ਵਿਵਿਧਾਕृਤਿਰੂਪਾਣਿ ਭਵਨਾਨਿ ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਰੁਚਿਰਂ ਗੀਤਂ ਤ੍ਰਿਸ੍ਥਾਨਸ੍ਵਰਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਸੋਹਣੇ ਗੀਤ, ਜਿਹੜੇ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਮਦਨਵਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਦਿਵਿ ਚਾਪ੍ਸਰਸਾਮਿਵ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਕਾਞ੍ਚੀਨਿਨਦਂ ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਨਿਃਸ੍ਵਨਮ੍
ਉਹ ਇਸ਼ਕ ਵਿੱਚ ਡੂਬੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮਰਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਜੇਬਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਹੋਣ।
ਸੋਪਾਨਨਿਨਦਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭਵਨੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਆਸ੍ਫੋਟਿਤਨਿਨਾਦਾਂਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਿਤਾਂਸ਼੍ਚ ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਤਾਲੀਆਂ ਤੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਸੀਟੀ ਵੱਜਣ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਵੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਜਪਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗृਹੇषੁ ਵੈ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਯਾਤੁਧਾਨਾਨ੍ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਃ
ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਯਾਤੁਧਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਰਾਵਣਸ੍ਤਵਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਗਰ੍ਜਤੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਪਿ। ਰਾਜਮਾਰ੍ਗਂ ਸਮਾਵृਤ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਰਕ੍ਸ਼ੋਗਣਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਖੜਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਮਧ੍ਯਮੇ ਗੁਲ੍ਮੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਸ੍ਯ ਚਰਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍। ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਞ੍ਜਟਿਲਾਨ੍ ਮੁਣ੍ਡਾਨ੍ ਗੋਜਿਨਾਮ੍ਬਰਵਾਸਸਃ
ਉਹ ਵਿਚਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਕਈ ਚਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਖੀ ਲਾਈ ਹੋਈ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੁੰਡੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਗੋ-ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਦਰ੍ਭਮੁष੍ਟਿਪ੍ਰਹਰਣਾਨਗ੍ਨਿਕੁਣ੍ਡਾਯੁਧਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਕੂਟਮੁਦ੍ਗਰਪਾਣੀਂਸ਼੍ਚ ਦਣ੍ਡਾਯੁਧਧਰਾਨਪਿ
ਉਹ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਫੜੇ, ਅੱਗ ਦੇ ਕੁੰਡਾ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ, ਗੱਡਾ ਤੇ ਗੁੰਦੇ ਫੜੇ, ਤੇ ਦੰਡ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਕ੍ਸ਼ਾਨੇਕਵਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਲਂਬੋਦਰਪਯੋਧਰਾਨ੍। ਕਰਾਲਾਨ੍ ਭੁਗ੍ਨਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਕਟਾਨ੍ ਵਾਮਨਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਾਲੇ, ਕਈ ਰੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਤੋਣ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਡਰਾਉਣੇ, ਵਕਰੀ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਨਿਕੇ-ਜਿਹੇ ਵੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਧਨ੍ਵਿਨਃ ਖਡ੍ਗਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਤਘ੍ਨੀਮੁਸਲਾਯੁਧਾਨ੍। ਪਰਿਘੋਤ੍ਤਮਹਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਰਕਵਚੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਨ੍
ਉਹ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲੇ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੋਟੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਗੁੰਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਲੋਹ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਹਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜੇ, ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਕਵਚਾਂ 'ਚ ਚਮਕਦੇ ਲੋਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤਿਸ੍ਥੂਲਾਨ੍ ਨਾਤਿਕृਸ਼ਾਨ੍ ਨਾਤਿਦੀਰ੍ਘਾਤਿਹ੍ਰਸ੍ਵਕਾਨ੍। ਨਾਤਿਗੌਰਾਨ੍ ਨਾਤਿਕृष੍ਣਾਨ੍ਨਾਤਿਕੁਬ੍ਜਾਨ੍ਨ ਵਾਮਨਾਨ੍
ਉਹ ਨਾ ਬਹੁਤ ਮੋਟੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਪਤਲੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਨਿਕੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਗੋਰੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਕਾਲੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਕੁਬੜੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਨਿਕੇ-ਜਿਹੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵਿਰੂਪਾਨ੍ ਬਹੁਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਰੂਪਾਂਸ਼੍ਚ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ। ਧ੍ਵਜਿਨਃ ਪਤਾਕਿਨਸ਼੍ਚੈਵ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਾਨ੍
ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ, ਚਮਕਦਾਰ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਵृਕ੍ਸ਼ਾਯੁਧਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪਟ੍ਟਿਸ਼ਾਸ਼ਨਿਧਾਰਿਣਃ। ਕ੍ਸ਼ੇਪਣੀਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਂ ਕਪੀਰ ਸੂਈਆਂ, ਰੁੱਖ, ਹਥਿਆਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਬਿਜਲੀ, ਤੇ ਗੋਲੇ-ਫੈਂਕਣ ਵਾਲੇ, ਫੰਦੇ ਫੜੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਣਸ੍ਤ੍ਵਨੁਲਿਪ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਰਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਨ੍। ਨਾਨਾਵੇषਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ ਯਥਾਸ੍ਵੈਰਚਰਾਨ੍ ਬਹੂਨ੍
ਉਹ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਲੇਪ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਹਿਰਾਵਿਆਂ 'ਚ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਸ਼ੂਲਧਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਜ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਾਨ੍। ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਮਵ੍ਯਗ੍ਰਮਾਰਕ੍ਸ਼ਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਕਪਿਃ
ਉਹ ਤੇਜ਼ ਬੇੜੀਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਫੜੇ, ਲੱਖਾਂ ਚੌਕਸ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੀ ਡਿਊਟੀ 'ਚ ਥੱਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ੋऽਧਿਪਤਿਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਗ੍ਰਤਃ। ਸ ਤਦਾ ਤਦ੍ ਗृਹਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਹਾਹਾਟਕਤੋਰਣਮ੍
ਉਹ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਘਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਉਸ ਘਰ ਨੂੰ, ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੋਰਣ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਖ੍ਯਾਤਮਦ੍ਰਿਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਵਤਂਸਾਭਿਃ ਪਰਿਖਾਭਿਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍
—ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹਿਲ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਬਣਿਆ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ—
ਪ੍ਰਾਕਾਰਾਵृਤਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਕਪਿਃ। ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਨਿਭਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਦਿਵ੍ਯਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਂ ਕਪੀਰ ਉਸ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਅਸਮਾਨੀ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਤੇ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਵਰਗਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਵਾਜਿਹ੍ਰੇषਿਤਸਂਘੁष੍ਟਂ ਨਾਦਿਤਂ ਭੂषਣੈਸ੍ਤਥਾ। ਰਥੈਰ੍ਯਾਨੈਰ੍ਵਿਮਾਨੈਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਹਯਗਜੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਉਹ ਮਹਿਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਹਿੰਮ੍ਹ, ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਰਥਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ, ਉੱਡਦੇ ਮਹਿਲਾਂ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰਣੈਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਨ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਵੇਤਾਭ੍ਰਨਿਚਯੋਪਮੈਃ। ਭੂषਿਤੈ ਰੁਚਿਰਦ੍ਵਾਰਂ ਮਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਚਾਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ, ਜੋ ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਸੋਹਣੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦਰਵਾਜੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸੁਮਹਾਵੀਰ੍ਯੈਰ੍ਯਾਤੁਧਾਨੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਧਿਪਤੇਰ੍ਗੁਪ੍ਤਮਾਵਿਵੇਸ਼ ਗृਹਂ ਕਪਿਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ, ਉਹ ਕਪਿ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ।
ਸ ਹੇਮਜਾਮ੍ਬੂਨਦਚਕ੍ਰਵਾਲਂ ਮਹਾਰ੍ਹਮੁਕ੍ਤਾਮਣਿ ਭੂषਿਤਾਨ੍ਤਮ੍। ਪਰਾਰ੍ਘ੍ਯਕਾਲਾਗੁਰੁਚਨ੍ਦਨਾਰ੍ਹਂ ਸ ਰਾਵਣਾਨ੍ਤਃਪੁਰਮਾਵਿਵੇਸ਼
ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਮਣਕਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੋਤੀ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਗਰ ਤੇ ਚੰਦਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
