ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਮਮਾਹਾਰਾਭਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਗਤਸੂਰ੍ਯੇऽਹਨਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹ੍ਯਨਾਮਿषਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਸੀ ਤੇ ਖਾਣੇ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ।
ਸ ਮਯਾऽऽਹਾਰਸਂਰੋਧਾਤ੍ ਪੀਡਿਤਃ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਧਨਃ। ਅਨੁਮਾਨ੍ਯ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਅਹਂ ਤਾਤ ਯਥਾਕਾਲਮਾਮਿषਾਰ੍ਥੀ ਖਮਾਪ੍ਲੁਤਃ। ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਗਿਰੇਰ੍ਦ੍ਵਾਰਮਾਵृਤ੍ਯ ਸੁਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਾਸ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਗਿਆ ਤੇ ਮਹੇਂਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਾਗਰਾਨ੍ਤਰਚਾਰਿਣਾਮ੍। ਪਨ੍ਥਾਨਮੇਕੋऽਧ੍ਯਵਸਂ ਸਂਨਿਰੋਦ੍ਧੁਮਵਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉੱਥੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਰਾਹ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
ਤਤ੍ਰ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯਸਮਪ੍ਰਭਾਮ੍। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਾਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ ਵੈ ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਃ
ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਾਲੀ ਸੁੰਘਣੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸੋऽਹਮਭ੍ਯਵਹਾਰਾਰ੍ਥਂ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਤੇਨ ਸਾਮ੍ਨਾ ਵਿਨੀਤੇਨ ਪਨ੍ਥਾਨਮਨੁਯਾਚਿਤਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਨਰਮੀ ਨਾਲ ਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਤੋਂ ਰਾਹ ਮੰਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।
ਨਹਿ ਸਾਮੋਪਪਨ੍ਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਹਰ੍ਤਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭੁਵਿ। ਨੀਚੇष੍ਵਪਿ ਜਨਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ ਕਿਮਙ੍ਗ ਬਤ ਮਦ੍ਵਿਧਃ
ਜੋ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਧੱਕਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਫਿਰ ਚਾਹੇ ਉਹ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਲੋਕ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਤਾਂ ਹੋ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸ ਯਾਤਸ੍ਤੇਜਸਾ ਵ੍ਯੋਮ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਨਿਵ ਵੇਗਿਤਃ। ਅਥਾਹਂ ਖੇਚਰੈਰ੍ਭੂਤੈਰਭਿਗਮ੍ਯ ਸਭਾਜਿਤਃ
ਉਹ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਤੇਜ਼ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਸਮੇਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ; ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਆ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਜੀਵਤਿ ਸੀਤੇਤਿ ਹ੍ਯਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਮਾਂ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਕਥਂਚਿਤ੍ ਸਕਲਤ੍ਰੋऽਸੌ ਗਤਸ੍ਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਚੰਗਾ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸੀਤਾ ਜਿਉਂਦੀ ਹੈ; ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤੋऽਹਂ ਤੈਃ ਸਿਦ੍ਧੈਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨੈਃ। ਸ ਚ ਮੇ ਰਾਵਣੋ ਰਾਜਾ ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਃ
ਉਹ ਉੱਚੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਿੱਧਾਂ ਨੇ ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਦੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਦਾਸ਼ਰਥੇਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਭ੍ਰष੍ਟਾਭਰਣਕੌਸ਼ੇਯਾਂ ਸ਼ੋਕਵੇਗਪਰਾਜਿਤਾਮ੍
ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕੱਪੜੇ ਲੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸਨ ਤੇ ਜੋ ਗਹਿਰੀ ਪੀੜ ਨਾਲ ਹਾਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ।
ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਯੋਰ੍ਨਾਮ ਕ੍ਰੋਸ਼ਨ੍ਤੀਂ ਮੁਕ੍ਤਮੂਰ੍ਧਜਾਮ੍। ਏष ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਸ੍ਤਾਤ ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਂ ਪੁਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਹੇ ਪੁੱਤ, ਇਹੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਹੈ।
ਏਤਦਰ੍ਥਂ ਸਮਗ੍ਰਂ ਮੇ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵੇਦਯਤ੍ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਹਿ ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਸੀਤ੍ ਕਾਚਿਤ੍ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ
ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੈਨੂੰ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼ਵ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੌਸਲਾ ਜਾਂ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਠੋਸ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਬਣੀ।
ਅਪਕ੍ਸ਼ੋ ਹਿ ਕਥਂ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਕਰ੍ਮ ਕਿਂਚਿਤ੍ ਸਮਾਰਭੇਤ੍। ਯਤ੍ ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵਾਗ੍ਬੁਦ੍ਧਿਗੁਣਵਰ੍ਤਿਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਬਿਨਾ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਅਕਲ ਨਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਵਤਾਂ ਪੌਰੁषਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਵਾਙ੍ਮਤਿਭ੍ਯਾਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਹਿ ਵਃ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੌਸਲੇ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਸਕੇਗਾ, ਉਹ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਦ੍ਧਿ ਦਾਸ਼ਰਥੇਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਤਨ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਤਦ੍ ਭਵਨ੍ਤੋ ਮਤਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ
