ਏष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰੇषਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰਾਮਦੂਤਾਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਆਖ੍ਯੇਯਾ ਰਾਮਮਹਿषੀ ਤ੍ਵਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਿਹਙ੍ਗਮ
ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਉੱਥੇ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਆ ਜਾਣਗੇ। ਤੂੰ, ਪੰਛੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੀਂ।
ਸਰ੍ਵਥਾ ਤੁ ਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਮੀਦृਸ਼ਃ ਕ੍ਵ ਗਮਿष੍ਯਸਿ। ਦੇਸ਼ਕਾਲੌ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯਸੇ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁਣ ਤੱਕ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ। ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਪਰ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣਗੇ।
ਉਤ੍ਸਹੇਯਮਹਂ ਕਰ੍ਤੁਮਦ੍ਯੈਵ ਤ੍ਵਾਂ ਸਪਕ੍ਸ਼ਕਮ੍। ਇਹਸ੍ਥਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਤੇਰੇ ਪਰ ਲਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰੇਂਗਾ।
ਤ੍ਵਯਾਪਿ ਖਲੁ ਤਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਯੋਸ਼੍ਚ ਨृਪਪੁਤ੍ਰਯੋਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਮੁਨੀਨਾਂ ਵਾਸਵਸ੍ਯ ਚ
ਇਹ ਕੰਮ ਤੇਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦਾ ਵੀ।
ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਮਪਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਭ੍ਰਾਤਰੌ ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੌ। ਨੇਚ੍ਛੇ ਚਿਰਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਕਲੇਵਰਮ੍। ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦੇਵਂ ਦृष੍ਟਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਮੈਂ ਵੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਚਿਰ ਤੱਕ ਜਿਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ। ਐਸਾ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
thumb|ਤ੍ਰਿषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਏਤੈਰਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭਿਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯਵਿਸ਼ਾਰਦਃ। ਮਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਾਭ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸ ਸ੍ਵਮਾਲਯਮ੍
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਕ ਚਾਤੁਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਕਨ੍ਦਰਾਤ੍ ਤੁ ਵਿਸਰ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ। ਅਹਂ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਭਵਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯੇ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਯ ਤ੍ਵੇਤਸ੍ਯ ਕਾਲਸ੍ਯ ਵਰ੍षਂ ਸਾਗ੍ਰਸ਼ਤਂ ਗਤਮ੍। ਦੇਸ਼ਕਾਲਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ੋऽਸ੍ਮਿ ਹृਦਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਃ
ਹੁਣ, ਇਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਤੇ ਥਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਮਹਾਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੇ ਤੁ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ। ਮਾਂ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਸਂਤਾਪੋ ਵਿਤਰ੍ਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍
ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਮੈਂ ਵੱਡੀ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਉਦਿਤਾਂ ਮਰਣੇ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮੁਨਿਵਾਕ੍ਯੈਰ੍ਨਿਵਰ੍ਤਯੇ। ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯਾ ਤੇਨ ਮੇ ਦਤ੍ਤਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣੇ ਮਮ
ਜਦ ਮੌਤ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਦਿਲਾਸਾ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਜਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ।
ਸਾ ਮੇऽਪਨਯਤੇ ਦੁਃਖਂ ਦੀਪ੍ਤੇਵਾਗ੍ਨਿਸ਼ਿਖਾ ਤਮਃ। ਬੁਧ੍ਯਤਾ ਚ ਮਯਾ ਵੀਰ੍ਯਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਹੌਸਲਾ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਐਸੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਸਟ ਰਾਵਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਪੁਤ੍ਰਃ ਸਂਤਰ੍ਜਿਤੋ ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਨ ਤ੍ਰਾਤਾ ਮੈਥਿਲੀ ਕਥਮ੍। ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਲਪਿਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੌ ਚ ਸੀਤਾਵਿਯੋਜਿਤੌ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਭਾਵੇਂ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਤਿੱਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਮੈਥਲੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਕਰ ਸਕਿਆ? ਉਸਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਆਹ ਲੱਗੀ ਤੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀ ਸੀਤਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ।
ਨ ਮੇ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਨੇਹਾਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੇਣੋਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣਸ੍ਯ ਸਂਹਤੈਰ੍ਵਾਨਰੈਃ ਸਹ
ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਮਤਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ—