thumb|ਪਞ੍ਚਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਸੁਨ੍ਦਰਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੫-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਇੱਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ ਮਧ੍ਯਂਗਤਮਂਸ਼ੁਮਨ੍ਤਂ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਵਿਤਾਨਂ ਮੁਹੁਰੁਦ੍ਵਮਨ੍ਤਮ੍। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਧੀਮਾਨ੍ ਭੁਵਿ ਭਾਨੁਮਨ੍ਤਂ ਗੋष੍ਠੇ ਵृषਂ ਮਤ੍ਤਮਿਵ ਭ੍ਰਮਨ੍ਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਨੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਚੰਦ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਵਰਗਾ ਪਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉੱਗਦਾ ਤੇ ਡੁੱਬਦਾ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਸਾਂਡ ਵਾਂਗ ਭਟਕਦਾ।
ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਾਪਾਨਿ ਵਿਨਾਸ਼ਯਨ੍ਤਂ ਮਹੋਦਧਿਂ ਚਾਪਿ ਸਮੇਧਯਨ੍ਤਮ੍। ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਵਿਰਾਜਯਨ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਮਥਾਭਿਯਾਨ੍ਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਚੰਦ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਯਾ ਭਾਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਭੁਵਿ ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਥਾ ਯਥਾ ਪ੍ਰਦੋषੇषੁ ਚ ਸਾਗਰਸ੍ਥਾ। ਤਥੈਵ ਤੋਯੇषੁ ਚ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਥਾ ਰਰਾਜ ਸਾ ਚਾਰੁਨਿਸ਼ਾਕਰਸ੍ਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲਾਂ ਵਿਚ, ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਚੰਦ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।
ਹਂਸੋ ਯਥਾ ਰਾਜਤਪਞ੍ਜਰਸ੍ਥਃ ਸਿਂਹੋ ਯਥਾ ਮਨ੍ਦਰਕਨ੍ਦਰਸ੍ਥਃ। ਵੀਰੋ ਯਥਾ ਗਰ੍ਵਿਤਕੁਞ੍ਜਰਸ੍ਥ- ਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਬਭ੍ਰਾਜ ਤਥਾਮ੍ਬਰਸ੍ਥਃ
ਜਿਵੇਂ ਹੰਸ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ, ਜਾਂ ਸਿੰਘ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਵੀਰ ਮਸਤ ਹਾਥੀ 'ਤੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਨष੍ਟਸ਼ੀਤਾਮ੍ਬੁਤੁषਾਰਪਙ੍ਕੋ ਮਹਾਗ੍ਰਹਗ੍ਰਾਹਵਿਨष੍ਟਪਙ੍ਕਃ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਸ਼੍ਰਯਨਿਰ੍ਮਲਾਙ੍ਕੋ ਰਰਾਜ ਚਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਸ਼ਸ਼ਾਙ੍ਕਃ
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਚੰਦ, ਜੋ ਠੰਢੀ ਚਾਨਣ, ਪਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਆਪਣੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ਼ਿਲਾਤਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਹਾਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਗਜੇਨ੍ਦ੍ਰਃ। ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਥਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ- ਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਵਿਰਰਾਜ ਚਨ੍ਦ੍ਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਿੰਘ ਪੱਥਰ ਦੇ ਪਲੇਟੂ 'ਤੇ, ਹਾਥੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਦ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਚਨ੍ਦ੍ਰੋਦਯਨष੍ਟਦੋषਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਰਕ੍ਸ਼ਃਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਦੋषਃ। ਰਾਮਾਭਿਰਾਮੇਰਿਤਚਿਤ੍ਤਦੋषਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਭਗਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਦੋषਃ
ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਮ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਚੰਦ ਉੱਗਣ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦੀ, ਵਧਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੀ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਕਰਦੀ।
ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਰਾਃ ਕਰ੍ਣਸੁਖਾਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਪਨ੍ਤਿ ਨਾਰ੍ਯਃ ਪਤਿਭਿਃ ਸੁਵृਤ੍ਤਾਃ। ਨਕ੍ਤਂਚਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਥਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰ੍ਤੁਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਰੌਦ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਃ
ਤੰਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਜੋ ਕੰਨ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ ਸੀ, ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ; ਚੰਗੀ ਚਾਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਸੌ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੌਜ ਕਰਨ ਨਿਕਲ ਪਏ।