ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣਾਭਿषਿਕ੍ਤੋऽਸ੍ਮਿ ਰਾਮੇਣਾਕ੍ਲਿष੍ਟਕਰ੍ਮਣਾ। ਸ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬਦ੍ਧਵੈਰੋ ਮਾਂ ਰਾਜਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਮੈਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਜਦ ਮੇਰੀ ਗਲਤੀ ਵੇਖੇਗਾ—
ਘਾਤਯਿष੍ਯਤਿ ਦਣ੍ਡੇਨ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ। ਕਿਂ ਮੇ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਰ੍ਵ੍ਯਸਨਂ ਪਸ਼੍ਯਦ੍ਭਿਰ੍ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਤਰੇ। ਇਹੈਵ ਪ੍ਰਾਯਮਾਸਿष੍ਯੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਸਾਗਰਰੋਧਸਿ
—ਉਹ ਪੱਕੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕੜੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਣ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ? ਇਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰੇਣ ਯੁਵਰਾਜੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍। ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਕਰੁਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਜਦ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਯੁਵਰਾਜ ਨੇ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਸਭ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਿਯਾਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਾਘਵਃ। ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਕृਤਕਾਰ੍ਯਾਂਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸਮਯੇ ਗਤੇ
ਸੁਗਰੀਵ ਮੂਲ ਤੋਂ ਹੀ ਤਿੱਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਵੇ—
ਅਦृष੍ਟਾਯਾਂ ਚ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਵ ਸਮਾਗਤਾਨ੍। ਰਾਘਵਪ੍ਰਿਯਕਾਮਾਯ ਘਾਤਯਿष੍ਯਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
—ਜੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਕੱਠੇ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਚਾਪਰਾਦ੍ਧਾਨਾਂ ਗਮਨਂ ਸ੍ਵਾਮਿਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਤਃ। ਪ੍ਰਧਾਨਭੂਤਾਸ਼੍ਚ ਵਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਲਾਹਕਾਰ ਹਾਂ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਇਹੈਵ ਸੀਤਾਮਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਮੁਪਲਭ੍ਯ ਵਾ। ਨੋ ਚੇਦ੍ ਗਚ੍ਛਾਮ ਤਂ ਵੀਰਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਇਥੇ ਹੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਕੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਖਬਰ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਸੂਰਮੇ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ—ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚੱਲ ਜਾਵਾਂਗੇ।
ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਨਾਂ ਤੁ ਭਯਾਰ੍ਦਿਤਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਸ੍ਤਾਰ ਇਦਂ ਬਭਾषੇ। ਅਲਂ ਵਿषਾਦੇਨ ਬਿਲਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਵਸਾਮ ਸਰ੍ਵੇ ਯਦਿ ਰੋਚਤੇ ਵਃ
ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤਾਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੁਣ ਹੋਰ ਉਦਾਸੀ ਨਹੀਂ! ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿ ਲਈਏ।'
ਇਦਂ ਹਿ ਮਾਯਾਵਿਹਿਤਂ ਸੁਦੁਰ੍ਗਮਂ ਪ੍ਰਭੂਤਪੁष੍ਪੋਦਕਭੋਜ੍ਯਪੇਯਮ੍। ਇਹਾਸ੍ਤਿ ਨੋ ਨੈਵ ਭਯਂ ਪੁਰਂਦਰਾ- ਨ੍ਨ ਰਾਘਵਾਦ੍ ਵਾਨਰਰਾਜਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਥਾਂ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖੀ ਪਹੁੰਚ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਫੁੱਲ, ਪਾਣੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ, ਰਾਘਵ ਜਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਙ੍ਗਦਸ੍ਯਾਪਿ ਵਚੋऽਨੁਕੂਲ- ਮੂਚੁਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਹਰਯਃ ਪ੍ਰਤੀਤਾਃ। ਯਥਾ ਨ ਹਨ੍ਯੇਮ ਤਥਾ ਵਿਧਾਨ- ਮਸਕ੍ਤਮਦ੍ਯੈਵ ਵਿਧੀਯਤਾਂ ਨਃ
ਅੰਗਦ ਦੀ ਸਹਿਮਤ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: 'ਅੱਜ ਹੀ ਕੋਈ ਐਸਾ ਉਪਾਅ ਕਰੀਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮਾਰੇ ਨਾ ਜਾਈਏ, ਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ ਦੇ ਕਰੀਏ।'
thumb|ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਃਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਚੁਣੀਵੀਂ ਚੌਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਤਾਰੇ ਤੁ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਵਰ੍ਚਸਿ। ਅਥ ਮੇਨੇ ਹृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਹਨੂਮਾਨਙ੍ਗਦੇਨ ਤਤ੍
ਜਦ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਅੰਗਦ ਤੋਂ ਰਾਜ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਹ੍ਯष੍ਟਾਙ੍ਗਯਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਚਤੁਰ੍ਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਗੁਣਂ ਮੇਨੇ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਵਾਲਿਨਃ ਸੁਤਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅੱਠਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਤੇ ਚਾਰ ਤਾਕਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਚੌਦਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਚ੍ਚ ਤੇਜੋਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮੈਃ। ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਾਦੌ ਵਰ੍ਧਮਾਨਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਜ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੌਰਤ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੇ ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸਮਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਕ੍ਰਮੇ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਿਤੁਃ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਂ ਤਾਰਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਪੁਰਂਦਰਮ੍
ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤਿ ਵਰਗਾ, ਸ਼ੌਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਤਾਰਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਕਰ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ।
ਭਰ੍ਤੁਰਰ੍ਥੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਃ। ਅਭਿਸਂਧਾਤੁਮਾਰੇਭੇ ਹਨੂਮਾਨਙ੍ਗਦਂ ਤਤਃ
ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਖਾਤਰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਫਿਰ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਸ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮੁਪਾਯਾਨਾਂ ਤृਤੀਯਮੁਪਵਰ੍ਣਯਨ੍। ਭੇਦਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਸਮ੍ਪਦਾ
ਉਹ ਚਾਰ ਉਪਾਅਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੀਸਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਿਨ੍ਨੇषੁ ਤਤੋऽਭੀषਯਦਙ੍ਗਦਮ੍। ਭੀषਣੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯੈਃ ਕੋਪੋਪਾਯਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਡਰ ਭਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਡਰਾਇਆ।
ਤ੍ਵਂ ਸਮਰ੍ਥਤਰਃ ਪਿਤ੍ਰਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਤਾਰੇਯ ਵੈ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਦृਢਂ ਧਾਰਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਯਥਾ ਪਿਤਾ
ਤੂੰ, ਤਾਰੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸਮਰਥ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗੱਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਸੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।
ਨਿਤ੍ਯਮਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤਾ ਹਿ ਕਪਯੋ ਹਰਿਪੁਂਗਵ। ਨਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਂ ਵਿषਹਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਂ ਵਿਨਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਵਾਨਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਚਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਣਗੇ।
ਤ੍ਵਾਂ ਨੈਤੇ ਹ੍ਯਨੁਰਞ੍ਜੇਯੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ। ਯਥਾਯਂ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨ੍ ਨੀਲਃ ਸੁਹੋਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਕਪਿਃ
ਉਹ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਨੀਲ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਸੁਹੋਤ੍ਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਨਹ੍ਯਹਂ ਤੇ ਇਮੇ ਸਰ੍ਵੇ ਸਾਮਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਗੁਣੈਃ। ਦਣ੍ਡੇਨ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਦਪਕਰ੍षਿਤੁਮ੍
ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਇਹ ਸਾਰੇ, ਸਮਝਾ ਕੇ, ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਵੀ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਵਿਗृਹ੍ਯਾਸਨਮਪ੍ਯਾਹੁਰ੍ਦੁਰ੍ਬਲੇਨ ਬਲੀਯਸਾ। ਆਤ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਵਿਗृਹ੍ਣੀਤ ਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਬਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਹੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਬੈਠੇਗਾ।
ਯਾਂ ਚੇਮਾਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਧਾਤ੍ਰੀਮੇਤਦ੍ ਬਿਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍। ਏਤਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਬਾਣਾਨਾਮੀषਤ੍ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਦਾਰਣਮ੍
ਇਹ ਗੁਫਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸਰਾ ਸਮਝ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਭੇਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਹਿ ਕृਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਾ ਹ੍ਯਸ਼ਨਿਂ ਪੁਰਾ। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਭਿਨ੍ਦ੍ਯਾਤ੍ ਪਤ੍ਰਪੁਟਂ ਯਥਾ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਆਪਣੀ ਬਿਜਲੀ ਸੁੱਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਸੀ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਪਣੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਨਾਰਾਚਾ ਬਹਵਃ ਸਨ੍ਤਿ ਤਦ੍ਵਿਧਾਃ। ਵਜ੍ਰਾਸ਼ਨਿਸਮਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਗਿਰੀਣਾਮਪਿ ਦਾਰਕਾਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਅਜਿਹੇ ਬਹੁਤ ਤੀਰ ਹਨ, ਜੋ ਲੋਹੇ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਛੂਹਾ ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗੱਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਵਸ੍ਥਾਨਂ ਯਦੈਵ ਤ੍ਵਮਾਸਿष੍ਯਸਿ ਪਰਂਤਪ। ਤਦੈਵ ਹਰਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਲਏਂਗਾ, ਉਹੀ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ, ਪੱਕਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਣਗੇ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਾਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ। ਖੇਦਿਤਾ ਦੁਃਖਸ਼ਯ੍ਯਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਭੁੱਖੇ, ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਸੌਣੀਆਂ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਮੂੰਹ ਕਰ ਲੈਣਗੇ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਹੀਨਃ ਸੁਹृਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਹਿਤਕਾਮੈਸ਼੍ਚ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ। ਤृਣਾਦਪਿ ਭृਸ਼ੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਃ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਾਦ੍ ਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੰਬਦੇ ਤਿੰਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਨ ਚ ਜਾਤੁ ਨ ਹਿਂਸ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਘੋਰਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਾਯਕਾਃ। ਅਪਵृਤ੍ਤਂ ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੇਗਾ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਲੈਣ ਤੇ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੀ ਚਾਹੁਣ।