ਉਤ੍ਪੇਤਤੁਸ੍ਤਦਾ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਵਨਚਾਰਿਣਾਮ੍। ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਪਕ੍ਸ਼ੈਰੁਦ੍ਗਤੈਰਰੁਣਚ੍ਛਦੈਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਦੇ ਪੰਖ ਨਿਕਲ ਆਏ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਵਾਲੇ ਨਵੇਂ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ—
ਪ੍ਰਹਰ੍षਮਤੁਲਂ ਲੇਭੇ ਵਾਨਰਾਂਸ਼੍ਚੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਨਿਸ਼ਾਕਰਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਃ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਮਿਤੌਜਸਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹੱਦ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਅੰਤ ਹੈ, ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ—"
ਆਦਿਤ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧੌ ਪਕ੍ਸ਼ੌ ਪੁਨਰੁਪਸ੍ਥਿਤੌ। ਯੌਵਨੇ ਵਰ੍ਤਮਾਨਸ੍ਯ ਮਮਾਸੀਦ੍ ਯਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
"ਮੇਰੇ ਪੰਖ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਸਨ, ਹੁਣ ਮੁੜ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਜਿਸ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਸੀ—"
ਤਮੇਵਾਦ੍ਯਾਵਗਚ੍ਛਾਮਿ ਬਲਂ ਪੌਰੁषਮੇਵ ਚ। ਸਰ੍ਵਥਾ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਤ੍ਨਃ ਸੀਤਾਮਧਿਗਮਿष੍ਯਥ
"ਉਹੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਰਦਾਨਗੀ ਮੈਂ ਅੱਜ ਫਿਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ—ਤੁਸੀਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਲੱਭ ਲਵੋਗੇ।"
ਪਕ੍ਸ਼ਲਾਭੋ ਮਮਾਯਂ ਵਃ ਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਕਃ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਨ੍ ਹਰੀਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸਮ੍ਪਾਤਿਃ ਪਤਗੋਤ੍ਤਮਃ
"ਮੇਰੇ ਪੰਖਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੁਹਾਡੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਪਾਤੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਗਿਰੇਃ ਸ਼ृਙ੍ਗਾਜ੍ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਃ ਖਗਮੋ ਗਤਿਮ੍। ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿਸਂਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ। ਬਭੂਵੁਰ੍ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਵਿਕ੍ਰਮਾਭ੍ਯੁਦਯੋਨ੍ਮੁਖਾਃ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਉੱਡ ਗਿਆ, ਆਪਣੀ ਉਡਾਣ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸ਼ੌਰ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਏ।
ਅਥ ਪਵਨਸਮਾਨਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ਪ੍ਲਵਗਵਰਾਃ ਪ੍ਰਤਿਲਬ੍ਧਪੌਰੁषਾਃ। ਅਭਿਜਿਦਭਿਮੁਖਾਂ ਦਿਸ਼ਂ ਯਯੁ- ਰ੍ਜਨਕਸੁਤਾਪਰਿਮਾਰ੍ਗਣੋਨ੍ਮੁਖਾਃ
ਫਿਰ ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚੋਟੀ ਦੇ, ਆਪਣਾ ਹੌਸਲਾ ਮੁੜ ਲੈ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਉਤਸੁਕ।
thumb|ਚਤੁਃषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਃषष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚੌਂਠੀ-ਚੱਠਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਆਖ੍ਯਾਤਾ ਗृਧ੍ਰਰਾਜੇਨ ਸਮੁਤ੍ਪ੍ਲੁਤ੍ਯ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਸਂਗਤਾਃ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਵਿਨੇਦੁਃ ਸਿਂਹਵਿਕ੍ਰਮਾਃ
ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਵਾਨਰ ਉੱਡ ਪਏ। ਮਿਲ ਕੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਗੂੰਜੇ।
ਸਮ੍ਪਾਤੇਰ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਰਯੋ ਰਾਵਣਕ੍ਸ਼ਯਮ੍। ਹृष੍ਟਾਃ ਸਾਗਰਮਾਜਗ੍ਮੁਃ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਸੰਪਾਤੀ ਦੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਅਭਿਗਮ੍ਯ ਤੁ ਤਂ ਦੇਸ਼ਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮਾਃ। ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਪ੍ਰਤਿਬਿਮ੍ਬਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਸ਼ੌਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਰਛਾਂਈ ਉਥੇ ਵੇਖੀ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਸਂਨਿਵੇਸ਼ਂ ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਹਰਿਵੀਰਾ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾ ਲਿਆ।
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਮਿਵ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਮਿਵ ਚਾਨ੍ਯਤਃ। ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਪਰ੍ਵਤਮਾਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਜਲਰਾਸ਼ਿਭਿਰਾਵृਤਮ੍
ਕਿਤੇ ਉਹ ਸੁੱਤੇ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਖੇਡਦੇ ਜਿਹਾ। ਕਿਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਜਿਹੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਕੁਲਂ ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਾਤਾਲਤਲਵਾਸਿਭਿਃ। ਰੋਮਹਰ੍षਕਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿषੇਦੁਃ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਾਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਹ ਡਰ ਗਏ।
ਆਕਾਸ਼ਮਿਵ ਦੁष੍ਪਾਰਂ ਸਾਗਰਂ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਾਨਰਾਃ। ਵਿषੇਦੁਃ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਥਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ, ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?"
ਵਿषਣ੍ਣਾਂ ਵਾਹਿਨੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਗਰਸ੍ਯ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਆਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਹਰੀਨ੍ ਭਯਾਰ੍ਤਾਨ੍ ਹਰਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।