ਰਾਮ ਦਾ ਕੰਮ ਮੇਰਾ ਹੀ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ।
ਪ੍ਰਹਿਤਾਃ ਕਪਿਰਾਜੇਨ ਦੇਵੈਰਪਿ ਦੁਰਾਸਦਾਃ। ਰਾਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਬਾਣਾਸ਼੍ਚ ਵਿਹਿਤਾਃ ਕਙ੍ਕਪਤ੍ਰਿਣਃ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਭੇਜਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਡਰਾਉਣੇ ਹੋ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਾਜ਼ ਦੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰ ਵੀ ਤਿਆਰ ਹਨ।
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਨਿਗ੍ਰਹੇ। ਕਾਮਂ ਖਲੁ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤੇਜੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਭਵਤਾਂ ਤੁ ਸਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੋ। ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਦਸ-ਸਿਰ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਬਹੁਤ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਔਖਾ ਨਹੀਂ।
ਤਦਲਂ ਕਾਲਸਙ੍ਗੇਨ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਨਹਿ ਕਰ੍ਮਸੁ ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਭਵਦ੍ਵਿਧਾਃ
ਹੁਣ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਗੁਜ਼ਾਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
thumb|षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ षष੍ਠਿਤਮਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇਕਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੁਣ ਸੁਣੋ।
ਤਤਃ ਕृਤੋਦਕਂ ਸ੍ਨਾਤਂ ਤਂ ਗृਧ੍ਰਂ ਹਰਿਯੂਥਪਾਃ। ਉਪਵਿष੍ਟਾ ਗਿਰੌ ਰਮ੍ਯੇ ਪਰਿਵਾਰ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਜਦ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਕੇ ਤੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਉਸ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਤਮਙ੍ਗਦਮੁਪਾਸੀਨਂ ਤੈਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਹਰਿਭਿਰ੍ਵृਤਮ੍। ਜਨਿਤਪ੍ਰਤ੍ਯਯੋ ਹਰ੍षਾਤ੍ ਸਮ੍ਪਾਤਿਃ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦ ਅੰਗਦ ਉਥੇ ਬੈਠਾ ਸੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸੰਪਾਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਬੋਲੇ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਃਸ਼ਬ੍ਦਮੇਕਾਗ੍ਰਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਹਰਯੋ ਮਮ। ਤਥ੍ਯਂ ਸਂਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾ ਜਾਨਾਮਿ ਮੈਥਿਲੀਮ੍
ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਚੁੱਪਚਾਪ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਣ। ਮੈਂ ਜਿੰਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਥਲੀ ਬਾਰੇ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਪਤਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਪੁਰਾਨਘ। ਸੂਰ੍ਯਤਾਪਪਰੀਤਾਙ੍ਗੋ ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਃ ਸੂਰ੍ਯਰਸ਼੍ਮਿਭਿਃ
ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਕਈ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਇਸ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਲਬ੍ਧਸਂਜ੍ਞਸ੍ਤੁ षਡ੍ਰਾਤ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਵਸ਼ੋ ਵਿਹ੍ਵਲਨ੍ਨਿਵ। ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਕਿਂਚਨ
ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ ਜਦ ਮੇਰੀ ਸੂਝ ਵਾਪਸ ਆਈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਾਗਰਾਨ੍ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਨਦੀਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰਾਂਸਿ ਚ। ਵਨਾਨਿ ਚ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਤਿਰਾਗਤਾ
ਫਿਰ ਜਦ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ, ਪਹਾੜ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਇਲਾਕੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਈ।
ਹृष੍ਟਪਕ੍ਸ਼ਿਗਣਾਕੀਰ੍ਣਃ ਕਨ੍ਦਰੋਦਰਕੂਟਵਾਨ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯੋਦਧੇਸ੍ਤੀਰੇ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋऽਯਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਇਹ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਹੀ ਹੈ—ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਆਸੀਚ੍ਚਾਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸੁਰੈਰਪਿ ਸੁਪੂਜਿਤਮ੍। ऋषਿਰ੍ਨਿਸ਼ਾਕਰੋ ਨਾਮ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਗ੍ਰਤਪਾऽਭਵਤ੍
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਅष੍ਟੌ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤੇਨਾਸ੍ਮਿਨ੍ਨृषਿਣਾ ਗਿਰੌ। ਵਸਤੋ ਮਮ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੇ ਤੁ ਨਿਸ਼ਾਕਰੇ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਥੇ, ਇਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਸਿਆ। ਜਦ ਨਿਸ਼ਾਕਰ ਰਿਸ਼ੀ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ,
ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਚ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਾਗ੍ਰਾਤ੍ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਵਿषਮਾਚ੍ਛਨੈਃ। ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਰ੍ਭਾਂ ਵਸੁਮਤੀਂ ਦੁਃਖੇਨ ਪੁਨਰਾਗਤਃ
ਤਾਂ ਮੈਂ ਵਿਂਧਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਔਖਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇਆ। ਤੇਜ ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਆਇਆ।