ਤ੍ਵਾਂ ਨੈਤੇ ਹ੍ਯਨੁਰਞ੍ਜੇਯੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਯਥਾਯਂ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ਨੀਲਃ ਸੁਹੋਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਉਹ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਨੀਲ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਹ੍ਯਹਂ ਤੇ ਇਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਮਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਦਣ੍ਡੇਨ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦਪਕਰ੍षਿਤੁਮ੍
ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਇਹ ਸਾਰੇ, ਸਮਝਾ ਕੇ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਵਿਗृਹ੍ਯਾਸਨਮਪ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਆਤ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਵਿਗृਹ੍ਣੀਤ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਬੈਠੇਗਾ।
ਯਾਂ ਚੇਮਾਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਧਾਤ੍ਰੀਮੇਤਦ੍ ਬਿਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਏਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਬਾਣਾਨਾਮੀषਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਦਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਗੁਫਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭੇਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਹਿ ਕृਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਾ ਹ੍ਯਸ਼ਨਿਂ ਪੁਰਾ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਤ੍ਰਪੁਟਂ ਯਥਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸੀ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਨਾਰਾਚਾ ਬਹਵਃ ਸਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿਧਾਃ। ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਗਿਰੀਣਾਮਪਿ ਦਾਰਕਾਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਤੀਰ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੂਹਾ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗੱਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਵਸ੍ਥਾਨਂ ਯਦੈਵ ਤ੍ਵਮਾਸਿष੍ਯਸਿ ਪਰਂਤਪ। ਤਦੈਵ ਹਰਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਲਏਂਗਾ, ਉਹੀ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੇ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ। ਖੇਦਿਤਾ ਦੁਃਖਸ਼ਯ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਭੁੱਖੇ, ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸੌਣੀਆਂ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਹੀਨਃ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਿਤਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ। ਤृਣਾਦਪਿ ਭृਸ਼ੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਾਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਤਿੰਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨ ਚ ਜਾਤੁ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਘੋਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਾਯਕਾਃ। ਅਪਵृਤ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੇਗਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣ ਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਚਾਹੁਣ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤੁ ਗਤਂ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਿਨੀਤਵਦੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਆਨੁਪੂਰ੍ਵ੍ਯਾਤ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਜ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਵੇਂ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਤੈਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਦੇਵੇਗਾ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਪਿਤृਵ੍ਯਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਿਕਾਮੋ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ। ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਤ੍ਯਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਜਾਤੁ ਨ ਨਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਤੇਰਾ ਚਾਚਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਤੇ ਪੱਕਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੱਚਾ ਹੈ; ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਪ੍ਰਿਯਕਾਮਸ਼੍ਚ ਤੇ ਮਾਤੁਸ੍ਤਦਰ੍ਥਂ ਚਾਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਯਾਪਤ੍ਯਂ ਚ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਦਙ੍ਗਦ ਗਮ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਹ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਅੰਗਦ, ਤੂੰ ਜਾ।
thumb|ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ: ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪੰਜਵਾਂ-ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਤੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍। ਸ੍ਵਾਮਿਸਤ੍ਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਮਙ੍ਗਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੰਗਦ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਮਨਃਸ਼ੌਚਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਮਥਾਰ੍ਜਵਮ੍। ਵਿਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚੈਵ ਧੈਰ੍ਯਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਸਥਿਰਤਾ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਦਇਆ, ਸਚਾਈ, ਵੀਰਤਾ ਤੇ ਹੌਸਲਾ—ਇਹ ਗੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯ ਯੋ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਜੀਵਤੋ ਮਹਿषੀਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍। ਧਰ੍ਮੇਣ ਮਾਤਰਂ ਯਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵੀਕਰੋਤਿ ਜੁਗੁਪ੍ਸਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਜੀਉਂਦੀ ਵਹੁਟੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ।
ਕਥਂ ਸ ਧਰ੍ਮਂ ਜਾਨੀਤੇ ਯੇਨ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਯੁਦ੍ਧਾਯਾਭਿਨਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਬਿਲਸ੍ਯ ਪਿਹਿਤਂ ਮੁਖਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਤੇ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸਤ੍ਯਾਤ੍ ਪਾਣਿਗृਹੀਤਸ਼੍ਚ ਕृਤਕਰ੍ਮਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਵਿਸ੍ਮृਤੋ ਰਾਘਵੋ ਯੇਨ ਸ ਕਸ੍ਯ ਸੁਕृਤਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਰਾਘਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਹੱਥ ਫੜਿਆ, ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਤੇ ਨਾਮ ਕਮਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਸ ਦਾ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਯਾਦ ਰਹੇਗਾ?
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਭਯੇਨੇਹ ਨਾਧਰ੍ਮਭਯਭੀਰੁਣਾ। ਆਦਿष੍ਟਾ ਮਾਰ੍ਗਿਤੁਂ ਸੀਤਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਕਿ ਅਧਰਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਧਰਮ ਰਹਿ ਗਿਆ?
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪਾਪੇ ਕृਤਘ੍ਨੇ ਤੁ ਸ੍ਮृਤਿਭਿਨ੍ਨੇ ਚਲਾਤ੍ਮਨਿ। ਆਰ੍ਯਃ ਕੋ ਵਿਸ਼੍ਵਸੇਜ੍ਜਾਤੁ ਤਤ੍ਕੁਲੀਨੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਪਾਪੀ, ਅਣਗ੍ਰੇਹੀ, ਭੁੱਲਣਹਾਰ ਤੇ ਚੰਚਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਲੇ ਲੋਕ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਕਦੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਰਾਜ੍ਯੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯਃ ਸਗੁਣੋ ਨਿਰ੍ਗੁਣੋऽਪਿ ਵਾ। ਕਥਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕੁਲੀਨਂ ਮਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਜੀਵਯਿष੍ਯਤਿ
ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੀ ਬੈਠਾਓਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ; ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵੈਰੀ ਦੇ ਘਰ ਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜੀਉਣ ਦੇਵੇਗਾ?
ਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤ੍ਰੋऽਪਰਾਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭਿਨ੍ਨਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਹ੍ਯਹਮ੍। ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜੀਵੇਯਮਨਾਥ ਇਵ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਟੁੱਟ ਗਈ, ਮੈਂ ਗਲਤੀ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਵੰਡ ਗਈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ, ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਜੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਉਪਾਂਸ਼ੁਦਣ੍ਡੇਨ ਹਿ ਮਾਂ ਬਨ੍ਧਨੇਨੋਪਪਾਦਯੇਤ੍। ਸ਼ਠਃ ਕ੍ਰੂਰੋ ਨृਸ਼ਂਸਸ਼੍ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰਾਜ੍ਯਕਾਰਣਾਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਧੋਖੇਬਾਜ਼, ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਹੈ, ਰਾਜ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਚੁਪਚਾਪ ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧਨਾਚ੍ਚਾਵਸਾਦਾਨ੍ਮੇ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍। ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੁ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗृਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਵਾਨਰਾਃ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੈਦ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਉਪਵਾਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਣ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣ।
ਅਹਂ ਵਃ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨਾਮਿ ਨ ਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਪੁਰੀਮ੍। ਇਹੈਵ ਪ੍ਰਾਯਮਾਸਿष੍ਯੇ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮਰਣਮੇਵ ਮੇ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਇਥੇ ਹੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਵਾਦਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਰਾਜਾ ਕੁਸ਼ਲਮੇਵ ਚ। ਅਭਿਵਾਦਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਰਾਘਵੌ ਬਲਸ਼ਾਲਿਨੌ
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣਾ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਬਲਵਾਨ ਰਾਘਵ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ।
ਵਾਚ੍ਯਸ੍ਤਾਤੋ ਯਵੀਯਾਨ੍ ਮੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਾਨਰੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਆਰੋਗ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਾਚ੍ਯਾ ਮਾਤਾ ਰੁਮਾ ਚ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਣਾ; ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ ਜਾਵੇ।
ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਮੇ ਤਾਰਾਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤੁਮਰ੍ਹਥ। ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਪੁਤ੍ਰਾ ਸਾ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ਾ ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਧੀਰਜ ਦੇਣਾ; ਉਹ ਸੁਭਾਵਕਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦਇਆਵਾਨ ਤੇ ਤਪੱਸਵੀ ਹੈ।
ਵਿਨष੍ਟਮਿਹ ਮਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਹਾਸ੍ਯਤਿ ਜੀਵਿਤਮ੍। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਵृਦ੍ਧਾਂਸ੍ਤਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਚ
ਜਦ ਉਹ ਸੁਣੇਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੱਕਾ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ—