ਚਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ ਬਿਲਮ੍। ਲਤਾਪਾਦਪਸਂਛਨ੍ਨਂ ਤਿਮਿਰੇਣ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਗੁਫਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਧਂਸਾ ਜਲਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਲਿਲਰੇਣੁਭਿਃ। ਕੁਰਰਾਃ ਸਾਰਸਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣਃ
ਉਥੋਂ ਹੰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਰਰ ਤੇ ਸਾਰਸ ਵੀ, ਪੰਖਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਾਧ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮੇਤਿ ਮਯਾ ਤੂਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਤੇषਾਮਪਿ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਨੁਮਾਨਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਹੈ'; ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪ੍ਯਥ ਕਾਰ੍ਯਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਤਤੋ ਗਾਢਂ ਨਿਪਤਿਤਾ ਗृਹ੍ਯ ਹਸ੍ਤੈਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸਭ ਨੇ, ਕੰਮ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਫਿਰ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਏ।
ਇਦਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਃ ਸਹਸਾ ਬਿਲਂ ਤਿਮਿਰਸਂਵृਤਮ੍। ਏਤਨ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤੇਨ ਕृਤ੍ਯੇਨ ਵਯਮਾਗਤਾਃ
ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚੈਵੋਪਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਦ੍ਯੂਨਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ। ਆਤਿਥ੍ਯਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤਾਨਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਮਾਨੀ ਦੇ ਫਰਜ ਅਨੁਸਾਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰੁਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਾਪਰਿਪੀਡਿਤੈਃ। ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਅਸੀਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਕਿਂ ਤੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਵਾਨਰਾਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਵਾਨਰੈਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਉਪਕਾਰ ਉਤਾਰ ਸਕੀਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨਿਦਂ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਨ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।'
ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਮ ਧਰ੍ਮੇਣ ਨ ਕਾਰ੍ਯਮਿਹ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਾਪਸ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਉਵਾਚ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਲੋਚਨਾਮ੍। ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਾਃ ਸ੍ਮਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ।'
ਯਃ ਕृਤਃ ਸਮਯੋऽਸ੍ਮਾਸੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ ਤੁ ਕਾਲੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਬਿਲੇ ਚ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤਾਮ੍
'ਸੁਗਰੀਵ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਲ ਜੋ ਸਮਾਂ ਨਿਧਾਰਤ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਚੱਲੀਏ।'
ਸਾ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਦ੍ ਬਿਲਾਦਸ੍ਮਾਨੁਤ੍ਤਾਰਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਵਚਨਾਦਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਗਤਾਯੁषਃ
'ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸੀਂ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਬੈਠੇ ਹਾਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਜਾਨ ਨੂੰ ਖਤਰਾ ਹੈ।'
ਤ੍ਰਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਸੁਗ੍ਰੀਵਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਨ੍। ਮਹਚ੍ਚ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਿ
'ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਬਚਾ, ਜੋ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਧਰਮਵਤੀ, ਅਸੀਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਨਾ ਹੈ।'
ਤਚ੍ਚਾਪਿ ਨ ਕृਤਂ ਕਾਰ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਰਿਹ ਵਾਸਿਭਿਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਾਪਸੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
'ਅਤੇ ਉਹ ਕੰਮ ਅਸੀਂ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।' ਹਨੂਮਾਨ ਵਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਜੀਵਤਾ ਦੁष੍ਕਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਨ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍। ਤਪਸਃ ਸੁਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਨਿਯਮੋਪਾਰ੍ਜਿਤੇਨ ਚ
'ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਜੀਉਂਦੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਵੱਡੇ ਤਪ ਤੇ ਨਿਯਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ।'
ਸਰ੍ਵਾਨੇਵ ਬਿਲਾਦਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਵਾਨਰਾਨ੍। ਨਿਮੀਲਯਤ ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਾਨਰਪੁਙ੍ਗਵਾਃ
'ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿਆਂਗੀ। ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਵੋ।'
ਨਹਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮਨਿਮੀਲਿਤਲੋਚਨੈਃ। ਤਤੋ ਨਿਮੀਲਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗੁਲੈਃ ਕਰੈਃ
'ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।' ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨਰਮ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਲਈਆਂ।
ਸਹਸਾ ਪਿਦਧੁਰ੍ਦृष੍ਟਿਂ ਹृष੍ਟਾ ਗਮਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਯਾ। ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹਸ੍ਤਰੁਦ੍ਧਮੁਖਾਸ੍ਤਦਾ
ਜਾਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਢੱਕ ਲਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਵੀ ਢੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਮੇषਾਨ੍ਤਰਮਾਤ੍ਰੇਣ ਬਿਲਾਦੁਤ੍ਤਾਰਿਤਾਸ੍ਤਯਾ। ਉਵਾਚ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਾਪਸੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਉਥੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਿਃਸृਤਾਨ੍ ਵਿषਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਏष ਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਗਿਰਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਯੁਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਰੌਣਕ ਵਾਲਾ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।'
ਏष ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਃ ਸ਼ੈਲਃ ਸਾਗਰੋऽਯਂ ਮਹੋਦਧਿਃ। ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਵੋऽਸ੍ਤੁ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਨਂ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦ੍ ਬਿਲਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤ੍ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
'ਇਹ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰੋ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸੋਭਾ ਵਾਲੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਗਈ।
thumb|ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸੁਣੋ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤਿਰਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਘੋਰਂ ਸਾਗਰਂ ਵਰੁਣਾਲਯਮ੍। ਅਪਾਰਮਭਿਗਰ੍ਜਨ੍ਤਂ ਘੋਰੈਰੂਰ੍ਮਿਭਿਰਾਕੁਲਮ੍
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵਰੁਣ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਬੇਅੰਤ, ਭਿਆਨਕ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਤੇ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਯਸ੍ਯ ਮਾਯਾਵਿਹਿਤਂ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਾਮ੍। ਤੇषਾਂ ਮਾਸੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਯੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਯਃ ਕृਤਃ
ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਪਹਾੜੀ ਕਿਲੇ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰਾਜੇ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਤੁ ਗਿਰੇਃ ਪਾਦੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਪੁष੍ਪਿਤਪਾਦਪੇ। ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਾਪੇਦਿਰੇ ਤਦਾ
ਵਿੰਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਬੈਠ ਗਈਆਂ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਪੁष੍ਪਾਤਿਭਾਰਾਗ੍ਰਾਁਲ੍ਲਤਾਸ਼ਤਸਮਾਵृਤਾਨ੍। ਦ੍ਰੁਮਾਨ੍ ਵਾਸਨ੍ਤਿਕਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵੁਰ੍ਭਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਸੰਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖੇ, ਉਹ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਤੇ ਵਸਨ੍ਤਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦ੍ਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਨष੍ਟਸਂਦੇਸ਼ਕਾਲਾਰ੍ਥਾ ਨਿਪੇਤੁਰ੍ਧਰਣੀਤਲੇ
ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਤਸ੍ਤਾਨ੍ ਕਪਿਵृਦ੍ਧਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਵਨੌਕਸਃ। ਵਾਚਾ ਮਧੁਰਯਾऽऽਭਾष੍ਯ ਯਥਾਵਦਨੁਮਾਨ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਾਣਯੋਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈ ਕੇ,
ਸ ਤੁ ਸਿਂਹਵृषਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਪੀਨਾਯਤਭੁਜਃ ਕਪਿਃ। ਯੁਵਰਾਜੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਅਙ੍ਗਦੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜਿਸਦੇ ਮੋਢੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਲਦ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਨੇ ਇਹ ਬੋਲ ਆਖੇ: