ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਪੇ ਕृਤਘ੍ਨੇ ਤੁ ਸ੍ਮृਤਿਭਿਨ੍ਨੇ ਚਲਾਤ੍ਮਨਿ। ਆਰ੍ਯਃ ਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਜ੍ਜਾਤੁ ਤਤ੍ਕੁਲੀਨੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਪਾਪੀ, ਅਣਗ੍ਰੇਹੀ, ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਤੇ ਚੰਚਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਲੇ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯਃ ਸਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਵਾ। ਕਥਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕੁਲੀਨਂ ਮਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਜੀਵਯਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਬੈਠਾਓਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ; ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਣ ਦੇਵੇਗਾ?
ਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਰਾਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜੀਵੇਯਮਨਾਥ ਇਵ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਮੈਂ ਗਲਤੀ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਵੰਡ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਉਪਾਂਸ਼ੁਦਣ੍ਡੇਨ ਹਿ ਮਾਂ ਬਨ੍ਧਨੇਨੋਪਪਾਦਯੇਤ੍। ਸ਼ਠਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਨृਸ਼ਂਸਸ਼੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਜ੍ਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੈ, ਰਾਜ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧਨਾਚ੍ਚਾਵਸਾਦਾਨ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੁ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਵਾਨਰਾਃ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੈਦ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਉਪਵਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣ।
ਅਹਂ ਵਃ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨਾਮਿ ਨ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਇਹੈਵ ਪ੍ਰਾਯਮਾਸਿष੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਰਣਮੇਵ ਮੇ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਥੇ ਹੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਵਾਦਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਲਮੇਵ ਚ। ਅਭਿਵਾਦਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਰਾਘਵੌ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨੌ
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣਾ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਰਾਘਵ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ।
ਵਾਚ੍ਯਸ੍ਤਾਤੋ ਯਵੀਯਾਨ੍ ਮੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਆਰੋਗ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਾਚ੍ਯਾ ਮਾਤਾ ਰੁਮਾ ਚ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣਾ; ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਜਾਵੇ।
ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਮੇ ਤਾਰਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤੁਮਰ੍ਹਥ। ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਪੁਤ੍ਰਾ ਸਾ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਧੀਰਜ ਦੇਣਾ; ਉਹ ਸੁਭਾਵਕਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦਇਆਵਾਨ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਹੈ।
ਵਿਨष੍ਟਮਿਹ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਾਸ੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵृਦ੍ਧਾਂਸ੍ਤਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਸੁਣੇਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—
ਵਿਵੇਸ਼ ਚਾਙ੍ਗਦੋ ਭੂਮੌ ਰੁਦਨ੍ ਦਰ੍ਭੇषੁ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ। ਤਸ੍ਯ ਸਂਵਿਸ਼ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰੁਦਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ
ਅੰਗਦ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੋਦਿਆਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਤੇ ਲੇਟ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੂੰ ਲੈਂਦੇ ਵੇਲੇ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਵੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਯਨੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਮੁਮੁਚੁਰੁष੍ਣਂ ਵੈ ਵਾਰਿ ਦੁਃਖਿਤਾਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਚੈਵ ਨਿਨ੍ਦਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਾਲਿਨਮ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਰਮ ਹੰਝੂ ਵਗਾ ਰਹੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਵਾਲੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਰਿਵਾਰ੍ਯਾਙ੍ਗਦਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵ੍ਯਵਸਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਮਾਸਿਤੁਮ੍। ਤਦ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਲਿਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਾਃ
ਸਾਰੇ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ; ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ—
ਉਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯੋਦਕਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਾਃ ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਨ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਰੇषੁ ਦਰ੍ਭੇषੁ ਉਦਕ੍ਤੀਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਛੂਹ ਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਮੁਮੂਰ੍षਵੋ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਏਤਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਮਮਿਤਿ ਸ੍ਮ ਹ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਨਵਾਸਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਯ ਚ
ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਠੀਕ ਹੈ,' ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸਾ ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਮੌਤ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਨਸ੍ਥਾਨਵਧਂ ਚੈਵ ਵਧਂ ਚੈਵ ਜਟਾਯੁषਃ। ਹਰਣਂ ਚੈਵ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਵਾਲਿਨਸ਼੍ਚ ਵਧਂ ਤਥਾ। ਰਾਮਕੋਪਂ ਚ ਵਦਤਾਂ ਹਰੀਣਾਂ ਭਯਮਾਗਤਮ੍
ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ, ਜਟਾਯੂ ਦੀ ਮੌਤ, ਸੀਤਾ ਦਾ ਅਗਵਾ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਡਰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ ਸਂਵਿਸ਼ਦ੍ਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਮਹੀਧਰੋ ਮਹਾਦ੍ਰਿਕੂਟਪ੍ਰਤਿਮੈਃ ਪ੍ਲਵਂਗਮੈਃ। ਬਭੂਵ ਸਂਨਾਦਿਤਨਿਰ੍ਦਰਾਨ੍ਤਰੋ ਭृਸ਼ਂ ਨਦਦ੍ਭਿਰ੍ਜਲਦੈਰਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਲੇਟ ਗਏ, ਤਾਂ ਪਹਾੜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦੇ ਹਨ।
thumb|षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ षਟ੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਚੁਣਵੀਂ ਛਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਉਪਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਾਯਂ ਗਿਰਿਸ੍ਥਲੇ। ਹਰਯੋ ਗृਧ੍ਰਰਾਜਸ਼੍ਚ ਤਂ ਦੇਸ਼ਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਗਿੱਧਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਸਮ੍ਪਾਤਿਰ੍ਨਾਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤੁ ਚਿਰਜੀਵੀ ਵਿਹਂਗਮਃ। ਭ੍ਰਾਤਾ ਜਟਾਯੁषਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਵਿਖ੍ਯਾਤਬਲਪੌਰੁषਃ
ਸੰਪਾਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿੱਧ, ਜੋ ਜਟਾਯੂ ਦਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜੀਊਂਦਾ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਉੱਥੇ ਆਇਆ।
ਕਨ੍ਦਰਾਦਭਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਗਿਰੇਃ। ਉਪਵਿष੍ਟਾਨ੍ ਹਰੀਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਗਿਰਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸੰਪਾਤੀ ਨੇ ਉੱਥੇ ਬੈਠੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਵਿਧਿਃ ਕਿਲ ਨਰਂ ਲੋਕੇ ਵਿਧਾਨੇਨਾਨੁਵਰ੍ਤਤੇ। ਯਥਾਯਂ ਵਿਹਿਤੋ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚਿਰਾਨ੍ਮਹ੍ਯਮੁਪਾਗਤਃ
'ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਾਗ ਹੀ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਖਾਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਚਤ ਸੀ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਪਰਮ੍ਪਰਾਣਾਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਮृਤਂ ਮृਤਮ੍। ਉਵਾਚੈਤਦ੍ ਵਚਃ ਪਕ੍ਸ਼ੀ ਤਾਨ੍ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਲਵਂਗਮਾਨ੍
'ਹੁਣ ਮੈਂ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ,' ਪੰਛੀ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਲੁਬ੍ਧਸ੍ਯ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਅਙ੍ਗਦਃ ਪਰਮਾਯਸ੍ਤੋ ਹਨੂਮਨ੍ਤਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਭੁੱਖੀ ਪੰਛੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਅੰਗਦ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪਸ਼੍ਯ ਸੀਤਾਪਦੇਸ਼ੇਨ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ ਵੈਵਸ੍ਵਤੋ ਯਮਃ। ਇਮਂ ਦੇਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਵਿਪਤ੍ਤਯੇ
'ਵੇਖ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਭਾਗਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੌਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਆਪ ਹੀ ਇੱਥੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਲਈ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਰਾਮਸ੍ਯ ਨ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਕृਤਂ ਰਾਜਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਹਰੀਣਾਮਿਯਮਜ੍ਞਾਤਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿਃ ਸਹਸਾऽऽਗਤਾ
ਰਾਮ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ; ਇਹ ਅਣਜਾਣ ਮੁਸੀਬਤ ਅਚਾਨਕ ਵਾਨਰਾਂ ਉੱਤੇ ਆ ਪਈ ਹੈ।
ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮੇਨ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਜਟਾਯੁषਾ। ਗृਧ੍ਰਰਾਜੇਨ ਯਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਸ੍ਤਦਸ਼ੇषਤਃ
ਵੈਦੇਹੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਜਟਾਯੂ ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਜੋ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤਾਨ੍ਯਪਿ। ਪ੍ਰਿਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ ਯਥਾ ਵਯਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਜਾਨਵਰ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਰਾਮ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਦਿੱਤੀ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮੁਪਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸ੍ਨੇਹਕਾਰੁਣ੍ਯਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ। ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯੋਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਤ੍ਯਜਤਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਪਿਆਰ ਤੇ ਦਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸੇਵਾ ਲਈ, ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਕृਤਂ ਹਿ ਰਾਮਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੇਨ ਜਟਾਯੁषਾ। ਰਾਘਵਾਰ੍ਥੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਯਂ ਸਂਤ੍ਯਕ੍ਤਜੀਵਿਤਾਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਜਟਾਯੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਰਾਘਵ ਲਈ ਥੱਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।