ਜਿੱਥੇ ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ।
ਮਹੀ ਕृਤਾ ਪਰ੍ਵਤਰਾਜਿਪੂਰ੍ਣਾ ਸ਼ੈਲਾਃ ਕृਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਵਿਤਾਨਪੂਰ੍ਣਾਃ। ਵृਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕृਤਾਃ ਪੁष੍ਪਵਿਤਾਨਪੂਰ੍ਣਾਃ ਪੁष੍ਪਂ ਕृਤਂ ਕੇਸਰਪਤ੍ਰਪੂਰ੍ਣਮ੍
ਧਰਤੀ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਪਹਾੜ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦਰੱਖਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਫੁੱਲ ਕੇਸਰ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੀਤੇ ਗਏ।
ਕृਤਾਨਿ ਵੇਸ਼੍ਮਾਨਿ ਚ ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਣਿ ਤਥਾ ਸੁਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਪਿ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਸਕੇਸਰਾਣਿ ਵਨਾਨਿ ਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰੋਵਰਾਣਿ
ਸਫੈਦ ਮਹਲ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੋਖਰ ਵੀ; ਫਿਰ, ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ ਕਮਲ, ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਹਨ।
ਪੁष੍ਪਾਹ੍ਵਯਂ ਨਾਮ ਵਿਰਾਜਮਾਨਂ ਰਤ੍ਨਪ੍ਰਭਾਭਿਸ਼੍ਚ ਵਿਘੂਰ੍ਣਮਾਨਮ੍। ਵੇਸ਼੍ਮੋਤ੍ਤਮਾਨਾਮਪਿ ਚੋਚ੍ਚਮਾਨਂ ਮਹਾਕਪਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਵਿਮਾਨਮ੍
ਉਥੇ 'ਪੁਸ਼ਪਾਭਵਯ' ਨਾਮ ਦਾ ਚਮਕਦਾ ਮਹਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਤੇ ਔਜਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਲਾਂ ਵਿਚ ਉੱਚਾ, ਮਹਾਂਕਪੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਵਿਮਾਨ।
ਕृਤਾਸ਼੍ਚ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾ ਰੂਪ੍ਯਪ੍ਰਵਾਲੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾਃ। ਚਿਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਵਸੁਭਿਰ੍ਭੁਜਙ੍ਗਾ ਜਾਤ੍ਯਾਨੁਰੂਪਾਸ੍ਤੁਰਗਾਃ ਸ਼ੁਭਾਙ੍ਗਾਃ
ਬੈਲੂਰੀ ਦੇ ਬਣੇ ਪੰਛੀ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਮੋਤੀ ਦੇ ਵੀ ਪੰਛੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਜੀਬ ਸੱਪ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਜਾਤੀ ਦੇ ਘੋੜੇ।
ਪ੍ਰਵਾਲਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪੁष੍ਪਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਲੀਲਮਾਵਰ੍ਜਿਤਜਿਹ੍ਮਪਕ੍ਸ਼ਾਃ। ਕਾਮਸ੍ਯ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਵ ਭਾਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਸ਼ਾਃ ਕृਤਾ ਵਿਹਙ੍ਗਾਃ ਸੁਮੁਖਾਃ ਸੁਪਕ੍ਸ਼ਾਃ
ਕੋਰਲ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪੰਖ ਇੱਥੇ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਬਣਾਏ ਗਏ।
ਨਿਯੁਜ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਗਜਾਃ ਸੁਹਸ੍ਤਾਃ ਸਕੇਸਰਾਸ਼੍ਚੋਤ੍ਪਲਪਤ੍ਰਹਸ੍ਤਾਃ। ਬਭੂਵ ਦੇਵੀ ਚ ਕृਤਾਸੁਹਸ੍ਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾ ਪਦ੍ਮਿਨਿ ਪਦ੍ਮਹਸ੍ਤਾ
ਉੱਤਮ ਸੁੰਡ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਕੁਝ ਹਾਥੀ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸੁੰਡ ਤੇ ਕੇਸਰ ਵਾਲੇ, ਦੇਵੀ ਵੀ ਸੁਭਾਗਾ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵੀ, ਹੱਥ ਵਿਚ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ।
ਇਤੀਵ ਤਦ੍ਗृਹਮਭਿਗਮ੍ਯ ਸ਼ੋਭਨਂ ਸਵਿਸ੍ਮਯੋ ਨਗਮਿਵ ਚਾਰੁਕਨ੍ਦਰਮ੍। ਪੁਨਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਰਮਸੁਗਨ੍ਧਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਹਿਮਾਤ੍ਯਯੇ ਨਗਮਿਵ ਚਾਰੁਕਨ੍ਦਰਮ੍
ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ, ਉਹ ਥਾਂ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਸੋਹਣੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮ ਪਿਘਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸ ਤਾਂ ਕਪਿਰਭਿਪਤ੍ਯ ਪੂਜਿਤਾਂ ਚਰਨ੍ ਪੁਰੀਂ ਦਸ਼ਮੁਖਬਾਹੁਪਾਲਿਤਾਮ੍। ਅਦृਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਜਨਕਸੁਤਾਂ ਸੁਪੂਜਿਤਾਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਂ ਪਤਿਗੁਣਵੇਗਨਿਰ੍ਜਿਤਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਕਪੀ, ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦਸ-ਮੁਖੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦਾ, ਜੋ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤਦਾ ਬਹੁਵਿਧਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਨੋ ਜਨਕਸੁਤਾਂ ਸੁਵਰ੍ਤ੍ਮਨਃ। ਅਪਸ਼੍ਯਤੋऽਭਵਦਤਿਦੁਃਖਿਤਂ ਮਨਃ ਸਚਕ੍ਸ਼ੁषਃ ਪ੍ਰਵਿਚਰਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
thumb|ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਅष੍ਟਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਸ ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਭਵਨਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹਦ੍ਵਿਮਾਨਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍। ਪ੍ਰਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਜਾਲਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧੀਮਾਨ੍ ਪਵਨਾਤ੍ਮਜਃ ਕਪਿਃ
ਉਸ ਮਹਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਸੁਨਹਿਰੀ ਧਾਤ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਤਦਪ੍ਰਮੇਯਪ੍ਰਤਿਕਾਰਕृਤ੍ਰਿਮਂ ਕृਤਂ ਸ੍ਵਯਂ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ। ਦਿਵਂ ਗਤੇ ਵਾਯੁਪਥੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਂ ਵ੍ਯਰਾਜਤਾਦਿਤ੍ਯਪਥਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ ਤਤ੍
ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਣਮੋਲ ਮਹਲ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਵਨ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਕृਤਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤੋ ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਮਹਾਰ੍ਘਰਤ੍ਨਵਤ੍। ਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਾ ਨਿਯਤਾਃ ਸੁਰੇष੍ਵਪਿ ਨ ਤਤ੍ਰ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨ ਮਹਾਵਿਸ਼ੇषਵਤ੍
ਉਥੇ, ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਨਾ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਕੋਈ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਪਾਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਸੀ।
ਤਪਃ ਸਮਾਧਾਨਪਰਾਕ੍ਰਮਾਰ੍ਜਿਤਂ ਮਨਃਸਮਾਧਾਨਵਿਚਾਰਚਾਰਿਣਮ੍। ਅਨੇਕਸਂਸ੍ਥਾਨਵਿਸ਼ੇषਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਤਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁਲ੍ਯਵਿਸ਼ੇषਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਲ ਤਪ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਮਨ ਦੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਸਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਮਨਃ ਸਮਾਧਾਯ ਤੁ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾਮਿਨਂ ਦੁਰਾਸਦਂ ਮਾਰੁਤਤੁਲ੍ਯਗਾਮਿਨਮ੍। ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਮਹਰ੍ਦ੍ਧਿਨਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾਮਗ੍ਰ਼੍ਯਮੁਦਾਮਿਵਾਲਯਮ੍
ਮਨ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਪਵਨ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਘਰ ਸੀ।
ਵਿਸ਼ੇषਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਸਂਸ੍ਥਿਤਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਬਹੁਕੂਟਮਣ੍ਡਿਤਮ੍। ਮਨੋऽਭਿਰਾਮਂ ਸ਼ਰਦਿਨ੍ਦੁਨਿਰ੍ਮਲਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੂਟਂ ਸ਼ਿਖਰਂ ਗਿਰੇਰ੍ਯਥਾ
ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਨੀਂਹ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਈ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਫ਼ੈਦ ਸ਼ਰਦ ਰਾਤ ਦੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਪਵਿਤ੍ਰ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਅਦਭੁਤ ਸਨ।
ਵਹਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਕੁਣ੍ਡਲਸ਼ੋਭਿਤਾਨਨਾ ਮਹਾਸ਼ਨਾ ਵ੍ਯੋਮਚਰਾਨਿਸ਼ਾਚਰਾਃ। ਵਿਵृਤ੍ਤਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਵਿਸ਼ਾਲਲੋਚਨਾ ਮਹਾਜਵਾ ਭੂਤਗਣਾਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਕੰਡਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੱਡੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ, ਵੱਡੀਆਂ, ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਤੇ ਵਿਗੜੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਭੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।
thumb|ਨਵਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਨਵਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਨੌਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ।
ਤਸ੍ਯਾਲਯਵਰਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਵਿਮਲਮਾਯਤਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਭਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਸੇਬੇ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਪਵਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸੁੱਚਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਲ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਅਰ੍ਧਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਮਾਯਤਂ ਯੋਜਨਂ ਮਹਤ੍। ਭਵਨਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਬਹੁਪ੍ਰਾਸਾਦਸਂਕੁਲਮ੍
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਮਹਲ ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਪੂਰਾ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਉੱਚੇ ਮਹਲ ਸਨ।