ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਞ੍ਸ਼ਸ਼ਾਪ ਪृਥਿਵੀਮਪਿ । ਅਵਨੇ ਨੈਕਰੂਪਾ ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਭਾਰ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ॥੧-੩੬-
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣੀ, ਤੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇਂ।'
ਨ ਚ ਪੁਤ੍ਰਕृਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਮਤ੍ਕ੍ਰੋਧਕਲੁषੀਕृਤਾ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਸੁਦੁਰ੍ਮੇਧੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਮਨਿਚ੍ਛਤੀ ॥੧-੩੬-
ਤੇਰੇ ਮਨ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕੇਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪੀਡਿਤਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰਾਨ੍ ਸੁਰਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਾਮ ਦਿਸ਼ਂ ਵਰੁਣਪਾਲਿਤਾਮ੍ ॥੧-੩੬-
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਰੁਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤਪ ਆਤਿष੍ਠਤ੍ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਗਿਰੇਃ । ਹਿਮਵਤ੍ਪ੍ਰਭਵੇ ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਸਹ ਦੇਵ੍ਯਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ॥੧-੩੬-
ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਏष ਤੇ ਵਿਸ੍ਤਰੋ ਰਾਮ ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਨਿਵੇਦਿਤਃ ਗਙ੍ਗਾਯਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂ ਚੈਵ ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ॥੧-੩੬-
ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਲੱਖਣ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਸੁਣ।
thumb|ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੧-
ਇਹ ਸੱਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨੇ ਤਦਾ ਦੇਵੇ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ । ਸੇਨਾਪਤਿਮਭੀਪ੍ਸਨ੍ਤਃ ਪਿਤਾਮਹਮੁਪਾਗਮਨ੍ ॥੧-੩੭-
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਲਈ ਸੈਨਾਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਾਮਾ ਕੋਲ ਆਏ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸੁਰਾਰਾਮ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ॥੧-੩੭-
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਅੱਗੀ ਸਮੇਤ, ਭਗਵਾਨ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਯੇਨ ਸੇਨਾਪਤਿਰ੍ਦੇਵ ਦਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਪੁਰਾ । ਸ ਤਪਃ ਪਰਮਾਸ੍ਥਾਯ ਤਪ੍ਯਤੇ ਸ੍ਮ ਸਹੋਮਯਾ ॥੧-੩੭-
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਜਿਸ ਸੈਨਾਪਤੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਯਦਤ੍ਰਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਸਂਵਿਧਤ੍ਸ੍ਵ ਵਿਧਾਨਜ੍ਞ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਃ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ ॥੧-੩੭-
ਹੁਣ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਹੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਨ੍ ਮਧੁਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਨਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥੧-੩੭-
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਤਨ੍ਨ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਵਾਸੁ ਪਤ੍ਨਿषੁ । ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਨਮਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਸਤ੍ਯਮੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥੧-੩੭-
ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਫ ਤੇ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਇਯਮਾਕਾਸ਼ਗਙ੍ਗਾ ਚ ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ । ਜਨਯਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸੇਨਾਪਤਿਮਰਿਂਦਮਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਗੰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਗੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਸ਼ੈਲੇਨ੍ਦ੍ਰਦੁਹਿਤਾ ਮਾਨਯਿष੍ਯਤਿ ਤਂ ਸੁਤਮ੍ । ਉਮਾਯਾਸ੍ਤਦ੍ਬਹੁਮਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ॥੧-੩੭-
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਧੀ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰੇਗੀ, ਉਹ ਉਮਾ ਵਲੋਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯ ਕृਤਾਰ੍ਥਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਿਤਾਮਹਮਪੂਜਯਨ੍ ॥੧-੩੭-
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤੇ ਗਤ੍ਵਾ ਪਰਮਂ ਰਾਮ ਕੈਲਾਸਂ ਧਾਤੁਮਣ੍ਡਿਤਮ੍ । ਅਗ੍ਨਿਂ ਨਿਯੋਜਯਾਮਾਸੁਃ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ ॥੧-੩੭-
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਹੀਰੇ-ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਉੱਚੇ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਅੱਗ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਦੇਵ ਸਮਾਧਤ੍ਸ੍ਵ ਹੁਤਾਸ਼ਨ । ਸ਼ੈਲਪੁਤ੍ਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਤੇਜੋ ਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਤੇਜ ਉਤ੍ਸृਜ ॥੧-੩੭-
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਇਹ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਗੰਗਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦੇ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਗਙ੍ਗਾਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪਾਵਕਃ । ਗਰ੍ਭਂ ਧਾਰਯ ਵੈ ਦੇਵਿ ਦੇਵਤਾਨਾਮਿਦਂ ਪ੍ਰਿਯਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਅੱਗ ਨੇ ਗੰਗਾ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਗਰਭ ਧਾਰ ਲੈ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।'
ਇਤ੍ਯੇਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯਂ ਰੂਪਮਧਾਰਯਤ੍ । ਸ ਤਸ੍ਯਾ ਮਹਿਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾਦਵਸ਼ੀਰ੍ਯਤ ॥੧-੩੭-
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅਪਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਫੈਲ ਗਈ।
ਸਮਨ੍ਤਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੀਮਭ੍ਯषਿਞ੍ਚਤ ਪਾਵਕਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਰੋਤਾਂਸਿ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਗਙ੍ਗਾਯਾ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥੧-੩੭-
ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੱਗ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਧਾਰੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ।
ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਗਙ੍ਗਾ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪੁਰੋਗਮਮ੍ । ਅਸ਼ਕ੍ਤਾ ਧਾਰਣੇ ਦੇਵ ਤੇਜਸ੍ਤਵ ਸਮੁਦ੍ਧਤਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਫਿਰ ਗੰਗਾ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਤੇਜ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।"
ਦਹ੍ਯਮਾਨਾਗ੍ਨਿਨਾ ਤੇਨ ਸਮ੍ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਚੇਤਨਾ । ਅਥਾਬ੍ਰਵੀਦਿਦਂ ਗਙ੍ਗਾਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਹੁਤਾਸ਼ਨਃ ॥੧-੩੭-
ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਡਰੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਵਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਇਹ ਹੈਮਵਤੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਗਰ੍ਭੋऽਯਂ ਸਂਨਿਵੇਸ਼੍ਯਤਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਗ੍ਨਿਵਚੋ ਗਙ੍ਗਾ ਤਂ ਗਰ੍ਭਮਤਿਭਾਸ੍ਵਰਮ੍ ॥੧-੩੭-
"ਇਹ ਗਰਭ ਇੱਥੇ ਹਿਮਾਲੇ ਦੇ ਪਾਸ ਰੱਖ ਦੇ।" ਅੱਗ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਨੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਗਰਭ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਉਤ੍ਸਸਰ੍ਜ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸ੍ਰੋਤੋਭ੍ਯੋ ਹਿ ਤਦਾਨਘ । ਯਦਸ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਗਤਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪ੍ਰਭਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਵੱਡਾ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਉਹ ਗਰਭ ਗੰਗਾ ਦੇ ਧਾਰਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ; ਜੋ ਕੁਝ ਨਿਕਲਿਆ, ਉਹ ਗਲਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਧਰਣੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਹਿਰਣ੍ਯਮਤੁਲਪ੍ਰਭਮ੍ । ਤਾਮ੍ਰਂ ਕਾਰ੍ष੍ਣਾਯਸਂ ਚੈਵ ਤੈਕ੍ਸ਼੍ਣ੍ਯਾਦੇਵਾਭਿਜਾਯਤ ॥੧-੩੭-
ਸੋਨਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਤੁੱਲ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਚਾਂਦੀ ਵੀ; ਉਸ ਦੀ ਤੀਖਣਤਾ ਨਾਲ ਤਾਮਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਲੋਹਾ ਵੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਮਲਂ ਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਪੁ ਸੀਸਕਮੇਵ ਚ । ਤਦੇਤਦ੍ਧਰਣੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਾਨਾਧਾਤੁਰਵਰ੍ਧਤ ॥੧-੩੭-
ਉਸ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਉੱਥੇ ਟਿੰਨ ਤੇ ਸੀਸਾ ਬਣ ਗਈ; ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਵਧ ਗਈਆਂ।
ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਗਰ੍ਭੇ ਤੁ ਤੇਜੋਭਿਰਭਿਰਞ੍ਜਿਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਂ ਪਰ੍ਵਤਸਂਨਦ੍ਧਂ ਸੌਵਰ੍ਣਮਭਵਦ੍ ਵਨਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਜਦੋਂ ਗਰਭ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਜੰਗਲ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਜਾਤਰੂਪਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਘਵ । ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਹੁਤਾਸ਼ਨਸਮਪ੍ਰਭਮ੍ । ਤृਣਵृਕ੍ਸ਼ਲਤਾਗੁਲ੍ਮਂ ਸਰ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਕਾਞ੍ਚਨਮ੍ ॥੧-੩੭-
ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸ ਨੂੰ 'ਜਾਤਰੂਪ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੋਨਾ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਾਰਾ ਘਾਹ, ਰੁੱਖ, ਬੇਲ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਤਤੋ ਜਾਤਂ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ ਸਹ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ । ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਮ੍ਭਾਵਨਾਰ੍ਥਾਯ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਃ ਸਮਯੋਜਯਨ੍ ॥੧-੩੭-
ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।
ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਦਦੁਃ ਪੁਤ੍ਰੋऽਯਮਸ੍ਮਾਕਂ ਸਰ੍ਵਾਸਾਮਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ ॥੧-੩੭-
ਉਹਨਾਂ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਨੇ, ਨਵੇਂ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕੀਤਾ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਭ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।"