ਉਵਾਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਲੋਚਨਾਮ੍। ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ।'
ਯਃ ਕृਤਃ ਸਮਯੋऽਸ੍ਮਾਸੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ ਤੁ ਕਾਲੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬਿਲੇ ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
'ਸੁਗਰੀਵ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋ ਸਮਾਂ ਨਿਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ।'
ਸਾ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਿਲਾਦਸ੍ਮਾਨੁਤ੍ਤਾਰਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਾਦਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਗਤਾਯੁषਃ
'ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਨ੍। ਮਹਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਿ
'ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਜੋ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਵਤੀ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।'
ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਨ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਰਿਹ ਵਾਸਿਭਿਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਾਪਸੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।' ਹਨੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਜੀਵਤਾ ਦੁष੍ਕਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਨ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍। ਤਪਸਃ ਸੁਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਨਿਯਮੋਪਾਰ੍ਜਿਤੇਨ ਚ
'ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਵੱਡੇ ਤਪ ਤੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ।'
ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਬਿਲਾਦਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾਨਰਾਨ੍। ਨਿਮੀਲਯਤ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
'ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਵੋ।'
ਨਹਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮਨਿਮੀਲਿਤਲੋਚਨੈਃ। ਤਤੋ ਨਿਮੀਲਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗੁਲੈਃ ਕਰੈਃ
'ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।' ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।
ਸਹਸਾ ਪਿਦਧੁਰ੍ਦृष੍ਟਿਂ ਹृष੍ਟਾ ਗਮਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹਸ੍ਤਰੁਦ੍ਧਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ
ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਢੱਕ ਲਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੀ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬਿਲਾਦੁਤ੍ਤਾਰਿਤਾਸ੍ਤਯਾ। ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਪਸੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਿਃਸृਤਾਨ੍ ਵਿषਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਏष ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਗਿਰਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਏष ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਃ ਸ਼ੈਲਃ ਸਾਗਰੋऽਯਂ ਮਹੋਦਧਿਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵੋऽਸ੍ਤੁ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਨਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਬਿਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
'ਇਹ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਈ।
thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਰਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਘੋਰਂ ਸਾਗਰਂ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍। ਅਪਾਰਮਭਿਗਰ੍ਜਨ੍ਤਂ ਘੋਰੈਰੂਰ੍ਮਿਭਿਰਾਕੁਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਬੇਅੰਤ, ਭਿਆਨਕ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਯਸ੍ਯ ਮਾਯਾਵਿਹਿਤਂ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਾਮ੍। ਤੇषਾਂ ਮਾਸੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਯਃ ਕृਤਃ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਿਰੇਃ ਪਾਦੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪੇ। ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਾਪੇਦਿਰੇ ਤਦਾ
ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਬੈਠ ਗਈਆਂ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਾਤਿਭਾਰਾਗ੍ਰਾਁਲ੍ਲਤਾਸ਼ਤਸਮਾਵृਤਾਨ੍। ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਵਾਸਨ੍ਤਿਕਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਤੇ ਵਸਨ੍ਤਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਨष੍ਟਸਂਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਕਪਿਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਨੌਕਸਃ। ਵਾਚਾ ਮਧੁਰਯਾऽऽਭਾष੍ਯ ਯਥਾਵਦਨੁਮਾਨ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਕੇ,
ਸ ਤੁ ਸਿਂਹਵृषਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਪੀਨਾਯਤਭੁਜਃ ਕਪਿਃ। ਯੁਵਰਾਜੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਅਙ੍ਗਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਸਦੇ ਮੋਢੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ:
ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍ ਕਪਿਰਾਜਸ੍ਯ ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਨਿਰ੍ਗਤਾਃ। ਮਾਸਃ ਪੂਰ੍ਣੋ ਬਿਲਸ੍ਥਾਨਾਂ ਹਰਯਃ ਕਿਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਤ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ ਸੀ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ—ਉਹ ਇਹ ਗੱਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ?
ਵਯਮਾਸ਼੍ਵਯੁਜੇ ਮਾਸਿ ਕਾਲਸਂਖ੍ਯਾਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸੋऽਪਿ ਚਾਤੀਤਃ ਕਿਮਤਃ ਕਾਰ੍ਯਮੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਅਸੀਂ ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਕੇ ਨਿਕਲੇ ਸੀ; ਉਹ ਵੀ ਲੰਘ ਗਿਆ—ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਭਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਨੀਤਿਮਾਰ੍ਗਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ। ਹਿਤੇष੍ਵਭਿਰਤਾ ਭਰ੍ਤੁਰ੍ਨਿਸृष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਹੋ, ਨੀਤੀ ਦੇ ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਹੋ, ਮਾਲਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਲਈ ਸੌਂਪੇ ਹੋਏ ਹੋ।
ਕਰ੍ਮਸ੍ਵਪ੍ਰਤਿਮਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਪੌਰੁषਾਃ। ਮਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਨਿਰ੍ਯਾਤਾਃ ਪਿਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਤਿਚੋਦਿਤਾਃ
ਜੋ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀ ਵਿਰਤਾ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਪਿੰਗਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਨਾਲ ਨਿਕਲੇ।
ਇਦਾਨੀਮਕृਤਾਰ੍ਥਾਨਾਂ ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਹਰਿਰਾਜਸ੍ਯ ਸਂਦੇਸ਼ਮਕृਤ੍ਵਾ ਕਃ ਸੁਖੀ ਭਵੇਤ੍
ਹੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਵਾਨਰ ਰਾਜੇ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕੌਣ ਸੁਖੀ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤੀਤੇ ਕਾਲੇ ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਕृਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਂ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਵਨੌਕਸਾਮ੍
ਹੁਣ, ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਹੈ।
ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸ੍ਵਾਮਿਭਾਵੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਿष੍ਯਤਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨਪਰਾਧਕृਤੋ ਗਤਾਨ੍
ਸੁਗਰੀਵ ਸੁਭਾਵਕ ਤੀਖਾ ਤੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਅਸਫਲ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਅਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੌ ਚ ਸੀਤਾਯਾਃ ਪਾਪਮੇਵ ਕਰਿष੍ਯਤਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕ੍ਸ਼ਮਮਿਹਾਦ੍ਯੈਵ ਗਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਜੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਹੀ ਕਰੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨਾਨਿ ਚ ਗृਹਾਣਿ ਚ। ਧ੍ਰੁਵਂ ਨੋ ਹਿਂਸਤੇ ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਗਤਾਨਿਤਃ
ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ।
ਵਧੇਨਾਪ੍ਰਤਿਰੂਪੇਣ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ ਮृਤ੍ਯੁਰਿਹੈਵ ਨਃ। ਨ ਚਾਹਂ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯੇਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣਾਭਿषੇਚਿਤਃ
ਇੱਥੇ ਮੌਤ ਸਾਨੂੰ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਵਾਲੀ ਮੌਤ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ; ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਯੁਵਰਾਜ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ।